اسکلروز متعدد یا ام اس چیست؟

,

اسکلروز متعدد یا ام‌اس یک بیماری خود ایمنی است که در آن تخریب غلاف چربی اعصاب باعث اختلال کارکرد آنها و بروز علائم گوناگون شود.

بیماران مبتلا به اسکلروز متعدد یا ام‌اس (MS)  ممکن است دچار انواع گوناگونی از ناتوانی‌ها شوند،

در حالیکه بیماری پایانه‌های عصبی در مغز، نخاع و حتی چشم‌ها را هدف قرار می‌دهد، ‌علائم متفاوتی بروز می‌کند.

 

علت ام اس چیست؟

 

پزشکان اطمینان ندارند که علت دقیق ام‌اس چیست یا چه عواملی یک فرد را بیشتر از دیگری در معرض این بیماری قرار می‌دهد.

اماعلائم ام‌اس فراوان و متفاوت است و به این بستگی دارد که کدام قسمت دستگاه عصبی مورد حمله بیماری قرار گیرد.

یک بیمار ام‌اس ممکن است در راه‌رفتن  کمی دچار اشکال شود، در حالی‌که دیگری ممکن است کاملا به صندلی چرخدار وابسته شود.

بیماری آلزایمر/ ام اس

یک بیمار ممکن است دچار ضعف شدید بدنی شود، در حالی‌که دیگری ممکن است

دچار محوشدن بینایی یا دوبینی شود. و بیمار دیگر ممکن است اشکال در سخن‌گفتن، سفتی عضلات، لرزش و اختلال در کنترل مثانه پیدا کند.

بسیاری از این علائم شکایات فرد هستند که دیگران نمی‌توانند ببیند، از درد و ضعف شدید گرفته تا اشکالات حافظه.

 

کاردرمانی |کاردرمانی کودکان|مرکز کاردرمانی|کلینیک کاردرمانی|

اسکلروز متعدد را یک بیماری خود‌ایمنی می‌شمارند، زیرا دستگاه ایمنی بدن به دستگاه عصبی مرکزی (مغز و نخاع) خود فرد حمله می‌کند.

رشته‌های عصبی در دستگاه عصبی مرکزی با بافت چربی به نام میلین احاطه و حفاظت می‌شوند،

که به هدایت تکانه‌های الکتریکی پیام‌رسان کمک می‌کند. در مبتلایان به ام‌اس میلین در نواحی متعددی تخریب می‌شود،

و بافت جوشگاهی که به جای ماند را اسکلروز می‌نامند.

گاهی خود رشته عصبی نیز آسیب می‌بیند.

 

زنان دو برابر بیشتر مبتلا می‌شوند

 

هنگامی میلین یا رشته عصبی آسیب می‌بیند یا تخریب می‌شود، توانایی اعصاب رای هدایت

تکانه‌های الکتریکی از اندام به سوی مغز و بالعکس مختل می‌شود و به این ترتیب است که علائم ام‌اس بروز می‌کند.

اغلب افراد مبتلا به ام‌اس در بین سنین ۲۰ تا ۵۰ تشخیص داده می‌شوند،

و این بیماری زنان را دوبرابر بیش از مردان گرفتار می‌کند.

تعداد مبتلایان به ام‌اس در سراسر جهان حدود ۲٫۵ میلیون نفر تخمین زده می‌شود.

 

عوامل محیطی و ژنتیکی دخیلند

 

علت دقیق  اسکلروز متعدد نامعلوم است، اما دانشمندان تصور می‌کنند ترکیبی از عوامل محیطی و ژنتیکی در آن دخیل باشد.

استعدادی ژنتیکی برای این بیماری در فرد وجود دارد و بعد عاملی محیطی به آن اضافه می‌شود.

مثلا فرد در معرض ماده خاصی قرار می‌گیرد، که دستگاه ایمنی را تحریک می‌کند،

اما دستگاه ایمنی به اشتباه به جای مهاجم خارجی به خود اجزای بدن حمله می‌کند.

گفتاردرمانی |گفتار درمانی |گفتار درمانی کودکان در منزل|کلینیک گفتاردرمانی|

 

علائم بیماری اسکلروز متعدد یا ام‌اس (MS)

 

حملات بیماری ام‌اس می‌تواند علائم زیر را به وجود آورد که ممکن است خفیف یا شدید باشند:

  • ضعف، فلج، درد یا لرزش دست و پا.
  • گرفتگی یا تحلیل‌رفتگی عضلانی.
  • بی‌‌‌حسی یا گز‌گز‌کردن.
  • مشکلات بینایی از جمله از دست دادن دید، محوشدن دید، دید دوتایی، درد چشم یا حرکات سریع غیرقابل کنترل چشم.
  • سرگیجه، سیاهی‌رفتن چشم‌ها، از دست‌ دادن تعادل یا اشکال در راه رفتن.
  • مشکلات ادراری از جمله تکرر ادرار و بی‌اختیاری.
  • کاهش توانایی ذهنی، از جمله توانایی تفکر واضح، تمرکز، یادآوری، تعمیم‌دادن، و تفکر انتزاعی.

 

 

HealthDay news

Our Score
Our Reader Score
[Total: 0 Average: 0]

آگاهی واجی و اختلالات صدای گفتاری

,
گفتاردرمانی

آگاهی واجی و پردازش واجی از موضوعات مهم است.

گفتار پیوسته شامل انواع مختلف واحدهای زبانی است که اندازه‌ی این واحدها

از بزرگ ( جمله، کلمه، سیلاب) به کوچک ( واج ها، تکواژها) است.

توانایی برای آنالیز آگاهانه ساختار صدایی گفتار از دوران کودکی شروع می‌شود که این توانایی آگاهی واجی نامیده می‌شود.

اکثر گوینده‌های بزرگسال یک زبان فورا و آگاهانه تشخیص می‌دهند که گفتار شامل این واحدهای زبانی  است.

توانایی کودکان در انجام فعالیت‌هایی مثل تولید قافیه، تشخیص صدای آغازین کلمات یا تقطیع واج‌های تشکیل دهنده‌ی

یک کلمه نشان دهنده‌ی رشد آگاهی واجی در آنها است. عملکرد خوب در چنین فعالیت هایی مرتبط با

عملکرد وی درفعالیت‌های خواندن است. خواندن و هجی کردن طبیعی به وسیله ی عوامل زیادی تحت تاثیر قرار می‌گیرد.

ازمیان این عوامل می‌توان معناشناسی، صرف و نحو، خزانه‌ی واژگانی، توانایی داستان گویی،

دانش رسم الخطی اعم از آگاهی از حروف الفبا را نام برد.

پردازش واجی و مهارت‌های واج‌شناختی یکی از مهم‌ترین عوامل است.

پردازش واجی تحت تاثیر سه فاکتور نامیدن سریع، حافظه‌ی واجی و آگاهی واجی است.

شواهد نشان می دهد کودکان با اختلالات صداهای گفتاری اغلب مشکلاتی را در

رشد آگاهی واجی و پردازش‌های واجی نشان می‌دهند،و این مشکل کسب مهارت خواندن

در این کودکان را با مشکل مواجه خواهد ساخت.

در این مقاله بر آنیم پس از مروری بر آگاهی واجی به این بحث بپردازیم

که چرا کودکان دارای اختلالات آوایی و واجی در این حوزه با مشکل مواجهند و

چگونه می‌توان از مداخلات آگاهی واجی در دوران پیش از دبستان برای درمان اختلالات آوایی و واجی

بهره جست و در عین حال بستری مناسب برای فراگیری مهارت های تحصیلی بویژه خواندن فراهم کرد.

آگاهی واجی چیست ؟

آگاهی واجی عبارت است از آگاهی فرد از ساختار صدایی ( واجی ) کلمات گفته شده بدون رجوع به معنای آن:

• آگاهی واجی، جز مهم در بازشناسی کلمه و عملکرد خواندن و هجی کردن است.

• توانایی های سوادآموزی مثل هجی کردن، رمزگشایی خواندن، درک خواندن و                                                                                                               روانی خواندن مرتبط با مهارت های آگاهی واجی طبیعی است.

• تحول مهارت‌های آگاهی واجی وابسته به بازنمایی‌های واجی صحیح  است.

• بازنمایی‌های واجی، بازنمایی‌های ذخیره شده در خزانه‌ی واژگان ذهنی است که حاوی مشخصه‌های واجی کلمات است.

• آگاهی هوشیارانه از ساختار واجی کلمات پیش‌گوی قوی عملکرد سوادآموزی طبیعی است.

• آگاهی واجی گروهی از مهارت‌ها را شامل می‌شود شامل آگاهی از اینکه کلمات قابل تجزیه                                                                                                به هجاها، آغازه و قافیه واز همه مهم‌تر به واج‌ها هستند، توضیح داده می‌شود.

• در بعضی از منابع آگاهی از ویژگی‌های آوایی ( مختصات ممیزه) جز مهارت‌های آگاهی واجی محسوب می‌شود.

• آگاهی از ساختار واجی کلمات به عنوان یک آگاهی درون واژگانی محسوب می‌شود                                                                                                           به این معنی که بازنمایی این واحدها به طور مجزا از معنا اتفاق می‌افتد.

• مهارت آگاهی واجی یک مهارت فرا زبانی است.

• تحول آگاهی واجی کودک به صورت یک پیوستار است، کودک ابتدا از کلمات و                                                                                                                    در مرحله‌ی بعد از هجاها، آغازه/ قافیه و در مرحله‌ی آخر از واج‌ها آگاهی پیدا می‌کند.

 

فاکتورهایی که موجب ضعف در آگاهی واجی می‌شود شامل:

• وجود تاریخچه‌ای از عفونت گوش

• وضعیت اقتصادی-اجتماعی- فرهنگی ضعیف

• تاریخچه‌ی خانوادگی

• IQ غیر کلامی ضعیف

• واژگان درکی ضعیف

• مشکلات زبان و گفتار

 

توانایی‌های آگاهی واجی شامل:

• آگاهی از قافیه

• تقطیع (کلمات ، سیلاب‌ها، واج‌ها)

• ترکیب( سیلاب ها، واج ها)

• دست‌ورزی واج ها(ابدال آغازین)

• حذف

روند تحولی رشد آگاهی واجی بنا به گفته‌ی (Stackhouse1997) از دوران کودکی تا سال‌های مدرسه به صورت زیر است:

تقطیع کلمات داخل سیلاب ها، قافیه، ترکیب، تقطیع سیلاب به صداها، دستورزی صداها، تقطیع خوشه .

 

حافظه‌ی واجی :

حافظه‌ی واجی شامل کدگذاری و ذخیره‌ی اطلاعات واجی( مشخصه‌های واجی، قوانین واج آرایی)                                                                                           در حافظه‌ی کوتاه مدت یا فعال است. عملکرد خوب حافظه‌ی واجی مرتبط با مهارت‌های خواندن (و زبانی) است.

برای ارزیابی حافظه ی واجی از فعالیت تکرار ناکلمات و تکرار ارقام استفاده می‌شود.

در کودکان بزرگتر از تکرار کلمات چند هجایی نیز برای ارزیابی حافظه‌ی واجی استفاده می‌شود.

 

نامیدن سریع :

 

توانایی سریع نامیدن یک سری از آیتم‌ها (رنگ‌ها، اشیا، حروف، اعداد ) است.

عملکرد خوب در این فعالیت نشان دهنده‌ی کارآمدی در بازیابی نام‌های کلامی از حافظه‌ی بلند مدت است.

پردازش‌های شناختی و زبانی دخیل در نامیدن سریع مشابه با پردازش‌های دخیل در مهارت خواندن است.

 

آگاهی واجی

آگاهی واج شناختی و اختلالات تولید گفتاری:

کودکان دارای مشکلات تولید گفتاری خاص به نقص هایی در قواعد واجی در خطر                                                                                                             تجربه‌ی مشکلات آگاهی واجی و خواندن هستند ما این کودکان                                                                                                                                        را کودکان دارای اختلال واجی (Phonological Disorder,PD) می‌نامیم.

 

مروری بر بررسی های انجام شده در کودکان PD حاکی از آن است، این کودکان:

 

• خطاهای تولید صداهای گفتاری متعدد همرا با وضوح گفتار پایین دارند.

• مشکلات زبانی در حوزه های دیگر (گرامر ، واژگان) دارند.

• مشکلات صداهای گفتاری این کودکان برجسته‌تر از مشکلات کودکانی با مشکل تولیدی مجموعه‌ی کوچکی از صداها است.

• اختلال واجی به عنوان یک اختلال شناختی-زبانی در مقایسه با اختلال تولیدی – حرکتی بررسی می‌شود،                                                                             که در نتیجه‌ی بازنمایی‌های واجی معیوب است.

• کودکان دارای اختلال واجی همراه با مشکلات زبانی  یا فرایندهای واجی غیرطبیعی در خطر بیشتری برای اختلالات آگاهی واجی هستند.

• بعضی از کودکان دارای اختلال واجی مشکلاتی در کسب آگاهی واجی دارند، اما ممکن است                                                                                              این مشکلات در مراحل اولیه‌ی رشد سوادآموزی نمایان نشود.                                                                                                                                             این کودکان از نقاط قوت حافظه‌ی بینایی و آگاهی نحوی                                                                                                                                                   و معنایی برای جبران توانایی محدود شده ی خود                                                                                                                                                         در استفاده از سرنخ‌های واجی برای فرایند خواندن استفاده می‌کنند.                                                                                                                              همانطور که تقاضاهای برنامه‌ی تحصیلی افزایش می‌یابد، مشکل این کودکان برجسته‌تر می‌شود.                                                                                      نقص‌های آگاهی واجی بیشترین تاثیر را روی خواندن در سطح سوم و بالاتر از آن دارد.

• کودکان دارای کنش پریشی تحولی گفتار، گروه دیگری هستند که نقص های آگاهی واجی و مشکلات خواندن را تجربه می‌کنند.

 

فرضیه‌ی سن حساس

 

فرضیه‌ی سن حساس برای تحول مهارت‌های سوادآموزی بیان می‌کند که اگر کودک با مشکلات تولید                                                                                صداهای گفتاری و مهارت‌های آگاهی واجی ضعیف وارد کودکستان شود در خطر مشکلات سوادآموزی است.
شواهد دیگری نشان داده است که اگر کودک در سن ۵٫۶ سالگی گفتار ناواضح همراه با مشکلات نحوی و                                                                          معنایی داشته باشد در خطر مشکلات سوادآموزی است.                                                                                                                                        همچنین خطاهای صداهای گفتاری خفیف و مقاوم بالای سن ۶٫۹ سالگی با مشکلات سوادآموزی مرتبط می‌شود.

 

ارزیابی

 

ارزیابی آگاهی واجی یکی از مجموعه ارزیابی‌های انجام شده در کودکان دارای اختلال واجی است.                                                                                      تکالیف متفاوتی برای ارزیابی آگاهی واجی استفاده می‌شود، بار پردازشی آنها متفاوت است                                                                                                    و چگونگی انتخاب آنها برای ارزیابی بر اساس سطح تحولی و سن کودک است.                                                                                                                  ضروری است که آسیب‌شناس گفتار  و زبان ارزیابی آگاهی واجی را برای کودکان دارای اختلال صدای گفتاری انجام دهد                                                                 و باید ذکر کرد که آگاهی واجی از طریق درمان قابل بهبود است.

 

 فعالیت‌های قافیه

این فعالیت‌ها شامل تشخیص و تولید قافیه است
فعالیت تشخیص قافیه، مثال: از کودک پرسیده می‌شود که آیا کلمه‌ی (سوپ) مثل کلمه‌ی (سوپ) است                                                                                    (مثل هم تمام می‌شوند یا آخر اسمشان مثل هم است)                                                                                                                                                  یا اینکه از کودک خواسته می‌شود ازبین سه کلمه( نخ، یخ، گل) کلمه‌ی متفاوت از بقیه را تشخیص دهد.

فعالیت تولید قافیه، مثال: به کودک می گوییم چند کلمه بگو که آخرش مثل کلمه ی (گوش) باش .

 

 فعالیت‌های ترکیب

فعالیت‌های ترکیب شامل ترکیب هجاها، آغازه/قافیه و واج ها است
فعالیت تشخیص، مثال: از کودک خواسته می‌شود که هجاهای کلمه‌ی مورد نظر(مداد)                                                                                                           را با هم ترکیب کرده و کلمه بسازد و به تصویرآن کلمه اشاره کند.

فعالیت تولید،مثال: از کودک پرسیده می‌شود که این صداها (ش- ای –ر)چه کلمه‌ای را می سازد، کلمه را بیان کن.

 فعالیت‌های تقطیع

شامل تقطیع کلمات به سیلاب‌ها و تقطیع سیلاب به آغازه و قافیه است.
مثال: به کودک می گوییم به این عکس نگاه کن. من ( لیوان) را جدا جدا ( با فاصله ۲ ثانیه) می‌گویم: (لی – وان) .                                                                        حالا به شما عکس‌هایی می‌دهم که باید اسم آنها را به صورت جدا جدا بگویی.

خرده آزمون تشخیص تجانس

مثال : در این فعالیت از کودک می‌خواهیم به عکس‌ها نگاه کند و اسمشان را بگوید( داس ، دام ، تاب).                                                                                    بعد به او می‌گوییم دو تا عکسی را که اول اسم‌شان مثل هم است را نشان بده.

 فعالیت جداسازی همخوان آغازین / پایانی/ میانی

مثال: به کودک می‌گوییم به این عکس نگاه کن و اسمش را بگو (چشم) حالا به من بگو صدای آخرش چیه ؟(م)

مثال: به این عکس نگاه کن و اسمش را بگو(شتر) حالا به من بگو صدای اولش چیه؟ (ش)

مثال: به این عکس نگاه کن و اسمش را بگو( درخت).

به صدای (خ) توی اسم گوش کن.اگر صدای (خ) را برداریم و نگوییم، چه باقی می‌ماند؟( د ر ت)

 

 تقطیع خوشه

مثال: از کودک می‌خواهیم صداهای کلمه ی دارای خوشه مثل ( کفش ) را مشخص کند.

 فعالیت جابه جایی صدا

مثال : به کودک می‌گوییم بگو ( کفش) .حالا بگو آن را با ( ک) به جای (ت).

فعالیت دست‌ورزی صدا

این فعالیت شامل دست‌ورزی صدا و ابدال آغازین ( جابه جایی همخوان آغازین دو کلمه) است.
نکته : این تکالیف را می توان براساس آگاهی کودک ازحروف نوشتاری به صورت کلامی یا نوشتاری اجرا کرد.

 

درمان:

گفتار درمان‌گر یا “آسیب‌شناس گفتار و زبان” باید توجه دقیقی به ارزیابی و درمان آگاهی واجی در کودکان پیش از دبستان                                                               و کودکان دبستانی داشته باشد. وقتی کودک براساس ارزیابی‌های انجام شده در آگاهی واجی ضعف نشان می‌دهد،                                                                    درمانگر سریعا درمان آگاهی واجی را با فعالیت‌های درمانی زبان_گفتار ادغام می‌کند.                                                                                                            باید ذکر کرد که درمان تکرار فعالیت‌های ارزیابی نیست.

درمانگر برای کودک مدل‌سازی می‌کند که چگونه یک فعالیت آگاهی واجی را انجام دهد.

ژسچرهای تولیدی مرتبط شده با هر صدا را به کودک آموزش می‌دهد و فقط روی مدالیته‌ی شنیداری تمرکز نمی‌کند.

 

درمان : پیش از سن دبستان

 به طور همزمان درمان تولید گفتاری و آگاهی واجی را مورد هدف قرار می‌دهیم.
 داستان‌هایی برای کودک بخوانید که دارای الگوهای تجانس و قافیه باشد و توجه کودک را به این الگوهای واجی جلب کنید.
 روی آگاهی از واج حتی در سن قبل از دبستان تمرکز می‌کنیم                                                                                                                                        ( بیشتر از آگاهی از سیلاب و قافیه با عملکرد سوادآموزی مرتبط می شود.)
 آگاهی از الفبا و تطابق صدا-نماد در این سن نیز هدف درمان است.                                                                                                                                (آموزش آگاهی واجی وقتی بهتر عمل می‌کند که هر دو صدا و نماد در درمان مورد هدف قرار گیرد.)
 فعالیت ها با تکالیف تشخیص به جای تولید شروع می‌شود.
 مفهوم صدا و نویسه را به کودک آموزش می‌دهیم.
 جداسازی واج ،تشخیص ( آیا(داس) و( دام )با صدای یکسانی شروع می‌شوند؟                                                                                                                به دهان من نگاه کن.) ،طبقه بندی ( کلماتی را که با صدای (ک)شروع می شوند راجدا کن.)،                                                                                            فعالیت‌های قافیه و تجانس و آموزش اشعار کودکان ازفعالیت های دیگر در این مرحله است.
 کلمات نوشتاری را با اندازه بزرگ زیر تصاویری که برای تولید درمانی استفاده می‌کنید بنویسید، و توجه کودک را به کلمات نوشتاری سوق دهید.

 

درمان : مقطع اول دبستان

 

 از فعالیت‌های دست‌ورزی صدا(جابه جایی واج‌ها) و تقطیع و ترکیب واج‌ها در این مرحله استفاده کنید.
 آگاهی از الفبا و آموزش تطابق واج و نویسه در این مرحله ضروری است.

 

 

درمان : کودکان بزرگتر/ نوجوان

 

 آگاهی صرفی: در کودکان بزرگتر آگاهی صرفی همزمان با آموزش آگاهی واجی برای بهبود خواندن                                                                                          ، هجی کردن، تلفظ و فهم کلمات بزرگتر آموزش داده می شود.
تکواژها، کوچکترین واحدهای معنادار هستند.

کلمات بر اساس پیش‌وندها، پس‌وندها و ریشه‌ های کلمات طبقه‌بندی می‌شوند.

مثال:reorganizing = re+ organize + ing
مثال: energy,energetic,energize

 در انتخاب محرک برای فعالیت‌های درمانی در نظر داشته باشید که سایشی‌ها آسان‌تر از انفجاری‌ها هستند                                                                              و خوشه‌های همخونی از واج‌های منفرد سخت‌تر هستند و در روند درمانی دیرتر از واج‌های منفرد هدف درمان قرار می‌گیرند.

 

نتیجه‌گیری:

 ما می‌دانیم که کودکان دارای اختلالات صداهای گفتاری ( مخصوصا همراه با اختلالات زبانی همراه ) در خطر مشکلات سوادآموزی هستند.
 نه فقط کودکان پیش از سن دبستان بلکه کودکان بزرگ‌تر نیز در خطر تجربه ی مشکلات سوادآموزی قرار دارند.
 آگاهی واجی حوزه‌ای است که در آن متخصص گفتار درمانی یا “آسیب‌شناس گفتار و زبان” می‌تواند                                                                                       و باید نقشی را در ارزیابی، درمان ( آگاهی واجی از طریق درمان قابل بهبود است.) و پیشگیری بازی کند.

References

Bernthal J, Bankson N, Flipsen JR P. Articulation and Phonological Disorder. 2009, Pearson.

Dodd B. Differential Diagnosis and Treatment of Children with Speech Disorder. 2005 ,Whurr

Bird, J., Bishop, D.V.M., & Freeman, N.H. (1995). Phonological awareness and literacy development in children with expressive phonological impairments. Journal of Speech and Hearing Research, 38, 446-462.

Stackhouse, J. (1997). Phonological awareness: Connecting speech and literacy problems. In B.W. Hodson& M.L. Edwards (Eds.), Perspectives in applied phonology (pp.157-196).Gaithersburg, Maryland: Aspen Publishers, Inc.

سلیمانی، زهرا. دستجردی کاظمی، مهدی. ۱۳۸۲ .آزمون آگاهی واج‌شناختی و ویژگی‌های روانسنجی آن. تهران: پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش.

گردآوری : فریده دهقانی
دانشجوی کارشناسی ارشد گفتار درمانی

 

Our Score
Our Reader Score
[Total: 0 Average: 0]

لکنت زبان و نقش تغذیه، ژن‌ها و سایر عوامل

, ,

در یک مورد از تحقیقات انجام شده به نقص در ژن‌های کروموزوم ۱۸ در بروز لکنت زبان اشاره شده است.

در پژوهش‌های انجام شده نقایصی در ژن‌های کروموزوم‌های ۱، ۱۳، و ۱۶ در افراد دارای لکنت مشاهده شده است.

همچنین طبق تحقیقاتی که در نشریه پزشکی نیوانگلند منتشر شده است،

سه ژن مرتبط با نوعی اختلال سوخت و سازی کمیاب می‌تواند عامل بروز برخی موارد لکنت زبان باشد.

که دو مورد از این ژن‌ها در سلول‌های مغزی بعنوان بخشی از فرایند بازیافت زباله مورد استفاده قرار می‌گیرد.

ژن سوم نقش شناخته شده دیگری ندارد. این ژنها در اختلالاتی موسوم به  mucolipidosis IIو mucolipidosis III نقش دارد

که در آنها زائدات در سلول‌ها تجمع می‌یابد و موجب بروز مشکلات قلبی، کبدی، مفصلی و گفتاری می‌شود.

 

کشف عامل ژنتیکی لکنت زبان

 

به گفته پژوهشگران درصورتی که دو نسخه از یک ژن معیوب وجود داشته باشد فرد به این اختلالات دچار می‌شود.

در حالی‌که تقریبا همه افراد مورد بررسی در این تحقیق فقط یک نسخه از این ژن جهش یافته را داشتند.

در مجموع نقایص ژنتیکی فرد را مستعد ابتلا به لکنت می‌کند که اگر با سایر عوامل همراه شوند باعث ظهور لکنت می‌شوند.

 

تاثیر PH بر لکنت

 

اسیدی شدن محیط بدن (مثلا در اثر خوردن غذای طبع سرد ) باعث افزایش لکنت می شود چون بدن در محیط قلیایی بهتر فعالیت می کند.

در واقع در این فرآیند بر اثر اسیدی شدن بدن ترشح ادرار در نتیجه تلاش بدن برای خروج اسید از بدن افزایش پیدا می‌کند.

علاوه بر این غذای طبع گرم علاوه بر اینکه باعث قلیایی شدن محیط بدن می شوند،

گرمایی در داخل بدن ایجاد می کنند که انرژی پایه و متابولیسم را افزایش می دهند در نتیجه لکنت و اثرات آن کاهش می یابد.

 

نوروترنسمیترها

 

در افراد مبتلا به لکنت نوروترنسمیتر دوپامین و سروتونین بسیار مهم هستند.

در واقع افزایش دوپامین( تحریک , هیجان و استرس) باعث کاهش سروتونین می گردد

که همانطور که می دانیم سیستم کنترل کننده گفتار ( سیستم مدیال) در اثر این تغییرات دچار اختلال شده و با توجه

به نقش این سیستم در گفتار سریع و اتوماتیک در گفتار محاوره  فرد مبتلا به لکنت ناروانی مشاهده می‌‌شود.

با توجه به اینکه این افراد معمولا افراد تحریک پذیر و ناآرامی هستند اختلال در فعالیت سیستم مدیال مورد انتظار است.

 

روش های درمانی لکنت

 

تغییرات شیمیایی ناشی از استرس، ورزش، تغذیه

 

استرس در فرد روی نوروترنسمیترها تاثیر می گذارد و حالت برانگیختگی ایجاد می کند

که به دنبال آن با افزایش دوپامین و کاهش سروتونین روبرو می شویم که روی سیستم مدیال اثر گذار است.

از دیدگاه برخی محققان با توجه به نقش استرس در فعالیت سیستم اعصاب سمپاتیک

و تأثیر آن بر سیستم گوارش ( ترشح اسید در معده) محیط بدن اسیدی شده و این موضوع هم باعث افزایش لکنت می شود.

 

گفتاردرمانی لکنت زبان کودکان | درمان لکنت زبان در کودکان | لکنت زبان کودکان و درمان

 

ورزش روی سرعت تنفس اثرگذار است. وقتی سرعت تنفس افزایش پیدا کند عمق تنفس کاهش پیدا می کند

و فرد به ناچار از الگوی تنفس شانه ای استفاده می کند که همین امر باعث کاهش هماهنگی گفتار و تنفس و بروز لکنت می شود.

همچنین ورزش روی متابولیسم و انرژی پایه بدن فرد اثرگذار است و از این طریق هم در فرد تغییراتی ایجاد می‌کند.

 

تغذیه

 

طبع غذای مصرفی روی PH بدن اثر گذار است. غذای طبع سرد باعث اسیدی شدن محیط و افزایش لکنت می‌شود

و غذای گرم باعث بازی شدن محیط و فعالیت منظم و بهتر بدن می گردد که متعاقب آن لکنت کاهش می یابد.

همچنین غذاها و طبع آن بر متابولیسم و گرمای بدن موثر است

یعنی همانطور که می‌دانیم با خوردن مواد طبع گرم( مثلا غذای تند) گرما و متابولیسم بدن افزایش می یابد و

همچنین محیط بدن قلیایی شده و بهتر فعالیت می کند و برعکس،

در خوردن غذای طبع سرد متابولیسم کاهش می‌یابد، محیط بدن اسیدی شده و لکنت افزایش می‌یابد.

طبق فرضیه‌ای که هنوز کاملا اثبات نشده است خوردن شیر و ماست به دلیل داشتن اسید لاکتیک

و تاثیر روی ماهیچه‌ها در افراد مبتلا به لکنت توصیه نمی‌شود.

طبق پژوهش‌ها خوردن پنیر، غذایی که از قبل مانده است و کاکائو در افراد لکنتی توصیه نمی‌شود.

الهه فرمانی؛ دانشجوی کارشناسی ارشد گفتاردرمانی

Our Score
Our Reader Score
[Total: 0 Average: 0]

گرفتگی صدا؛ شایع‌ترین علت چیست؟

,

گرفتگی صدا اختلال در تولید صدای طبیعی توسط ارگان تولید صوت (حنجره) است.
حنجره (Larynx) جزئی از دستگاه تنفسی است که در تولید صدا، تنظیم تنفس و جلوگیری از آسپیراسیون نقش دارد.»

نقش تولید صدای حنجره در روند تکامل دیر‌تر ایجاد شده و بیشتر در جانوران رده بالا بویژه انسان حائز اهمیت است.

«ارائه تعریف جامعی از صدای طبیعی دشوار است ولی در مجموع صدای نرمال بایستی براحتی قابل شنیدن باشد،

شفاف بوده و دامنه و خصوصیات آکوستیک آن در هنگام صحبت ثابت باقی مانده و برای سن و جنس شخص متناسب باشد.»

گرفتگی صدا | توصیه‌هایی برای مراقبت از صدا

 

هر گونه تغییر در خصوصیات فوق می‌تواند منجر به احساس گرفتگی صدا شود که در بعضی از بیماران موارد فوق اتفاق نیفتاده

ولی شخص هنگام صحبت احساس خستگی یا درد کرده و یا به مدت طولانی نمی‌تواند صدای نرمال

خود را حفظ نماید که این موارد نیز نشانه‌ای از بیماری در ناحیه حنجره است.»

علل مختلفی می‌توانند منجر به گرفتگی صدا شوند، شایع‌ترین علت‌های آن شامل

بیماری‌های التهابی (لارنژیت‌های حاد و مزمن)، بیماری‌های ساختمانی، بیماری‌های نوروماسکولار و… هستند.

روش‌های مختلفی برای تشخیص بیماری‌های حنجره وجود دارد که قدیمی‌ترین روش معاینه حنجره معاینه با اینه است

که هنوز نیز مورد استفاده است، ولی متاسفانه همه بیماران قادر به تحمل آن نیستند و به علاوه امکانی برای ضبط تصاویر وجود ندارد.»

حنجره/ گرفتگی صدا

 

ضرورت معاینه حنجره در گرفتگی صدا بیش از سه هفته

 

امروزه روش‌های جدید معاینه حنجره را فراهم آورده‌اند که در این عرصه تقریبا

جایگاهی برای معاینه زیر بیهوشی برای تشخیص بیماری‌های حنجره وجود ندارد.

روش‌های دیگر مانند تست‌های آنالیز صدا و روش‌های تصویر برداری در موارد خاص و با تشخیص پزشک معالج مورد استفاده قرار می‌گیرد.

درمان گرفتگی صدا بستگی به تشخیص علت آن داشته و معمولا به صورت تیمی انجام می‌شود

که حضور لارنگولوژیست به همراه گفتار درمانگر در غالب موارد ضروری بوده و

در موارد خاص بایستی از سایر متخصصین مانند روانپزشکان نیز استفاده کرد.

علاوه بر درمان‌های خاص برای هر بیمار، رعایت بهداشت حنجره، تغییر در سبک زندگی

و رژیم غذایی برای همه بیماران توصیه می‌شود اجتناب از فریاد زدن، صحبت کردن بسیار سریع،

سینه صاف کردن‌های مکرر، قطع سیگار و مصرف روزانه ۶ تا ۸ لیوان آب از جمله این موارد هستند.

در مواردی که گرفتگی صدا بیشتر از ۲ یا ۳ هفته طول می‌کشد به خصوص

در مردان بالای ۴۰ سال که سابقه مصرف سیگار دارند انجام آن ضروری است.

تشخیص زودهنگام سرطان حنجره در حفظ عملکرد و طول عمر بیماران نقش به سزایی داشته و همواره در بیماران پر خطر باید مد نظر باشد.
دکتر پیمان دبیرمقدم

Our Score
Our Reader Score
[Total: 0 Average: 0]

آفازی یا زبان پریشی| نقش گفتار درمانی

,

زبان پریشی ( آفازی ) اختلالی است که در اثر صدمه به بخش‌هایی از مغز که با زبان در ارتباط هستند به وجود می‌آید.

افراد دچار آفازی ممکن است در صحبت کردن، گوش دادن، خواندن و نوشتن مشکل داشته باشند .

اما این نوع اختلال روی هوش تاثیر نمی‌گذارد.

افراد مبتلا به آفازی ممکن است مشکلات دیگری مانند : دیزارتری ، آپراکسی و مشکلات بلع هم داشته باشند.

چه عواملی باعث آفازی می شوند ؟

سکته‌ها و آسیب‌های مغزی می‌توانند منجر به آفازی شوند.

به گزارش انجمن ملی آفازی در حدود ۴۰-۲۵% از افراد پس از سکته مغزی دچار آفازی می‌شوند.

همچنین تومورها، عفونت‌ها، جراحی‌های مغزی و یا زوال عقل (مانند بیماری آلزایمر) نیز از علل دیگر آفازی هستند.

شایع ترین علت زبان پریشی سکته مغزی است .

انواع زبان پریشی

۱) آفازی بروکا (بیانی): در افازی بروکا فرد می‌داند که چه چیزی را می خواهد بگوید در عین حال دارای مشکلات برقراری ارتباط با دیگران است .

۲) آفازی ورنیکه (درکی) : در آفازی ورنیکه فرد می‌تواند یک صدا را بشنود و یک متن بخواند اما ممکن است معنی را درک نکند .

۳) آفازی آنومی : فرد برای پیدا کردن کلمه ی مناسب برای صحبت کردن و نوشتن تلاش می‌کند.

۴) آفازی گلوبال : شدیدترین نوع آفازی است که شیوع آن از بقیه بیشتر است. فرد در صحبت کردن، درک کلمات ،خواندن و نوشتن دچار مشکل می‌شود.

۵) آفازی پیش رونده اولیه 

آفازی یا زبان پریشی ممکن است خفیف تا شدید باشد در آفازی‌های خفیف فرد ممکن است قادر به صحبت کردن باشد

اما، در پیدا کردن کلمات مناسب و درک و فهمیدن جملات پیچیده دچار مشکل می‌شود .

در آفازی‌های شدید توانایی فرد برای برقراری ارتباط محدود می‌شود و فرد ممکن است در مکالمات گروهی شرکت نکند و به زحمت حرف بزند.

 

علائم آفازی 

علائم اختصاصی و شدت زبان پریشی با توجه به محل و وسعت آسیب متغیر است .

در افراد مبتلا به افازی ممکن است یک تا چند مورد از مشکلات زیر دیده شود:

۱) مشکلاتی در صحبت کردن (زبان بیانی )

۲) تلاش و تقلا برای پیدا کردن کلمات مناسب

۳) استفاده از کلمات ساختگی

۴) مشکل در زبان درکی و فهم، سوءتفاهم در آنچه دیگران می‌گویند

به ویژه هنگامی که دیگران سریع صحبت می کنند (به عنوان مثال رادیو ، اخبار تلویزیون ) و یا در جملات طولانی.

۵) در محیط های شلوغ و پرسروصدا ودر موقعیت های که مکالمات،گروهی است ، مشکلات‌شان بیشتر می‌شود.

۶) جانشین کردن کلمه مورد نظر با کلمه دیگر که در معنا یا هدف با آن مرتبط (به عنوان مثال مرغ به جای ماهی هر دو حیوان )

یا نامرتبط (به عنوان مثال رادیو به جای توپ ) است.

۷) جانشین کردن صداهای درون کلمه (مثلاً به جای حرف «ر» از حرف «ی» استفاده کنند )

۸) مشکل در کنار هم گذاشتن کلمات برای ساخت جمله

۹) مشکل در خواندن و نوشتن

۱۰)مشکل املایی

۱۱) مشکل در درک مفاهیم تعداد، به عنوان مثال در استفاده از اعداد و یا حتی انجام محاسبات ساده مشکل دارند

 

آپراکسی چیست؟| انواع آپراکسی

 

چگونه تشخیص داده می شود ؟

گفتار درمان‌گر یا آسیب شناس گفتار و زبان (SLP) بااستفاده از انجام ارزیابی‌های  تخصصی و متنوع نوع و شدت آفازی یا زبان پریشی را تعیین می‌کنند.

چگونه درمان می‌شود ؟ 

درمان برای فرد زبان پریش بستگی به عوامل زیر دارد :

۱) سن

۲) علت آسیب مغزی

۳) نوع آفازی

۴) محل و شدت آفازی 

انواع زیادی از درمان برای افرادی که بیماری آفازی دارند وجود دارد .

نوع درمان به نیاز ها و اهداف فرد مبتلا به افازی بستگی دارد .
درمان ممکن است در جلسات فردی یا گروهی به وسیله درمانگر اعمال می‌شود .
گفتاردرمانگر آسیب‌شناس گفتار و زبان مهارت‌های زبانی خاصی را که آسیب دیده است را بهبود می‌بخشد .
درمانگر به طور منظم با فرد ملاقات خواهد کرد تا مهارت‌های ارتباطی فرد افزایش پیدا کند و بهتر ارتباط برقرار کند .

برای برقراری بهتر با شخص دارای زبان پریشی چه کارهایی می‌توانیم انجام دهیم ؟

توجه فرد را قبل از شروع به صحبت کردن جلب کنید. 
تماس چشمی خود را با فرد در طی گفتگو حفظ کنید. 
سر و صدای محیط را در حین صحبت کردن با فرد (تلویزیون ، رادیو) به حداقل برسانید یا حذف کنید. 
صدای خود را در سطح نرمال نگه دارید. با صدای بلند صحبت نکنید. مگر اینکه فرد از شما چنین تقاضایی کند 
با تاکید برکلمات کلیدی ساختار جمله خود را ساده کنید .
سرعت گفتار خود را کاهش دهید 
برای صحبت کردن به فرد زمان دهید .
همه تلاش های فرد را برای صحبت کردن تحسین کنید و خطاهای فرد را بی اهمیت جلوه دهید. 

نویسندگان : غزاله برات زاده و مهسا ملکشاهی

Our Score
Our Reader Score
[Total: 1 Average: 5]

فلج مغزی و راه‌های جلوگیری از آن

,

تنها راه برای مقابله با افزایش تولد کودکان با فلج مغزی را پیشگیری از تولد این کودکان

با مراقبت‌های بیشتر بهداشتی در دوران قبل، حین بارداری و پس از تولد است.

کاهش ریسک فاکتورهای بروز نابهنجاری‌های ژنتیکی در کاهش این آسیب را موثر  است،

یکی از مهمترین عوامل، کنترل ازدواج‌های فامیلی است.

 

فلج مغزی چیست؟

فلج مغزی به اختلال غیر پیشرونده در حرکت و وضعیت اطلاق می‌شود که به دنبال ضایعه عصبی روی می‌دهد.

در فلج مغزی ، گروهی از ضایعات مزمن، کنترل حرکتی فرد را مختل می‌کنند.

اختلال در سال‌های اولیه زندگی کودک ظاهر می‌شود و معمولاً با گذشت زمان آسیب مغزی بدتر نمی‌شود،

هرچند ممکن است ضایعات حرکتی با توجه به سطح اختلال محدودیت‌های جدیدی را ایجاد کنند.

فلج مغزی را از طریق معاینه مهارت‌های حرکتی، رفلکس‌های رشدی، سابقه پزشکی و آزمایش‌های متنوعی تشخیص می‌دهند.

میزان شیوع فلج مغزی در جهان ۳٫۳ در هر ۱۰۰۰ تولد است که این رقم در نوزادان نارس به ۴۰ تا ۱۰۰ نفر در هر ۱۰۰۰ تولد زنده، افزایش می‌یابد.

این میزان شیوع، قابل توجه است چون فرد مبتلا، خانواده و بخش عظیمی از جامعه را درگیر چرخه مراقبتی و محافظتی خود می‌کند.

تبعات روحی و روانی زیادی برای خانواده بیماران به همراه داشته، علاوه بر اینکه زمان و هزینه بالایی را تحمیل می‌کند.

آسیب‌های مغزی در کودکان و بزرگسالان برگشت‌ناپذیر است

و علم کنونی برغم پیشرفت‌هایش، تاکنون نتوانسته گامی موثر در جهت بهبودی کامل این بیماران بردارد؛

هرچند با گسترش درمان‌هایی چون توانبخشی، به ویژه گفتار درمانی و کار درمانی

سعی در جبران ضایعات حرکتی و عملکردی فرد، در فعالیت‌های روزمره زندگی می‌شود.

چرا کودک با فلج مغزی متولد می‌شود؟

در فلج مغزی، اختلالات حرکتی با شاخصه آسیب حرکت‌های ارادی و ناشی از نابهنجاری­‌های رشدی پیش از تولد،

حین یا پس از تولد، رخ می‌دهد، که این آسیب به سامانه عصبی مرکزی (CNS)

و در سنین پیش از پنج سالگی (یعنی زمانی که مغز کودک همچنان در حال تکامل است) مربوط می‌شود.

در بعضی از افراد مبتلا به فلج مغزی، کاهش سطح اکسیژن (هیپوکسی) موجب بروز اختلال در بخش‌هایی از مغز می‌شود.

نابهنجاری‌های ژنتیکی نقش مهمی در این بیماری دارد.

مشکل ژنتیکی را اغلب در نوزادانی که حاصل ازدواج فامیلی هستند، مشاهده می‌کنیم.

نوزادان نارس برای بروز فلج مغزی در معرض خطر بیشتری قرار دارند

ولی عفونت‌های ویروسی، نرسیدن اکسیژن به مغز کودک در حین زایمان و ضربه به سر جنین از موارد مهمی هستند

که می‌توانند باعث آسیب سلول‌های مغزی و به دنبال آن، فلج مغزی شوند.

در کشورهای پیشرفته، دولت‌ها با آگاهی کامل از عواقب تحمیل هزینه‌های اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی

وجود فرد معلول در جامعه، گوشه‌ای از بودجه کشور را بابت پیشگیری از تولد کودک مبتلا به فلج مغزی صرف می‌کنند،

بدین گونه که مادران باردار از لحظه باردار شدن تا تولد نوزاد تحت چتر حمایتی دولت‌ها و خدمات بهداشتی و سلامت جامعه قرار می‌گیرند

تا با نظارت کامل بر روند بارداری و تولد نوزاد، از احتمال تولد نوزادان مبتلا به فلج مغزی کاسته شود.

آیا فلج مغزی از همان بدو تولد قابل تشخیص است؟

اغلب موارد فلج مغزی به جز درموارد خفیف آن، در ۱۸ ماه اول زندگی مشخص می‌شوند.

گاهی این نوزادان در بدو تولد، علایمی دارند که آنها را از نوزادان دیگر متمایز می‌کند مثلا دیر گردن می‌گیرند.

این علایم به صورت ناتوانی در رسیدن به استانداردهای حرکتی،

مانند عملکرد «حرکتی خشن و نامتقارن و افزایش توان عضلات یا کاهش توان عضله» نمایان می‌شوند.

به تدریج اختلا‌ل‌های شناختی و حرکتی، رفتاری، گاهی تشنج و تاخیر رشدی هم با افزایش سن کودک ظاهر می‌شود.

گاهی با افزایش سن بیماران، شکل اندام‌ها تغییر می‌کنند.

علایم، بسیار متفاوتند،  ممکن است علائم، خفیف یا شدید باشند و تنها یک نیمه بدن یا هر دو نیمه بدن را درگیر نماید.

با درگیری بیشتر دست‌ها یا پاها و یا هر ۴ اندام همراه باشد.

حرکات غیرطبیعی (نظیر پیچشی، پرشی، چرخشی) در دست‌ها، پاها، بازو، ساق پا، اتفاق می‌افتد که این حرکات حین استرس تشدید می‌شوند.

لرزش، عدم حفظ هماهنگی و تعادل بدن، عضلات شل بخصوص در حالت استراحت، مفاصل بیش از حد متحرک،

کاهش ضریب هوشی، کاهش توانایی یادگیری، اختلال در تکلم، مشکلات شنوایی و بینایی، تشنج، درد بخصوص در بالغین،

علایم گوارشی (شامل اختلال در مکیدن شیر، یا غذا خوردن، جویدن، بلعیدن، استفراغ و یبوست، افزایش آبریزش دهان)،

روند کند رشد، تنفس‌های نامنظم، بی‌اختیاری ادرار، از دیگر علائم آسیب فلج مغزی می‌باشند.

تشخیص زودهنگام فلج مغزی، چه کمکی به بهبودی بیشتر کودک می‌کند؟

با تشخیص زودهنگام فلج مغزی، بهبودی و طول عمر بیمار، بستگی به شدت و ضعف بیماری دارد و در موارد شدید،

اگر فلج مغزی با بیماری‌هایی همچون بیماری‌های قلبی، تنفسی، عفونت‌های شدید ریوی، اختلال در بلع و… همراه شود،

می‌تواند منجر به مرگ بیمار نیز بشود، ولی در موارد خفیف،

با بهبود قابلیت‌های جسمی – شناختی فرد مبتلا به کمک توانبخشی، روند طبیعی زندگی فرد دنبال می‌شود.

متخصصان رشته‌های توانبخشی برای تشخیص و مداخله زودهنگام، نیازمند آموزش درحیطه تکامل و اختلالات تکاملی،

از جمله فلج مغزی، درنوزادان و کودکان خردسال هستند.

 

فلج مغزی

پیش‌بینی‌ها در مورد فلج مغزی، نشان می‌دهد که فلج مغزی قابل درمان نیست، اما بعضی از عوارض و پیامدهای شاخص آن، قابل جبران است.

به طور معمول، همه کودکانی که با فلج مغزی متولد می‌شوند، نیاز به توانبخشی دارند و مراحل توانبخشی نیز طولانی مدت است.

کار درمانی، گفتار درمانی و ساخت وسایل کمک حرکتی از مهمترین برنامه‌های توانبخشی مورد نیاز این کودکان می‌باشد.

تعدادی از آنها به کفش‌ طبی، اسپیلنت و وسایل کمک حرکتی مانند واکر یا ویلچر نیاز پیدا خواهند کرد.

کار درمانی کمک می‌کند تا کودک وارد اجتماع شود.

کودکانی که فلج مغزی خفیف دارند را می‌توان برای ورود به مدرسه و مشارکت‌های اجتماعی، آماده کرد.

Our Score
Our Reader Score
[Total: 1 Average: 5]

آپراکسی چیست؟| انواع آپراکسی

,

در «آپراکسی»، مغز آسیب می‌بیند و فرد توانایی برنامه‌ریزی و هماهنگی برای حرکت عضله را ندارند

و افراد مبتلا نمی‌توانند حرکات ارادی و خاص را انجام دهند حتی با وجود این که ماهیچه ها یا عضلات‌شان سالم باشد .

مغز انسان مرکز دستگاه عصبی است . دستگاه عصبی یا سیستم عصبی (Nervous System) در بدن جانداران

به هماهنگی فعالیت ماهیچه‌ها پرداخته و اندام های گوناگون را تحت نظارت درآورده است .

به این ترتیب دستگاه عصبی، با ساختار و کار ویژه‌ای که دارد، در جهت ایجاد هماهنگی بین اعمال سلول‌ها و اندام‌های مختلف بدن تمایز و تکامل یافته‌است.

 

آپراکسی چیست ؟ 

در آپراکسی مغز آسیب می بیند و فرد توانایی برنامه‌ریزی و هماهنگی برای حرکت عضله را ندارند

و افراد مبتلا نمی‌توانند حرکات ارادی و خاص را انجام دهند حتی با وجود این که ماهیچه‌ها یا عضلات‌شان سالم باشد .

 

انواع 

آپراکسی می تواند در انواع مختلفی بروز کند :

۱٫ آپراکسی اندام

۲٫ آپراکسی دهانی

۱٫ آپراکسی اندام 

افراد دارای این اختلال نمی توانند اندامی را به صورت ارادی و عمدی حرکت دهند .

۲٫ آپراکسی دهانی 

افراد مبتلا به این نوع آپراکسی قادر به انجام حرکات داوطلبانه و ارادی خاص (حرکات مربوط به عضلات صورت ) نیستند،

مثلا نمی‌توانند فوت کنند یا زبان را بالا، پایین، چپ، راست ، عقب یا جلو به صورت ارادی ببرند .

 

آپراکسی گفتار :

 

آپراکسی گفتار نوعی اختلال در گفتار است به گونه‌ای که شخص توان صحیح و محکم صحبت کردن را ندارد

که این اختلال ناشی از ضعف یا ناتوانی ماهیچه‌های گفتاری نمی شود ( ماهیچه های صورت ، زبان و لب ها )

شدت این اختلال می تواند در محدوده ملایم تا شدید باشد.

انواع آپراکسی های گفتاری ( بر حسب زمان بروز آن) :

۱) آپراکسی اکتسابی بزرگسالان

۲) آپراکسی دوران کودکی (DAS)

 

اکتسابی : 

در همه سنین می تواند رخ دهد ولی به طور معمول در بزرگسالان یافت می شود

و این وضعیت باعث می‌شود مهارت‌های گفتاری را از دست بدهد .

در این نوع آپراکسی فرد مبتلا می‌داند که چه چیزی را می‌خواهد بگوید

ولی مغز آن‌ها به سختی دستور برای هماهنگی عضلات مربوطه را می‌دهد.

 

آپراکسی دوران کودکی DAS (آپراکسی رشدی )

از هنگام تولد مشاهده می‌شود و این نوع آپراکسی به ندرت به تنهایی بروز می‌کند.

شیوع آپراکسی دوران کودکی در پسران بیشتر از دختران است .

 

 

 

کنش پریشی

آپراکسی

علائم 

انواع علائم مربوط به گفتار که با آپراکسی در ارتباط است شامل موارد زیر است :

۱) کم حرف بودن در دوران شیرخوارگی (قان و قون کم یا اصلا غان وقون ندارند) در اپراکسی دوران رشد . 

۲) کلمات طولانی و پیچیده را به سختی تلفظ می کنند : باغ باغبان 

۳) تلاش های مکرر برای تلفظ کلمات دراین افراد مشاهده می‌شود 

۴) ترکیب صداها و تشکیل هجا برای این افراد دشوار است و مدت طولانی بین کلمات و صداها مکث دارند .

۵) مشکل در خواندن و برای کودکان مشکل در یادگیری و هجی کردن ، دارند.

۶) صداهای ساده را با صداهای پیچیده جابه جا می کنند و صداهای دشوار را حذف می‌کنند

(مثلاً صدای r یکی از صداهای دشوار است) حذف صداهای اول و آخر کلمات هم مشاهده می‌شود . 

۷) در ارتباط از اشکال غیر کلامی استفاده می‌کنند .

۸) خطاهای گفتاری آن‌ها بی‌ثبات است .

۹) زبان را بهتر می‌فهمند نسبت به اینکه بتوانند بیان کنند.

۱۰) تکیه کلمات و آهنگ جملات را ممکن است اشتباه به کار ببرند .

۱۱) حساسیت زیاد یا حساسیت خیلی کم در دهان‌شان دارند

(مثلا مسواک زدن یا غذاهای ترد را دوست ندارند یا اینکه وجود شی را در داخل دهانشان حس نمی‌کنند .)

وجه تمایز آپراکسی دوران کودکی از آپراکسی اکتسابی

۱ ) آپراکسی دوران کودکی با آپراکسی دهانی معمولا همراه است

۲ ) آزمایش و خطا گفتارشان ( یعنی کلمات اشتباهشان را تصحیح کنند )در آپراکسی دوران کودکی کمتر وجود دارد.

۳) کودک به خطاهای خود واقف نیست مگر کودکان بزرگتر که تحت برنامه گفتاردرمانی قرار گرفته باشند.

۴) در انجام حرکات ظریف اختلال دارند ، ممکن است ناتوانی در یادگیری نیز در این کودکان وجود داشته باشد. 

چه عواملی باعث به وجود آمدن آپراکسی گفتار می‌شود ؟ 

 

علت آن ناشناخته است با این حال برخی از علل احتمالی در نتایج به دست آمده نشان می دهد

آسیب مغزی به مناطقی از مغز که توانایی صحبت کردن را کنترل می کند باعث به وجود آمدن آپراکسی می شود

و همچنین ضربه به سر ،سکته و تومور مغزی ، علل ژنتیکی (وراثتی) و سندرومی هم ممکن است از علل های احتمالی آپراکسی باشد.

درمان 

آسیب شناسان گفتار و زبان (گفتار درمانگر ) دهان و زبان، لحن گفتاری(آهنگ جمله و تکیه کلمات)

و تلفظ صداهای کلمات را ارزیابی می‌کنند و همچنین بررسی می‌کنند

که فرد تا چه حد می‌تواند صداها و هجاها را تولید کند و بفهمد . 
درمان فشرده به پیشرفت سریع تر کمک می‌کند.

یکی از مهم‌ترین نکاتی که خانواده ها باید به خاطر داشته باشند

درمان آپراکسی نیازمند زمان و صبر است افراد دارای اختلال آپراکسی گفتار نیاز به محیط حمایتی دارند تا احساس موفقیت و پیشرفت کنند .

نویسنده : غزاله برات‌زاده
زیر نظر : دکتر فرهاد ترابی نژاد ، عضو هیئت علمی دانشگاه علوم پزشکی ایران و دکترای تخصصی گفتار درمانی

 

Our Score
Our Reader Score
[Total: 0 Average: 0]

لکنت ؛ شش راهکار ساده برای کاهش

,

لکنت نوعی اختلال گفتار است که مشکلاتی را در برقراری ارتباط با سرعت مناسب و به‌طور پیوسته و روان ایجاد می‌کند.

لکنت متغیر است و تعدادی از موقعیت‌ها وجود دارند که هر فردی که آن ها را تجربه کند روانی گفتارش افزایش می‌یابد.

بعضی از این موارد به این شکل است:

– صحبت کردن هماهنگ با یک گوینده دیگر (گفتار گروهی)

– کپی کردن گفتار یک گوینده دیگر (گفتار سایه)، 

 

– گفتار نجوا گونه، 

– هنگام آواز خواندن یا سرود،

– هنگام صحبت با یک عروسک یا بچه های کوچک،

– هنگام صحبت کردن بلند با خود (برای مثال زمانی که می خواهد لیست خرید به خود یادآوری کند).

گفتار گروهی و گفتار سایه ممکن است بر اثر شنیدن صدای خود فرد یا صدای دیگران و یا با شنیدن سیگنال های گفتاری خودش

به یک شکل دیگر و یا یک لهجه دیگر روانی را در فرد افزایش دهند.

 

در گفتار نجوا گونه تارهای صوتی به هم نزدیک می شوند اما مرتعش نمی شوند و تمام صداها به صورتunvoice بیان می شود.

پزوهشگری به نام کانتر بیان کرد،افزایش روانی گفتار هنگامی که کودکان کوچک‌تر با عروسک‌ها  یا با خود صحبت می کند

می‌تواند ناشی از این حقیقت باشد که لکنت با گفتار دوسویه همراه نیست.

بنابر این وقتی گفتار یک سویه باشد (و منتظر پاسخ از شنونده نمی باشد و کشمکشی اتفاق نمی افتد) بسیار روان است.

 

گفتاردرمانی لکنت زبان کودکان | درمان لکنت زبان در کودکان

همچنین ما با کودکان و یا عروسک ها به شیوه متفاوتی صحبت می کنیم یعنی از زبان پیچیده کمتر و الگوهای آهنگین متغیر استفاده می کنیم.

پس احتمال کمتری وجود دارد که روانی گفتار نوسان کند.

 

لکنت

به طور معمول میزان لکنت بستگی به سطح اضطراب دارد.

سخنرانی و ارائه برای گروه زیادی ازافراد با وجود اینکه ممکن است یک سویه باشد،

معمولا ترس زیادی را به همراه دارد و این موقعیتی است که بیشتر افراد لکنت می کنند.

مورد مشابهه دیگر،پاسخ دادن به تلفن است و معمولا افراد بعلت محدودیت و فشار زمانی در جریان تماس تلفنی دچار ترس می‌شوند.

بنابراین دوباره فکر کردن به حالت‌هایی که در مواقع استرس دچار آنها می‌شویم مانند:

تپش قلب می‌تواند در غلبه بر ترس به هنگام ارائه یک سخنرانی کمک کند

و باعث می‌شود که در ارائه‎های بعدی به لحاظ ذهنی و جسمی شرایط بهتری داشته باشیم.
اگر پرسشی در این زمینه دارید،از تماس با ما دریغ نکنید.

نویسندگان:غفور نورانی،آسیب شناس گفتاردرمانی دانشگاه علوم پزشکی ایران , دکتر فرهاد ترابی نژاد، استادیار گروه گفتاردرمانی-دانشکده علوم توانبخشی

 

Our Score
Our Reader Score
[Total: 1 Average: 5]

گرفتگی صدا | توصیه‌هایی برای مراقبت از صدا

,

نشانه اصلی بیماری حنجره گرفتگی صدا است، زمانی اختلال صوتی وجود دارد که کیفیت، زیروبمی، بلندی و انعطاف پذیری صدای فرد متفاوت از صدای افراد هم‌جنس، هم‌سن، هم‌گروه و هم‌فرهنگ مشابه وی باشد.

متأسفانه بنا به دلایل مختلفی، از صدا استفاده بهینه و درستی نمی‌شود و شاهد افزایش انواع اختلالات صدا به ویژه گرفتگی صدا هستیم.

این در حالی است که بسیاری از افراد از ابتلای به برخی بیماری‌ها و اختلالات صدا آگاه نیستند و هنگامی که مشکل‌شان شدیدتر و بغرنج‌تر می‌شود برای درمان اقدام می‌کنند.

 

رعایت بهداشت صوتی

 

نوشیدن روزانه ۸ لیوان آب برای مرطوب نگاهداشتن حنجره ضروری است.

 

توجه داشته باشید که هیچ یک از نوشیدنی‌ها مانند چای، آبمیوه و … جایگزین آب نیست.

صرفاً آب است که می‌تواند براساس قانون انتشار ساده در لایه‌های سطحی مخاط حنجره پخش شود و آن را مرطوب نگاه دارد.

حنجره تنها در محیط لغزنده و مرطوب قادر به حفظ فیزیولوژی سطحی خود است.

 

گرفتگی صدا

 

از صاف کردن گلو به‌شدت پرهیز شود

 

پاک کردن مکرر گلو، سرفه، خلط یا سایر علائم؛ ممکن است نشانه‌ای از اختلالی نهفته در فرد مانند بازگشت اسید معده‌ای باشد که معمولاً با یک معاینه ساده کلینیکی قابل تشخیص است.

 

به‌مقدار مناسب و کافی بخوابید و استراحت کنید.

کم‌خوابی باعث علائمی مانند گرفتگی صدا و خستگی صوتی می‌شود که به هیچ طریقی قابل برطرف شدن نخواهد بود، مگر با استراحت به‌میزان کافی!

 

با پشتوانه تنفسی مناسبی آواز بخوانید

 

افرادی مانند مداحان و خواننده‌ها باید مراقبت بیشتری از صدای خود انجام دهند.

زیربنای عملکرد صحیح حنجره استفاده از پشتوانه تنفسی مناسب است.

عامل بسیاری از اختلالات حنجره نبود تنفس مناسب حین خواندن است، زیرا باعث وارد آمدن فشار بیش از حد به عضلات حنجره شده

و سبب گرفتگی صدا حین خواندن می‌شود.

 

نخوردن نوشابه و بستنی برای جلوگیری از خشکی حنجره

 

افرادی مانند معلمان، اساتید دانشگاه، مجریان رادیو و تلویزیون و کسانی که ابزار کارشان صدا است، باید از صدای خود مراقبت بیشتری کنند

به حداقل رساندن مصرف فرآورده‌های کافئین‌دار، بستنی و نوشابه بسیار مهم است زیرا این خوراکی‌ها باعث خشکی مخاط دهان، حنجره و غلیظ شدن ترشحات مخاط دهان می‌شود.

 

استعمال دخانیات و ترکیبات حاوی دودهای شیمیایی برای حنجره نامناسب است، این مواد به‌طور مستقیم باعث تحریک و تخریب بافت تارهای صوتی و فیزیولوژی مخاط حنجره می‌شوند.

 

باید از مجاری تنفسی و هوایی در برابر گرد و خاک یا هوای سرد و خشک محافظت کرد، زیرا باعث تحریک مخاط مجاری صوتی و به‌ویژه بافت تارهای صوتی می‌شود و در نتیجه آسیب پذیری آنها را بالا می‌برد.

 

از استرس دوری کنید

 

حفظ آرامش روانی در زندگی روزمره و کنترل اضطراب و فشارهای عصبی بر کیفیت حنجره اثرگذار است.

اضطراب و فشارهای عصبی یکی از مهم‌ترین عواملی است که به‌صورت غیرمحسوس و ناخودآگاه باعث ایجاد آسیب به مکانیزم صوتی می‌شود.

 

اختلالات بلع و نقش گفتاردرمانی در درمان آن

 

باید از داد زدن و صحبت کردن به‌مقدار زیاد اجتناب کرد، توجه داشته باشیم که هر بار داد زدن ضربات سنگینی به تارهای صوتی وارد می‌کند.

اگر ما از این رفتار به‌صورت عادتی استفاده کنیم ضربات جبران ناپذیری به تارهای صوتی خود وارد می‌کنیم.

 

به گفتاردرمانی مراجعه کنید

 

انجام معاینات دوره‌ای و کنترل سلامت عمومی برای شناسایی مشکلات احتمالی توسط متخصص حنجره و آسیب‌شناس گفتار و صدا می‌تواند از گرفتگی صدا و بروز بسیاری از اختلالات و بیماری‌های جلوگیری کرده و باعث حفظ صدا به‌عنوان بزرگترین سرمایه انسان شود.

Our Score
Our Reader Score
[Total: 0 Average: 0]

اختلالات بلع و نقش گفتاردرمانی در درمان آن

,

اختلالات بلع یا دیسفاژی شامل مشکلاتی در گرفتن غذا، مکیدن، جویدن و بلعیدن آن است اختلال بلع در مراحل مختلفی از فرآیند بلعیدن غذا می‌تواند رخ بدهد.

 

بلع طبیعی یک مکانیسم پیچیده است، که در طول آن غذایی که در دهان گذاشته می‌شود از لحاظ حجم و غلظت طوری تغییر می‌کند تا بتواند به راحتی از طریق حلق و مری برای مراحل بعدی گوارش وارد معده شود.

 

این فرایند طی مراحل زیر انجام می‌شود که عبارتند از:

 

  • مرحله دهانی : مکیدن، جویدن و انتقال غذا یا مایعات به سمت حلق است.

 

  • مرحله حلقی: شامل آغاز بلع، پایین رفتن غذا از گلو، بسته شدن مسیر هوایی برای پیشگیری از وارد شدن مواد غذایی یا مایعات به مسیر هوایی یا آسپیریشن (aspiration) پیشگیری از خفه شدن است.

 

  • مرحله مروی: شامل حرکات کرمی شکل در روده و ریخته شدن مواد غذایی از مری به معده است.

این مرحله تحت کنترل فرد نیست و به طور غیر ارادی انجام می­شود.

 

 

علائم اختلال بلع معمولاً شامل سرفه‌های مکرر حین غذا خوردن یا بعد از غذا خوردن، احساس گیر کردن غذا در گلو و احساس خفگی، باقی ماندن غذا در حفره دهان، بالا رفتن دمای بدن و احساس گر گرفتگی بعد از غذا خوردن، عفونت‌های مکرر ریه و اجتناب از خوردن برخی مواد خاص مانند گوشت، مغزهای آجیل و…، است.

 

در بعضی از بیماری‌ها فرد به این عارضه دچار می شود و در یکی از مراحل غذا خوردن دچار مشکل می‌شود.

اگر مشکل در ناحیه دهانی و حلقی باشد آسیب شناس گفتار و زبان با ارائه برنامه های آموزشی و تمرین های لازم به فرد کمک می‌کند با مشکلات کمتری غذا بخورد.

 

 

علائم و نشانه‌های اختلالات بلع در کودکان

کودکان دارای اختلالات بلع و تغذیه دارای طیف گسترده‌ای از علایم هستند.

تمام علایم و نشانه‌ها در تمامی کودکان مشاهده نمی‌شود و بسته به نوع مشکل برخی از علایم را نشان می‌دهند.

 

این علایم شامل:

 

  • امتناع از خوردن غذا یا مایعات
  • مشکل در خوردن مواد غذایی با بافت های مختلف
  • طولانی شدن مدت زمان تغذیه
  • مشکل در جویدن مواد غذایی
  • مشکل در مکیدن شیر مادر یا شیشه شیر
  • اوغ زدن یا سرفه کردن هنگام خوردن غذا
  • آبریزش دهانی شدید یا خروج غذا یا مایعات از دهان یا بینی
  • کم بودن وزن کودکان نسبت به همسالان
  • عدم هماهنگی بین تنفس و خوردن (غذا یا مایعات)
  • عفونت‌های تنفسی مکرر

 

در صورت مشاهده علایم فوق، این کودک باید فوری به آسیب شناس گفتار و زبان (گفتاردرمانگر) ارجاع داده شود.

کودک باید مورد ارزیابی عملکرد بلع و تغذیه قرار گرفته و در صورت لزوم با توجه به نتایج ارزیابی های انجام شده اقدامات لازم برای درمان مشکلات بلع و تغذیه وی صورت پذیرد.

 

 

بلع طبیعی و کنترل عصبی- عضلانی عملکرد بلع

 

مناطق اطراف شیار سیلوین به صورت یک مرکز مستقل در عمل بلع دخالت دارند. همچنین تعداد زیادی از نورونهای ساقه مغز مسئول کنترل بلع هستند. این نرونها عمدتاً در بخش پشتی و قسمت جانبی هسته‌های تراکتوس سولیتاریوس واقعند و در قسمت شکمی نیز بوسیله هسته‌های آمبیگوس محاط می‌شوند.

 

مراکز بلع در دو طرف ساقه مغز قرار دارند و با تشکیلات مشبک در ارتباطند. دو ناحیه مذکور دارای ارتباطات بسیار گسترده ای هستند و همین امر باعث می‌شود هر یک از آنها بتوانند به تنهایی هماهنگی لازم طی مرحله حلقی و مروی را بوجود آورند.

 

از ۱۲ جفت اعصاب مغزی ۴جفت آنها یعنی زوج‌های ۵ ،۷ ، ۹ و۱۰ تامین کننده حس عمومی و اطلاعات مربوط به مزه ، حرارت و قوام ماده غذایی هستند و پنج زوج اعصاب ۱۰، ۹، ۷، ۵ و ۱۲  مسئول انجام مراحل دهانی و حلقی بلع هستند.

ساختارهای درگیر دربلع طبیعی:

 حفره دهان شامل: لبها، مندیبل، ماکزیلا،
کف دهان، گونه ها، سختکام، دندانها، کمان‌های حلقی قدامی و خلفی،

حفره قدامی(فضای بین مندیبل و ماکزیلا و گونه‌ها)،

حفره خلفی(فضای بین مندیبل و ماکزیلا و عضلات لب)

 

 

علائم دیسفاژی یا اختلال بلع:

  • ناتوانی در بلعیدن مواد غذایی و حتی بزاق دهان خودشان(شایع‌ترین علامت)
  • سرفه کردن در هنگام خوردن و نوشیدن یا بلافاصله بعد از آن
  • ضعیف شدن صدای فرد در حین خوردن یا اندکی پس از آن وجود صدایی وزوز مانند در مسیر تنفسی در حین دم و بازدم
  • ابتلای بیمار به عفونت سیستم تنفسی(پنومنی) به دلیل آسپیراسیون مکرر
  • ورود مواد غذایی به مسیر هوایی (آسپیراسیون)
  • کاهش وزن و ایجاد علائم سوء تغذیه به علت کم خوری‌های بیش از حد
  • بالا رفتن درجه حرارت بدن از۱ـ۳۰ دقیقه پس از غذا خوردن

 

بطور کلی علائم اختلال بلع در بیماران مبتلا به سکته های مغزی از نوع آمبولیک و بیماران سرطانی پیشرونده است وبا گذشت زمان باعث بروز ناتوانی بیشتری خواهد شد. بیماران مبتلا به این اختلال از به هم خوردن روند طبیعی زندگی شان و ایجاد ناراحتی در تغذیه دچار نابسامانی های جسمی و روحی می شوند.

سبب شناسی:

علل فیزیولوژیکی پزشکی که ممکن است منجر به دیسفاژی گردد عبارتند از:

 

  • اختلالات عصب شناختی و ضربه مانند :

عفونت مغز و ساقه مغز ، پارکینسون، M.S، فلج اطفال، دمانس و فلج مغزی ، سکته مغزی و ……

  • ضایعات ساختاری مانند: وب مادرزادی ، نئو پلاسما، تیرومگالی و ….
  • بیماری‌های بافت تماسی مانند: دیستروفی ماهیچه، پلی میوزیس
  • اثرات جانبی مانند اثرات ناشی از جراحی، داروها و فیبروز ناشی از رادیولوژی، سوختگی‌ها
  • ناهنجاری‌های مادرزادی یا آناتومیکی مانند: شکاف کام و لب، ناهنجاری‌های زبان، شکاف حنجره

 

ارزیابی:

ارزیابی شامل تاریخچه گیری و معاینات فیزیکی است.

 

پس از ثبت مشخصات بیمار و اطلاع از بیماری و اختلالات اساسی بیمار، اطلاعاتی در زمینه:

  • علائم دیسفاژی و زمان شروع آنها، مثلاً وجود درد در حین بلع،

  • وجود آسپیراسیون،

  • وضعیت سرفه و گلو صاف کردن بیمار ،

  • کیفیت آواسازی بیمار ،

  • مدت زمان لازم برای بلع حلقی ،

  • وضعیت جویدن ،

  • نوع ماده غذایی مصرفی بیمار ،

  • قدرت رفلکس Gag ،

  • تغییرات وزن بیمار،

  • داروهای مصرفی را می‌توان کسب کرد.

در ارزیابی بیمار همچنین می بایست وضعیت فیزیکی بیمار مانند کنترل تنه ،سر و گردن و معاینه اعصاب مغزی و دامنه حرکات و قدرت و عملکرد عضلات دخیل و رفلکس‌های دهانی، معاینه و بررسی شود.

 

همینطور وضعیت لثه و دندان‌های بیمار و بهداشت دهان را نباید از نظر دور داشت.

بررسی وجود یا عدم وجود آسپیراسیون شاید مهم‌ترین و حیاتی‌ترین کار در ارزیابی بیماران مبتلا به دیسفاژی باشد.

 

یکی از دقیق‌ترین روش‌ها برای  بررسی این وضعیت انجام عمل بلع باریوم در اتاق رادیولوژی، معاینه از طریق فلوروسکوپی است.

روش‌های دیگری مانند مانومتری کامپیوتری، الکترومیوگرافی و آندوسکوپی با فیبر نوری نیز در ازریابی کفایت اسفنکتر ولوفارینجیال ، مشاهده مستقیم هماهنگی عضلات حلق، ارزیابی عملکرد حنجره طی عمل بلع و ارزیابی میزان حساسیت حنجره بسیار مفید است .

در هنگام ارزیابی باید به جنبه‌های روحی – روانی بیمار نیز توجه کرد.

گفتاردرمان آموزش دیده می‌تواند یک ارزیابی از تغذیه و بلع انجام دهد و زمینه درمان مناسب را فراهم کند.

 

نقش آسیب‌شناس گفتار و زبان در ارزیابی دیسفاژی:

۱٫ گرفتن یک تاریخچه دقیق از وضعیت‌های پزشکی و علائم اختلال
۲٫ مشاهده توانایی و حرکت عضلات مرتبط با بلع
۳٫   مشاهده وضعیت، رفتار و حرکات دهان در حین خوردن و آشامیدن
۴٫  ارزیابی بلع به کمک تست‌های اختصاصی

اختلال بلع و نکاتی که باید بدانید| علائم اختلال بلع

درمان:

 

از آنجایی که  اختلال بلع  تقریباَ تمامی ابعاد سلامتی فرد را تحت تأثیر قرار می‌دهد بنابراین تیم درمانی شامل پزشک عمومی، متخصص گوش، حلق و بینی، آسیب‌شناس گفتار و زبان، متخصص گوارش، متخصص مغز و اعصاب، رادیولوژیست، متخصص تغذیه، روانپزشک ، متخصص ریه و سیستم تنفس، دندانپزشک و جراح عمومی است.

درمان اولیه  اختلال بلع و تغذیه‌ای، بررسی علل پایه‌ای اختلال است . بسته به علت ممکن است درمان دارویی یا جراحی باشد. همراه با درمان دارویی یا جراحی ، رویکردها و مشاوره‌های آسیب شناس گفتار و زبان هم می‌تواند در درمان دیسفاژی موثر واقع شود.

رویکردهای درمانی:

بسته به نوع اختلال عملکردی شامل :

  • تغییرات رژیم غذایی: به عواملی چون حجم ماده غذایی، شیوه تغذیه، و … بستگی دارد.
  • تکنیک‌های جبرانی بلع شامل: تغییر وضعیت بیمار، روش های پیشرفت آگاهی حسی بیمار ، تغییر اندازه لقمه غذا و سرعت ارائه آن به بیمار، تغییر چگالی و سفتی ماده غذایی ، استفاده از پروتزهای داخل دهانی
  • درمان بلع به صورت غیر مستقیم: این شیوه به بیمار تمریناتی را جهت تقویت ماهیچه های آسیب دیده یا ضعیف شده آموزش می دهد.
  • درمان بلع به صورت مستقیم: این شیوه تمریناتی را برای عملکرد صحیح حین بلع به بیمار آموزش می دهد.

بهترین تکنیک در درمان اختلالات بلع حذف آسپیراسیون تاحد امکان و جلوگیری از باقیماندن غذا در مسیر دهان و حلق است.

درمان بلع در نوزادان وکودکان:

بر اساس علت ، علائم ونوع مشکل بلع تغییر می کند که می تواند شامل :

  1. تمریناتی برای تقویت ، حساسیت و هماهنگی ماهیچه های مرتبط با تغذیه و بلع.

  2. توصیه هایی جهت غذاها، وسایل خاص یا تکنیکهایی برای بهبود تغذیه و بلع.

  3. تغذیه نوزاد از طریقG.T و N.G.T همراه با Manipulation و تحریک داخل دهان با استفاده از کیسه های یخ

  4. تحریک نواحی داخل دهان مثل: زبان( رأس زبان – قاعده زبان) ، توده های لنفاوی موجود در قاعده زبان ، سخت کام ، نرم کام، حلق دهانی

اختلال بلع

تکنیک‌های تغذیه‌ای خاص برای نوزادان شکاف کام و لب:

  • استفاده از سرشیشه های با شیار متقاطع

  • مکیدن سر شیشه نرم برای کمک به جریان شیر

  • استفاده از شیر دوش برای دادن شیر با کمک شیشه

روش‌های درمان مستقیم و غیر مستقیم اختلال بلع:

تمریناتی جهت افزایش دامنه حرکت و کنترل لقمه غذا: تمرینات حرکتی جهت بهبود میزان حرکات لب‌ها ، چانه، زبان، حنجره و تارهای صوتی.

 

روش تلفیقی حسی- حرکتی:

 

مجموعه تکنیکهایی که در این بخش ارائه می شوند، در واقع برای سرعت بخشیدن به شروع مرحله حلقی بلع، طراحی شده اند و باعث می‌شوند قبل از اینکه بیمار برای شروع این مرحله تلاش کند، ورودی‌های حسی افزایش یافته و مرحله حلقی بلع آغاز شود.

این تکنیک‌ها عبارتند از:

 

۱٫ تکنیک‌های تماس و لمس مهاری:

 

  • تماس یا فشار ثابت: لمس حرکتی بصورت ثابت است .
  • Slow strocking: لمس حرکتی بصورت ریتمیک است.

 

  ۲  . تکنیک‌های تسهیل جلدی:

 

  • Tapping : ضربه بوسیله سر انگشتان روی عضله یا تاندون به تعداد ۳ – ۵ بار
  • Stretch pressure : فشار برروی عضله به همراه کشش
  • hypoactive reflex  در افراد head injury تحریک قوس کامی حلقی و کامی زبانی با استفاده از pressure touch
  • gag reflex
  • hypoactive reflex با استفاده از روش toung walking

در اختلالات بلع استفاده از غذاهای سرد باعث افزایش حساسیت قوس حلقی می‌شود.

 

در موارد ایجاد بلع پر سروصدا ice pack را به مدت ۵ دقیقه روی حنجره قرار داده و سپس انگشتان اشاره و شست را روی دو طرف حنجره به طرف جلو و عقب حرکت می‌دهیم، تون عضلانی کاهش می‌یابد.

 

مانورهای عمل بلع:

 

در بیماران فاقد کنترل سر درمان با روش‌های تقویت گروه‌های عضلانی آنتاگونیست و تصحیح تعادل آغاز می‌شود.

بهترین وضعیت برای آموزش غذا خوردن وضعیت نشسته است. درصورت ناتوانی بیمار در نشستن، از بالش استفاده می‌شود.

برای درمان می‌توان از تکنیک‌های PNF –MFT ، تحریکات فارادیک، گالوانیک و تحریکات حسی استفاده کرد.

 

 

گفتاردرمانی و اختلال بلع

تحریکات لازم برای بالا بردن نرمکام بصورت زیر انجام می‌شود:

 

  • بیمار دهانش را باز کرده “ آه“ می گوید درمانگر زبان کوچک یا چینهای کامی دو طرف را با یک آبسلانگ لمس می کند. با این تحریک یک انقباض بازتابی رخ می‌دهد.

سپس بیمار تا حد ممکن تولید “ اه “ را تکرار می کند. همانطور که قسمت عمده پاسخ شکل می‌گیرد، درمانگر به تحریک منطقه از طریق لمس تا حد لازم ادامه می‌دهد.

تحریک بازتاب gag به این دلیل مفید  است که انجام این تحریک، همزمان با بالا آمدن نرم‌کام، عضلات حلقی نیز به حرکت واداشته می‌شوند وبه دنبال آن بلع غیر ارادی صورت می‌گیرد.

 

  • تسهیل توانایی بالا بردن ۳/۱ خلفی زبان جهت انجام بلع:

اولین روش می‌توان از فشار انگشت سبابه به طرف پایین و عقب در ۳/۱ قدامی زبان استفاده کرد.  این امر سبب بالا رفتن ۳/۱ خلفی و بسته شدن قسمت خلفی دهان می‌شود.

دومین روش فشاری است که در نیمه قدامی از پهلو به طرف پایین زبان وارد می‌شود.

این امر سبب انقباض عضلات کوچک زبان شده و زبان تحریک شده و برای پذیرفتن شکل‌های لازم برای تهیه گلوله‌های غذایی آماده می‌شود.

سومین روش با استفاده از انگشت میانی در زیر کناره‌های طرفی زبان و در یک راستای مورب ، موجب بالا آمدن کناره های طرفی زبان می‌شود که بخش مهمی از مراحل بلع است.

 

  • برای انجام عمل بلع می‌توان فشار آوردن به قاعده زبان و ضربه زدن به زیر فک، را استفاده کرد.
  • استفاده از ویبراتور در زیر چانه وBase زبان ، مفید است.
  • ماساژ دورانی ۳/۱ خلف زبان(تحریک حس سطحی وحس عمقی)

 

درمان اختلالات بلع به وسیله تحریک الکتریکی:

تحریک الکتریکی ممکن است هم به صورت مستقیم روی ساختارهای دهانی و هم ازطریق پوست روی ماهیچه‌های حلق انجام گیرد که هدف آن تحریک و بازتوانی مسیرهای عصبی– ماهیچه ای مختل شده است.
پروتز وسیله ای است که امواج الکتریکی را برای ایجاد عملکردهای حسی یا حرکتی به سیستم عصبی منتقل می‌کند.

 

در طی چهار دهه اخیر پروتزهایی عصبی برای طیف گسترده ای از کارکردها ایجاد شده‌اند مثل پروتز کاشت حلزون و پروتز محرکات درمان مثانه .

 

 

در درمان اختلالات بلع هم تاکید به استفاده از تحریک الکتریکی شده است.

 

Our Score
Our Reader Score
[Total: 1 Average: 5]