نوشته‌ها

گفتار درمانی و توصیه‌های لازم برای والدین

مشاوره به والدین

کودکان دارای تاخیر در رشد گفتاروزبان برای درمان به گفتار درمانی مراجعه می‌کنند.

متخصص گفتاردرمانی در جریان مداخله کودکان با تاخیر در رشد گفتار و زبان، خانواده نقش بسیار مهمی ایفا می‌کند.

در نتیجه ارائه مشاوره‌های لازم در زمینه مداخلاتِ مراجعین به والدین و مراقبین کودک،

هم آنها را نسبت به نقش خود در بهبود کودک‌شان آگاه می‌کند

و هم کودک را در معرض فرصت های مختلف یادگیری در محیط روزمره قرار می دهد.

از آنجایی که بخش مهمی از یادگیری کودک در محیط خارج از کلینیک رخ می‌دهد، درمانگران در کنار ارائه مداخلات

مرتبط با هر مراجع باید این محیط را از طریق خانواده به محیطی غنی و هدفمند از نظر آموزشی تبدیل کنند.

 

  • موقعیت‌هایی را فراهم کنید تا کودک با اسباب‌بازی‌هایی بازی کند که بتواند عملکرد خاصی را با آنها انجام دهد و در حین این بازی ها فعالیت کودک را توصیف کنید.

 

  • در مراحل صداسازی، صداهای کودک را تقلید کنید. اگر کودک موقع غذا خوردن یا بازی کردن غان وغون می کند شما هم این کار را انجام دهید. رعایت نوبت از مهارت های اولیه ای است که نوزاد یاد می‌گیرد.

 

  • موقعیت‌های بیرون از خانه مانند پارک، ملاقات با خانواده های دیگر، دوستان و کودکان دیگر از موقعیت هایی است که فرصت یادگیری زیادی را برای کودک فراهم می کند.

 

درمان دیر حرف زدن کودک 

 

  • صداسازی های کودک را بسط دهید و مجددا به او باز گردانید.

 

  • فعالیت های روتینی مانند سلام و احوالپرسی را هرزمان که در معرض دید کودک قرار گرفتید بعد از زمان های خاصی مثل صبح ها، بعد از استراحت، بعد از بازی کودک و یا هر موقعیت مشابهی انجام دهید.

 

  • با جالب و خوشایند کردن مکالمات مانند مکالمه بین پاپت ها کاری کنید تا کودک تمایل بیشتری به صحبت کردن پیدا کند. از حالات چهره ای و آهنگ های اغراق آمیزی استفاده کنید.

 

  • با ضربه صدایی ایجاد کنید ، حالت تعجب به خود بگیرید و بعد یک پاپت یا عروسک به کودک نشان دهید و مکالمه ای را بین پاپت و کودک یا با خودتان شروع کنید. کودک حالت تعجب و حس شرکت در مکالمه را دوست خواهد داشت .

 

  • خزانه ای از اشعار و اهنگ ها برای کودک شکل دهید. تکرار واژگان در اشعار به یادگیری کودک کمک می کند. در مورد آنچه که انجام می دهید آواز بخوانید. از ملودی های ساده و تکراری استفاده کنید. آوازها را با آنچه که در همان لحظه انجام می دهید مطابقت دهید.

 

  • در مورد احساسات مختلف خودتان، کودک و یا در حالت بازی احساسات پاپت را توصیف کنید و حالات چهره ای خودتان را هم به آن اضافه کنید.

 

  • سوالات انتها باز (open-ended) از کودک بپرسید، چون باعث می شود کودک در مورد موضوع توضیح دهد. مانند ” داری چی کار می کنی؟ ” “کجا میری؟ ” خودتان هم الگوهای زبانی مربوطه را به کودک ارائه دهید.

 

  • توجه داشته باشید که در حین صحبت کردن با کودک از کلمات مثبت استفاده کنید. مانند ” خیلی خوب کمک کردی و …”

 

  • اجازه دهید تا کودک با اسباب بازی هایی استفاده کند که شامل فعالیت های روتین مانند” غذا پختن یا تمیز کردن ” باشد.

 

  • نیازهای کودک را با بیان نام آن شی یا کلمه توسط خانواده رفع کنید و پس از بیان توسط کودک، در همان لحظه آن را توصیف کنید.

 

  • در مورد هر چیزی که کودک به آن توجه می کند یا اشاره می کند و به شما نشان می دهد صحبت کنید) Joint attention) این کار به افزایش خزانه واژگان کودک کمک می کند.

 

  • موقعیت های روزمره مانند لباس پوشیدن، غذا خوردن ، آماده کردن غذا، تمیز کردن و … از موقعیت هایی هستند که فرصت های بسیار مناسبی را برای یادگیری کودک فراهم می کند.

گفتاردرمانی_کودکان

 

غذا خوردن یا آماده کردن غذا

 

  • به کودک اجازه دهید تا در مراحل آماده سازی غذا کمک کند و در حین کار از عبارات و جملات کوتاه و ساده استفاده کنید .

 

  • اجازه دهید تاکودک در فعالیت هایی مانند ” شستن سبزی، تهیه ساندویچ، بردن وسایل سفره و… ” شرکت کند . می توانید از عباراتی مانند ” بشقاب مامان، بشقاب بابا، …) استفاده کنید. همزمان با بردن وسایل نام آن ها را بیان کنید و یا در قالب دستورات تک مرحله ای از کودک بخواهید آنها را به افراد مختلف بدهد.

 

  • کلمات کودک را بسط و گسترش دهید. مانند ” موز ” …. آفرین، موز/ بابا موز می خوره/ تو موز دوست داری؟. حتی اگر کودک فقط ” م ” را بیان کرده است.

 

  • مهارت های کاربردشناسی و واژگان مرتبط با آنها را می توانید در حین غذا خوردن مانند تشکر، درخواست، رعایت نوبت و … تمرین کنید.

 

  • زمانی که کودک کلمه ای را به طور ناقص می گوید، شکل صحیح آن را بیان کرده و به او باز گردانید.

 

  • غذا خوردن باید موقعیت تفریح، خنده دار و جالبی باشد. مثلا در تزیین غذا با سس صورتی بکشید و اجزای مختلف را نام ببرید .

 

  • در مورد جنبه های کیفی و کمی غذا مانند رنگ، مقدار و محتوای غذاها، مزه ، جنس، بافت، دما و … با کودک صحبت کنید. در مورد صحبت شود.

 

  • دستورات آشپزی خیلی ساده در مورد غذاها و عملکرد های آشنا به کودک بدهید. مانند هم زدن یا ریختن.

 

  • فرایند ارتباط در موقعیت غذا خوردن باعث رشد گفتار و زبان خواهد شد.

 

نوشتن و نقاشی کشیدن

 

  • در یک فعالیت مشارکتی همزمان با زمان نوشتن کودک مادر نیز شروع کند به نوشتن. مثلا نامه به کسی را بلند بخوانید و بنویسید. مادر می گوید ” من دارم  می نویسم،  می خوام بنویسم هاپو ”  کلمات باید ساده و کوتاه باشند. با این روش کودک می فهمد که همه ی نوشته ها معنا دارند که باعث رشد گفتار و زبان می شود. از کودک بپرسید ” داری چی می کشی؟ چی می نویسی؟ “

 

  • خانواده می تواند کلمه ای را به صورت بزرگ و با رنگ خاص بنویسد و آن را توصیف کند مانند نام کودک.

 

  • در هنگام خرید که لیست تهیه می شود، کودک هم چند نمونه بگوید و یا می تواند تصویر هر آیتم را در کنار نام او در لیست بچسباند.

 

  • اشکالی که کودک می کشد را به شکل خاصی تشبیه کنید. ” آفرین، مار کشیدی؟ “

 

  • کودکان یاد می گیرند اشکال و نمادهایی را روی کاغذ خلق کنند. باید به او کمک شود تا متوجه شود هر نمادی معنا دارد.

 

  • از مواد نوشتنی مختلف مانند رنگ های مختلف، وایت برد، کاغذ رنگی، ماژیک و حتی انگشت کودک استفاده شود.( به علت درگیری حواس مختلف جلب توجه کودک به علت جالب بودن)

 

لباس پوشیدن

 

  • فرصت هایی را فراهم کنید که کودک از بین دو لباس یکی را انتخاب کند و انتخاب او را نام ببرید و در مورد رنگ و اندازه اش الگو دهید.
  • لباس افراد مختلف را در قالب الگوی زبانی مناسب معرفی کنید.
  • در قالب دستورات ساده می توانید از کودک بخواهید لباس های هرکسی را به او بدهد.

 

مفاهیم محاسباتی

 

  • شمارش اشیا را در طول روز در حین بازی ها و فعالیت ها با کودک انجام دهید.

 

  • این شمارش می تواند در موقعیت های مختلفی مانند غذا پختن انجام گیرد. حتی اگر کودک چیزی نگوید.

 

  • دسته بندی اشیا نیز می تواند به عنوان یک تکنیک استفاده شود مانند ” مکعب ها رو برداریم” یا ” لباسای کثیفُ جمع کن “

 

  • در موقعیت های مختلف در مورد اندازه آیتم های مختلف صحبت کنید مانند بزرگ- کوچک، سبک- سنگین، کوتاه- بلند و …

 

  • در مورد کمیت ها و اعداد مانند ” یه لیوان آب می خوام، سه تا قاشق داریم ” در فعالیت ها صحبت کنید.

 

 

محیط بیرون از خانه

 

  • باید فرصتی را فراهم کنید تا کودک با دنیای بیرون آشنا شود و دنیای اطراف را کشف کند. کودک را در فعالیت های بیرون از خانه درگیر کنید، مانند آب دادن به گل ها.

 

  • در پارک در فعالیتی مانند تاب خوردن می توان مفاهیمی مانند ” تند هل بدم؟ چقدر بالا رفتی ؟ ”  یا  افعالی مانند ” هل دادن، بالا رفتن و توقف کردن ” را الگو داد.

 

  • با هم قدم بزنید، به اطراف نگاه کنید و در مورد آنچه که می بینید و خصوصیات آنها صحبت کنید.

 

بازی

 

  • بهتر است کودکان از اسباب بازی های کوچک هنگام بازی استفاده می کنند تا رویدادهای زندگی را در قالب نمادین در نقش های شغلی یا خانوادگی تداعی کنند.

 

  • اسباب بازی های کوچک مانند حیوانات، خانه، لگوها، مکعب ها، عروسک ها، ظروف آشپزخانه و … مناسب هستند.

 

  • در کنار کودک قرار بگیرید و با او بازی کنید. الگوهای بازی کردن را به کودک مدل دهید. مانند خرید از فروشگاه.برخی از فعالیت ها، حالات چهره و یا صداسازی ها و کلماتش را تقلید کنید.

 

  • در حین انجام عمل و بازی با ابزارها الگوهای زبانی هم باید به صورت توصیفی ارایه شود. مانند” یه مکعب قرمز بردارم”.

 

  • در فعالیتی مانند پاذل در مورد الگوها صحبت شود. مثلا جای تکه ها را خالی و در مورد آن صحبت کنید.

 

  • در مورد کیفیت ها مانند سایز، رنگ، شکل و … اسباب بازی ها صحبت کنید. مانند” ماشین تند میره ” ” خرگوش می پره ” .

 

  • بازی های تخیلی همیشه جالب اند. پس یک شام خیالی، مهمانی صرف چای، پیک نیک و گروه خرید خیالی تشکیل دهید و انجام دهید. رانندگی در یک ماشین خیالی و یک مکالمه در مورد چیزهای خیالی که می بینید داشته باشید.

 

کتاب خواندن

 

  • کودک باید از همان موقع که می‌تواند بنشیند، در نگاه کردن به کتاب‌های تصویری درگیر شود.  والدین می‌توانند در ابتدا کودک را در بغل شان بنشانند و با هم به تصاویر نگاه کنند، در حالی که والد به تصاویر هر صفحه برچسب می زنند.  در سطح اولِ پاسخ، کودک توجه مشترک با والد را تجربه می کند. وقتی کودک بارها و بارها کتاب را دیده و شنیده باشد، والدین می توانند روی هر صفحه مکث کنند تا کودک کاری انجام دهد، به تصاویر اشاره کند و یا صداسازی کند. لازم است که در این موقعیت به نکات زیر توجه شود:

 

  • اشیا موجود در کتاب آشنا و متناسب با سطح کودک باشند.

 

  • از کتاب هایی استفاده شود که شامل فعالیت های روزمره و روتین کودک باشد، مانند لباس پوشیدن، غذا خوردن، حمام کردن و…

 

  • کتاب ها هر روز در زمان ثابت خوانده شوند. رعایت نظم و نظم دهی زندگی کودک در فرآیند یادگیری گفتار و زبان بسیار مهم است.

 

  • انتخاب کودک در تعیین کتاب در نظر گرفته شود.

 

  • به کودک اجازه داده شود خودش هم در مورد تصاویر مشارکت کند مانند صداسازی ها و یا اشاره به تصاویر. والد می تواند گفته های کودک را بسط دهد و الگوهای زبانی مناسب را به کودک ارائه دهد.

 

  • هنگام کتاب خواندن والد و کودک طوری بنشینند که هر دو از یک زاویه کتاب را ببینند.

 

دقت کنید :

 

  • به حرف های کودک گوش کنید، به او نگاه کنید و در مورد آیتم های مورد توجه کودک صحبت کنید.

 

  • باید به کودک فرصت دهید تا آنچه را که می خواهد، بیان کند و دایما خانواده صحبت نکند، بعد الگویی بالاتر از گفته خودش به او ارائه بدهید.

 

  • ممکن است کودک بعد از یک سری از مشاورات صداسازی های زیادی داشته باشد که البته هنوز کاملا گفتاری هم نباشد. در این حالت فعالیت خانواده باید ادامه یابد تا به کلمات گفتاری تبدیل شود.

 

  • به کودک فرصت دهید تا جملات ناتمام ما را کامل کند.

 

  • از انواع واژگان استفاده کنید، نه فقط نام اشیاء.

 

  • از گفتار کودک مدار یا مادرانه ( motherese – parentese – Child-directed speech) استفاده کنید.

 

لکنت زبان و نقش تغذیه، ژن‌ها و سایر عوامل

 

مجموعه‌ای از رفتارهای ارتباطی که بزرگسالان به ویژه والدین حین صحبت با کودکانشان استفاده می‌کنند.

ویژگی‌هایی مانند آهنگ اغراق شده، زیر و بمی بالا، تغییر بیشتر در زیر و بمی ، طول عبارات کوتاه شده،

سرعت پایین تر و مکث های طولانی تر، موضوعات محدود به اینجا و اکنون، حمایت بافتی بیشتر،

تکرار بیشتر به نسبت مکالمات بزر‌گسالان از مختصه های این سبک ارتباط  است.

حتی در مراحل اولیه نوزادان به این تفاوت های موجود در تعامل با والدین حساس اند

و گفتار کودک مدار از این حساسیت ادراکی کودکان استفاده می کند.

این سبک ارتباطی کفایت مکالمه ای کودک و ظرفیت پردازشی محدود او را تقویت می کند

و ابزار قوی برای جلب و حفظ توجه کودک است.

 

Our Score
Our Reader Score
[Total: 0 Average: 0]

لکنت ؛ شش راهکار ساده برای کاهش

,

لکنت نوعی اختلال گفتار است که مشکلاتی را در برقراری ارتباط با سرعت مناسب و به‌طور پیوسته و روان ایجاد می‌کند.

لکنت متغیر است و تعدادی از موقعیت‌ها وجود دارند که هر فردی که آن ها را تجربه کند روانی گفتارش افزایش می‌یابد.

بعضی از این موارد به این شکل است:

– صحبت کردن هماهنگ با یک گوینده دیگر (گفتار گروهی)

– کپی کردن گفتار یک گوینده دیگر (گفتار سایه)، 

 

– گفتار نجوا گونه، 

– هنگام آواز خواندن یا سرود،

– هنگام صحبت با یک عروسک یا بچه های کوچک،

– هنگام صحبت کردن بلند با خود (برای مثال زمانی که می خواهد لیست خرید به خود یادآوری کند).

گفتار گروهی و گفتار سایه ممکن است بر اثر شنیدن صدای خود فرد یا صدای دیگران و یا با شنیدن سیگنال های گفتاری خودش

به یک شکل دیگر و یا یک لهجه دیگر روانی را در فرد افزایش دهند.

 

در گفتار نجوا گونه تارهای صوتی به هم نزدیک می شوند اما مرتعش نمی شوند و تمام صداها به صورتunvoice بیان می شود.

پزوهشگری به نام کانتر بیان کرد،افزایش روانی گفتار هنگامی که کودکان کوچک‌تر با عروسک‌ها  یا با خود صحبت می کند

می‌تواند ناشی از این حقیقت باشد که لکنت با گفتار دوسویه همراه نیست.

بنابر این وقتی گفتار یک سویه باشد (و منتظر پاسخ از شنونده نمی باشد و کشمکشی اتفاق نمی افتد) بسیار روان است.

 

گفتاردرمانی لکنت زبان کودکان | درمان لکنت زبان در کودکان

همچنین ما با کودکان و یا عروسک ها به شیوه متفاوتی صحبت می کنیم یعنی از زبان پیچیده کمتر و الگوهای آهنگین متغیر استفاده می کنیم.

پس احتمال کمتری وجود دارد که روانی گفتار نوسان کند.

 

لکنت

به طور معمول میزان لکنت بستگی به سطح اضطراب دارد.

سخنرانی و ارائه برای گروه زیادی ازافراد با وجود اینکه ممکن است یک سویه باشد،

معمولا ترس زیادی را به همراه دارد و این موقعیتی است که بیشتر افراد لکنت می کنند.

مورد مشابهه دیگر،پاسخ دادن به تلفن است و معمولا افراد بعلت محدودیت و فشار زمانی در جریان تماس تلفنی دچار ترس می‌شوند.

بنابراین دوباره فکر کردن به حالت‌هایی که در مواقع استرس دچار آنها می‌شویم مانند:

تپش قلب می‌تواند در غلبه بر ترس به هنگام ارائه یک سخنرانی کمک کند

و باعث می‌شود که در ارائه‎های بعدی به لحاظ ذهنی و جسمی شرایط بهتری داشته باشیم.
اگر پرسشی در این زمینه دارید،از تماس با ما دریغ نکنید.

نویسندگان:غفور نورانی،آسیب شناس گفتاردرمانی دانشگاه علوم پزشکی ایران , دکتر فرهاد ترابی نژاد، استادیار گروه گفتاردرمانی-دانشکده علوم توانبخشی

 

Our Score
Our Reader Score
[Total: 1 Average: 5]

اختلالات بلع و نقش گفتاردرمانی در درمان آن

,

اختلالات بلع یا دیسفاژی شامل مشکلاتی در گرفتن غذا، مکیدن، جویدن و بلعیدن آن است اختلال بلع در مراحل مختلفی از فرآیند بلعیدن غذا می‌تواند رخ بدهد.

 

بلع طبیعی یک مکانیسم پیچیده است، که در طول آن غذایی که در دهان گذاشته می‌شود از لحاظ حجم و غلظت طوری تغییر می‌کند تا بتواند به راحتی از طریق حلق و مری برای مراحل بعدی گوارش وارد معده شود.

 

این فرایند طی مراحل زیر انجام می‌شود که عبارتند از:

 

  • مرحله دهانی : مکیدن، جویدن و انتقال غذا یا مایعات به سمت حلق است.

 

  • مرحله حلقی: شامل آغاز بلع، پایین رفتن غذا از گلو، بسته شدن مسیر هوایی برای پیشگیری از وارد شدن مواد غذایی یا مایعات به مسیر هوایی یا آسپیریشن (aspiration) پیشگیری از خفه شدن است.

 

  • مرحله مروی: شامل حرکات کرمی شکل در روده و ریخته شدن مواد غذایی از مری به معده است.

این مرحله تحت کنترل فرد نیست و به طور غیر ارادی انجام می­شود.

 

 

علائم اختلال بلع معمولاً شامل سرفه‌های مکرر حین غذا خوردن یا بعد از غذا خوردن، احساس گیر کردن غذا در گلو و احساس خفگی، باقی ماندن غذا در حفره دهان، بالا رفتن دمای بدن و احساس گر گرفتگی بعد از غذا خوردن، عفونت‌های مکرر ریه و اجتناب از خوردن برخی مواد خاص مانند گوشت، مغزهای آجیل و…، است.

 

در بعضی از بیماری‌ها فرد به این عارضه دچار می شود و در یکی از مراحل غذا خوردن دچار مشکل می‌شود.

اگر مشکل در ناحیه دهانی و حلقی باشد آسیب شناس گفتار و زبان با ارائه برنامه های آموزشی و تمرین های لازم به فرد کمک می‌کند با مشکلات کمتری غذا بخورد.

 

 

علائم و نشانه‌های اختلالات بلع در کودکان

کودکان دارای اختلالات بلع و تغذیه دارای طیف گسترده‌ای از علایم هستند.

تمام علایم و نشانه‌ها در تمامی کودکان مشاهده نمی‌شود و بسته به نوع مشکل برخی از علایم را نشان می‌دهند.

 

این علایم شامل:

 

  • امتناع از خوردن غذا یا مایعات
  • مشکل در خوردن مواد غذایی با بافت های مختلف
  • طولانی شدن مدت زمان تغذیه
  • مشکل در جویدن مواد غذایی
  • مشکل در مکیدن شیر مادر یا شیشه شیر
  • اوغ زدن یا سرفه کردن هنگام خوردن غذا
  • آبریزش دهانی شدید یا خروج غذا یا مایعات از دهان یا بینی
  • کم بودن وزن کودکان نسبت به همسالان
  • عدم هماهنگی بین تنفس و خوردن (غذا یا مایعات)
  • عفونت‌های تنفسی مکرر

 

در صورت مشاهده علایم فوق، این کودک باید فوری به آسیب شناس گفتار و زبان (گفتاردرمانگر) ارجاع داده شود.

کودک باید مورد ارزیابی عملکرد بلع و تغذیه قرار گرفته و در صورت لزوم با توجه به نتایج ارزیابی های انجام شده اقدامات لازم برای درمان مشکلات بلع و تغذیه وی صورت پذیرد.

 

 

بلع طبیعی و کنترل عصبی- عضلانی عملکرد بلع

 

مناطق اطراف شیار سیلوین به صورت یک مرکز مستقل در عمل بلع دخالت دارند. همچنین تعداد زیادی از نورونهای ساقه مغز مسئول کنترل بلع هستند. این نرونها عمدتاً در بخش پشتی و قسمت جانبی هسته‌های تراکتوس سولیتاریوس واقعند و در قسمت شکمی نیز بوسیله هسته‌های آمبیگوس محاط می‌شوند.

 

مراکز بلع در دو طرف ساقه مغز قرار دارند و با تشکیلات مشبک در ارتباطند. دو ناحیه مذکور دارای ارتباطات بسیار گسترده ای هستند و همین امر باعث می‌شود هر یک از آنها بتوانند به تنهایی هماهنگی لازم طی مرحله حلقی و مروی را بوجود آورند.

 

از ۱۲ جفت اعصاب مغزی ۴جفت آنها یعنی زوج‌های ۵ ،۷ ، ۹ و۱۰ تامین کننده حس عمومی و اطلاعات مربوط به مزه ، حرارت و قوام ماده غذایی هستند و پنج زوج اعصاب ۱۰، ۹، ۷، ۵ و ۱۲  مسئول انجام مراحل دهانی و حلقی بلع هستند.

ساختارهای درگیر دربلع طبیعی:

 حفره دهان شامل: لبها، مندیبل، ماکزیلا،
کف دهان، گونه ها، سختکام، دندانها، کمان‌های حلقی قدامی و خلفی،

حفره قدامی(فضای بین مندیبل و ماکزیلا و گونه‌ها)،

حفره خلفی(فضای بین مندیبل و ماکزیلا و عضلات لب)

 

 

علائم دیسفاژی یا اختلال بلع:

  • ناتوانی در بلعیدن مواد غذایی و حتی بزاق دهان خودشان(شایع‌ترین علامت)
  • سرفه کردن در هنگام خوردن و نوشیدن یا بلافاصله بعد از آن
  • ضعیف شدن صدای فرد در حین خوردن یا اندکی پس از آن وجود صدایی وزوز مانند در مسیر تنفسی در حین دم و بازدم
  • ابتلای بیمار به عفونت سیستم تنفسی(پنومنی) به دلیل آسپیراسیون مکرر
  • ورود مواد غذایی به مسیر هوایی (آسپیراسیون)
  • کاهش وزن و ایجاد علائم سوء تغذیه به علت کم خوری‌های بیش از حد
  • بالا رفتن درجه حرارت بدن از۱ـ۳۰ دقیقه پس از غذا خوردن

 

بطور کلی علائم اختلال بلع در بیماران مبتلا به سکته های مغزی از نوع آمبولیک و بیماران سرطانی پیشرونده است وبا گذشت زمان باعث بروز ناتوانی بیشتری خواهد شد. بیماران مبتلا به این اختلال از به هم خوردن روند طبیعی زندگی شان و ایجاد ناراحتی در تغذیه دچار نابسامانی های جسمی و روحی می شوند.

سبب شناسی:

علل فیزیولوژیکی پزشکی که ممکن است منجر به دیسفاژی گردد عبارتند از:

 

  • اختلالات عصب شناختی و ضربه مانند :

عفونت مغز و ساقه مغز ، پارکینسون، M.S، فلج اطفال، دمانس و فلج مغزی ، سکته مغزی و ……

  • ضایعات ساختاری مانند: وب مادرزادی ، نئو پلاسما، تیرومگالی و ….
  • بیماری‌های بافت تماسی مانند: دیستروفی ماهیچه، پلی میوزیس
  • اثرات جانبی مانند اثرات ناشی از جراحی، داروها و فیبروز ناشی از رادیولوژی، سوختگی‌ها
  • ناهنجاری‌های مادرزادی یا آناتومیکی مانند: شکاف کام و لب، ناهنجاری‌های زبان، شکاف حنجره

 

ارزیابی:

ارزیابی شامل تاریخچه گیری و معاینات فیزیکی است.

 

پس از ثبت مشخصات بیمار و اطلاع از بیماری و اختلالات اساسی بیمار، اطلاعاتی در زمینه:

  • علائم دیسفاژی و زمان شروع آنها، مثلاً وجود درد در حین بلع،

  • وجود آسپیراسیون،

  • وضعیت سرفه و گلو صاف کردن بیمار ،

  • کیفیت آواسازی بیمار ،

  • مدت زمان لازم برای بلع حلقی ،

  • وضعیت جویدن ،

  • نوع ماده غذایی مصرفی بیمار ،

  • قدرت رفلکس Gag ،

  • تغییرات وزن بیمار،

  • داروهای مصرفی را می‌توان کسب کرد.

در ارزیابی بیمار همچنین می بایست وضعیت فیزیکی بیمار مانند کنترل تنه ،سر و گردن و معاینه اعصاب مغزی و دامنه حرکات و قدرت و عملکرد عضلات دخیل و رفلکس‌های دهانی، معاینه و بررسی شود.

 

همینطور وضعیت لثه و دندان‌های بیمار و بهداشت دهان را نباید از نظر دور داشت.

بررسی وجود یا عدم وجود آسپیراسیون شاید مهم‌ترین و حیاتی‌ترین کار در ارزیابی بیماران مبتلا به دیسفاژی باشد.

 

یکی از دقیق‌ترین روش‌ها برای  بررسی این وضعیت انجام عمل بلع باریوم در اتاق رادیولوژی، معاینه از طریق فلوروسکوپی است.

روش‌های دیگری مانند مانومتری کامپیوتری، الکترومیوگرافی و آندوسکوپی با فیبر نوری نیز در ازریابی کفایت اسفنکتر ولوفارینجیال ، مشاهده مستقیم هماهنگی عضلات حلق، ارزیابی عملکرد حنجره طی عمل بلع و ارزیابی میزان حساسیت حنجره بسیار مفید است .

در هنگام ارزیابی باید به جنبه‌های روحی – روانی بیمار نیز توجه کرد.

گفتاردرمان آموزش دیده می‌تواند یک ارزیابی از تغذیه و بلع انجام دهد و زمینه درمان مناسب را فراهم کند.

 

نقش آسیب‌شناس گفتار و زبان در ارزیابی دیسفاژی:

۱٫ گرفتن یک تاریخچه دقیق از وضعیت‌های پزشکی و علائم اختلال
۲٫ مشاهده توانایی و حرکت عضلات مرتبط با بلع
۳٫   مشاهده وضعیت، رفتار و حرکات دهان در حین خوردن و آشامیدن
۴٫  ارزیابی بلع به کمک تست‌های اختصاصی

اختلال بلع و نکاتی که باید بدانید| علائم اختلال بلع

درمان:

 

از آنجایی که  اختلال بلع  تقریباَ تمامی ابعاد سلامتی فرد را تحت تأثیر قرار می‌دهد بنابراین تیم درمانی شامل پزشک عمومی، متخصص گوش، حلق و بینی، آسیب‌شناس گفتار و زبان، متخصص گوارش، متخصص مغز و اعصاب، رادیولوژیست، متخصص تغذیه، روانپزشک ، متخصص ریه و سیستم تنفس، دندانپزشک و جراح عمومی است.

درمان اولیه  اختلال بلع و تغذیه‌ای، بررسی علل پایه‌ای اختلال است . بسته به علت ممکن است درمان دارویی یا جراحی باشد. همراه با درمان دارویی یا جراحی ، رویکردها و مشاوره‌های آسیب شناس گفتار و زبان هم می‌تواند در درمان دیسفاژی موثر واقع شود.

رویکردهای درمانی:

بسته به نوع اختلال عملکردی شامل :

  • تغییرات رژیم غذایی: به عواملی چون حجم ماده غذایی، شیوه تغذیه، و … بستگی دارد.
  • تکنیک‌های جبرانی بلع شامل: تغییر وضعیت بیمار، روش های پیشرفت آگاهی حسی بیمار ، تغییر اندازه لقمه غذا و سرعت ارائه آن به بیمار، تغییر چگالی و سفتی ماده غذایی ، استفاده از پروتزهای داخل دهانی
  • درمان بلع به صورت غیر مستقیم: این شیوه به بیمار تمریناتی را جهت تقویت ماهیچه های آسیب دیده یا ضعیف شده آموزش می دهد.
  • درمان بلع به صورت مستقیم: این شیوه تمریناتی را برای عملکرد صحیح حین بلع به بیمار آموزش می دهد.

بهترین تکنیک در درمان اختلالات بلع حذف آسپیراسیون تاحد امکان و جلوگیری از باقیماندن غذا در مسیر دهان و حلق است.

درمان بلع در نوزادان وکودکان:

بر اساس علت ، علائم ونوع مشکل بلع تغییر می کند که می تواند شامل :

  1. تمریناتی برای تقویت ، حساسیت و هماهنگی ماهیچه های مرتبط با تغذیه و بلع.

  2. توصیه هایی جهت غذاها، وسایل خاص یا تکنیکهایی برای بهبود تغذیه و بلع.

  3. تغذیه نوزاد از طریقG.T و N.G.T همراه با Manipulation و تحریک داخل دهان با استفاده از کیسه های یخ

  4. تحریک نواحی داخل دهان مثل: زبان( رأس زبان – قاعده زبان) ، توده های لنفاوی موجود در قاعده زبان ، سخت کام ، نرم کام، حلق دهانی

اختلال بلع

تکنیک‌های تغذیه‌ای خاص برای نوزادان شکاف کام و لب:

  • استفاده از سرشیشه های با شیار متقاطع

  • مکیدن سر شیشه نرم برای کمک به جریان شیر

  • استفاده از شیر دوش برای دادن شیر با کمک شیشه

روش‌های درمان مستقیم و غیر مستقیم اختلال بلع:

تمریناتی جهت افزایش دامنه حرکت و کنترل لقمه غذا: تمرینات حرکتی جهت بهبود میزان حرکات لب‌ها ، چانه، زبان، حنجره و تارهای صوتی.

 

روش تلفیقی حسی- حرکتی:

 

مجموعه تکنیکهایی که در این بخش ارائه می شوند، در واقع برای سرعت بخشیدن به شروع مرحله حلقی بلع، طراحی شده اند و باعث می‌شوند قبل از اینکه بیمار برای شروع این مرحله تلاش کند، ورودی‌های حسی افزایش یافته و مرحله حلقی بلع آغاز شود.

این تکنیک‌ها عبارتند از:

 

۱٫ تکنیک‌های تماس و لمس مهاری:

 

  • تماس یا فشار ثابت: لمس حرکتی بصورت ثابت است .
  • Slow strocking: لمس حرکتی بصورت ریتمیک است.

 

  ۲  . تکنیک‌های تسهیل جلدی:

 

  • Tapping : ضربه بوسیله سر انگشتان روی عضله یا تاندون به تعداد ۳ – ۵ بار
  • Stretch pressure : فشار برروی عضله به همراه کشش
  • hypoactive reflex  در افراد head injury تحریک قوس کامی حلقی و کامی زبانی با استفاده از pressure touch
  • gag reflex
  • hypoactive reflex با استفاده از روش toung walking

در اختلالات بلع استفاده از غذاهای سرد باعث افزایش حساسیت قوس حلقی می‌شود.

 

در موارد ایجاد بلع پر سروصدا ice pack را به مدت ۵ دقیقه روی حنجره قرار داده و سپس انگشتان اشاره و شست را روی دو طرف حنجره به طرف جلو و عقب حرکت می‌دهیم، تون عضلانی کاهش می‌یابد.

 

مانورهای عمل بلع:

 

در بیماران فاقد کنترل سر درمان با روش‌های تقویت گروه‌های عضلانی آنتاگونیست و تصحیح تعادل آغاز می‌شود.

بهترین وضعیت برای آموزش غذا خوردن وضعیت نشسته است. درصورت ناتوانی بیمار در نشستن، از بالش استفاده می‌شود.

برای درمان می‌توان از تکنیک‌های PNF –MFT ، تحریکات فارادیک، گالوانیک و تحریکات حسی استفاده کرد.

 

 

گفتاردرمانی و اختلال بلع

تحریکات لازم برای بالا بردن نرمکام بصورت زیر انجام می‌شود:

 

  • بیمار دهانش را باز کرده “ آه“ می گوید درمانگر زبان کوچک یا چینهای کامی دو طرف را با یک آبسلانگ لمس می کند. با این تحریک یک انقباض بازتابی رخ می‌دهد.

سپس بیمار تا حد ممکن تولید “ اه “ را تکرار می کند. همانطور که قسمت عمده پاسخ شکل می‌گیرد، درمانگر به تحریک منطقه از طریق لمس تا حد لازم ادامه می‌دهد.

تحریک بازتاب gag به این دلیل مفید  است که انجام این تحریک، همزمان با بالا آمدن نرم‌کام، عضلات حلقی نیز به حرکت واداشته می‌شوند وبه دنبال آن بلع غیر ارادی صورت می‌گیرد.

 

  • تسهیل توانایی بالا بردن ۳/۱ خلفی زبان جهت انجام بلع:

اولین روش می‌توان از فشار انگشت سبابه به طرف پایین و عقب در ۳/۱ قدامی زبان استفاده کرد.  این امر سبب بالا رفتن ۳/۱ خلفی و بسته شدن قسمت خلفی دهان می‌شود.

دومین روش فشاری است که در نیمه قدامی از پهلو به طرف پایین زبان وارد می‌شود.

این امر سبب انقباض عضلات کوچک زبان شده و زبان تحریک شده و برای پذیرفتن شکل‌های لازم برای تهیه گلوله‌های غذایی آماده می‌شود.

سومین روش با استفاده از انگشت میانی در زیر کناره‌های طرفی زبان و در یک راستای مورب ، موجب بالا آمدن کناره های طرفی زبان می‌شود که بخش مهمی از مراحل بلع است.

 

  • برای انجام عمل بلع می‌توان فشار آوردن به قاعده زبان و ضربه زدن به زیر فک، را استفاده کرد.
  • استفاده از ویبراتور در زیر چانه وBase زبان ، مفید است.
  • ماساژ دورانی ۳/۱ خلف زبان(تحریک حس سطحی وحس عمقی)

 

درمان اختلالات بلع به وسیله تحریک الکتریکی:

تحریک الکتریکی ممکن است هم به صورت مستقیم روی ساختارهای دهانی و هم ازطریق پوست روی ماهیچه‌های حلق انجام گیرد که هدف آن تحریک و بازتوانی مسیرهای عصبی– ماهیچه ای مختل شده است.
پروتز وسیله ای است که امواج الکتریکی را برای ایجاد عملکردهای حسی یا حرکتی به سیستم عصبی منتقل می‌کند.

 

در طی چهار دهه اخیر پروتزهایی عصبی برای طیف گسترده ای از کارکردها ایجاد شده‌اند مثل پروتز کاشت حلزون و پروتز محرکات درمان مثانه .

 

 

در درمان اختلالات بلع هم تاکید به استفاده از تحریک الکتریکی شده است.

 

Our Score
Our Reader Score
[Total: 1 Average: 5]

فلج مغزی ؛ هر آنچه لازم است بدانیم

, , ,

فلج مغزی (cerebral palsy) یا CP به معنای اختلال و ناتوانی حرکتی به علت یک ضایعه مغزی است.

این یک اصطلاح کلی است که گروهی از ضایعات مزمنی که کنترل حرکتی فرد را مختل می‌کنند، شامل می‌شود.

اختلال حرکتی ناشی از این ضایعه در سال های اولیه زندگی ظاهر می‌شود و معمولاً با گذشت زمان بدتر نمی‌شود.

فلج مغزی در شرایط نقصان تکامل یا آسیب به مناطق حرکتی مغز بوجود می‌آید و درنتیجه، این مناطق قادر به کنترل حرکتی یا وضعیت بدنی (پوسچر) فرد نخواهند بود..

 

علائم فلج مغزی :

۱- سفتی عضلات به صورت اسپاستی سیتی یا رژیدیتی
۲- حرکات غیر طبیعی
۳- اشکال در مهارت‌های حرکتی درشت از قبیل راه رفتن یا دویدن
۴- اشکال در مهارت‌های حرکتی طریف از قبیل نوشتن یا باز و بسته کردن دکمه های لباس
۵- اشکال در مهارت‌های ادراکی و حسی

علل ایجاد کننده فلج مغزی

۱- چند قلویی
۲- آسیب به جفت که ممکن است به رشد جنین صدمه بزند.
۳- بیماری‌های عفونی انتقالی جنینی، برای مثال ایدز، چربی، سیفیلیس و سوزاک
۴- تغذیه نامناسب
۵- قرار گرفتن در معرض مواد سمی از قبیل نیکوتین. الکل و داروها
۶- ناسازگاری عامل Rh بین مادر و جنین
۷- ناهنجاری‌های کروموزومی
۸- بیماری‌های ژنتیکی
۹- ناهنجاری‌ها و بدشکلی های احتمالی مغز نوزاد
۱۰- زایمان‌های طولانی مدت یا ناگهانی که ذخیره اکسیژن خون کودک را دچار مشکل می سازد و منجر به تخریب بافت مغزی می شود.
۱۱- سرخجه
۱۲- ساختار کوچک لگن مادر
۱۳- تولد نارس کودک
۱۴- زایمان به روش سزارین
۱۵- اثرات ضرب بیهوشی و بی حسی
۱۶- ضربه مغزی
۱۷- زردی و یرقان

عواملی که می تواند در دوره طفولیت (در ۳ سال اول زندگی) باعث ایجاد فلج مغزی شوند :

۱- عفونت ها از قبیل مننژیت
۲- خونریزی‌های مغزی
۳- ضربه مغزی بدنبال تصادف و افتادن از بلندی و …
۴- غرق شدن

 

روش‌های پیشگیری از بروز فلج مغزی

۱- تست مادران باردار از نظر عامل Rh در صورتی که این عامل منفی باشد ۷۲ ساعت قبل از زایمان مادر واکسینه  می شود.

(در صورتی که Rh عامل فلج مغزی باشد)

۲- درمان سریع کودک مبتلا به زردی به کمک روش فتوتراپی

۳- انجام برنامه های کاهش استرس و فشار روانی مادران در دوره بارداری

۴- حفاظت کودکان در مقابل ضربه ها و آسیب های فیزیکی به مغز

 

روش های تشخیصی فلج مغزی:

۱٫ معمولاً‌ پزشکان فلج مغزی را از طریق معاینه مهارت‌های حرکتی، رفلکس و سابقه پزشکی و استفاده از آزمایش های متنوع ویژه ای تشخیص می دهند.
دو روش مهم تصویربرداری برای تشخیص زود هنگام فلج مغزی وجود دارد.

این روشها به پزشک کمک می کند که حتی کودکانی که مشکوک به ضایعه فلج مغزی می باشند را از نظر تشخیص مشخص کند.

 این دو روش عبارتند از :
۱٫ – CAT Scan یا Computerized Axial Tomography
۲٫  MRI یا Magnetic Resonance Imaging

۲٫ در صورت عدم استفاده از روش‌های تشخیصی فوق الذکر گاهی اوقات تشخیص فلج مغزی چند ماه و حتی چند سال بطول می‌انجامد.

بعضی از والدین هنگامی متوجه مشکل کودک خود می شوند که او را از نظر رشدی پایین‌تر از همسالان خودش می‌بینند.

 

فلج مغزی، بررسی روشهای درمانی

فلج مغزی

 

تقسیم بندی فلج مغزی

 

الف – تقسیم بندی فلج مغزی بر اساس تعداد اندام های دیگر

۱. کوادری پلژی : هر چهار اندام کودک درگیر است.

۲. دی پلژی : هر چهار اندام کودک درگیر است اما درگیری پاها (اندام تحتانی) شدید از دست‌هاست.

۳. همی پلژی : یک طرف بدن درگیر است معمولاً دست بیشتر از پا درگیر است.

۴. تری پلژی : سه اندام کودک درگیر است معمولاً دو دست و یک پا.

۵. منو پلژی : فقط یک عضو کودک درگیر است معمولاً یک دست.

 

ب – تقسیم بندی فلج مغزی بر اساس اختلال حرکتی
۱.  اسپاستیک :
عضلات کودک اسپاستیک سفت می باشد و در مقال کشش بشدت مقاوت می کنند.

این عضلات هنگامی که بکار گرفته می شوند بیش از اندازه فعال می شوند و حرکات زمختی را ایجاد می کنند.
در حالت طبیعی عضلات بصورت جفت کار می‌کنند برای مثال وقتی یک گروه منقبض می‌شود گروه مخالف شل می‌شوند تا امکان ایجاد حرکت آزادانه را در راستای مورد نظر فراهم سازند.

اما در عضلات اسپاستیک هر گروه عضلانی بطور همزمان منقبض می‌شوند و حرکت را متوقف می‌سازند، که به این حالت انقباض همزمان گفته می‌شود.

سفتی عضلانی ممکن است در حالت خفیف فقط تعداد محدودی حرکت را مختل کند  یا اینکه در حالت شدید تمام حرکات بدن را دچار مشکل سازد.

مقدار سفتی عضلانی معمولاً با گذشت زمان تغییر می کند.

توانبخشی، جراحی و استفاده از بعضی از داروها و وسایل کمکی و تطبیعی می تواند به کنترل و مهار سفتی عضلانی کمک کند.

معمولاً آسب به قشر مغز باعث بروز سفتی عضلانی می شود.

۲. آتتوئید :

آتتوئید عبارتست از اشکال در کنترل و هماهنگی حرکات. کودکان مبتلا به فلج مغزی نوع آتتوئید حرکات پیچشی غیر ارادی و مداوم دارند.

این افراد معمولاً مشکلات گفتاری نیز دارند. این ضایعه در اثر آسیب به هسته های قاعده ای مغز بوجود می‌آید.

۳.  آتاکسیک :

فلج مغزی نوع آتاکسیک نادرترین نوع فلج مغزی است.

افرادی که دچار فلج مغزی نوع آتاکسیک هستند دچار یک آشفتگی و نقص در حس تعادل و حس عمقی هستند.

توان عضلانی این افراد پایین است. عضلات آنها شل است و به حالت تلوتلو خوردن راه می روند و اندام‌های فوقانی آنها در حالت راه رفتن بی ثبات می باشد.

پیش‌آگهی‌های فلج مغزی

تحقیقات مختلف نشان داده است در صورتی که به مشکلات نورولوژیک (عصبی) افراد با مشکلات جسمی بطور صحیح و به موقع توجه شود، بسیاری از آنها می توانند به یک زندگی تقریباً طبیعی دست یابند و از آن لذت ببرند.

 

کاردرمانی و گفتاردرمانی در کودکان با فلج مغزی:

 

هدف از کاردرمانی کودکان فلج مغزی کمک به این افراد به منظور دستیابی آنها توانمندی های جسمی حرکتی شان است.

کاردرمانی یک سری فعالیت‌های هدف‌مند را به منظور افزایش استقلال مهارت‌های حرکتی درشت و ریز طراحی می‌کند.

کاردرمانی به کودک فلج مغزی در استفاده از وسایل تطبیقی از قبیل وسایل مورد نیاز جهت نشستن، حمام کردن، ایستادن و غذا خوردن و … کمک می‌کند.

 

آیا فرزند من راه می افتد؟

 

همه والدین از این بابت نگران هستند،اما پاسخ صحیح آن با بزرگتر شدن کودک روشن می‌شود.

بیشتر کودکان فلج مغزی تا قبل از ۷سالگی یا بیشتر راه می افتند،کودکانی که آسیب خفیف‌تری دیده‌اند زودتر راه رفتن را شروع می‌کنند.

کودک قبل از راه رفتن باید بتواند تعادل خود را برای ایستادن نگه دارد.

کودکانی که به سختی روی پنجه پا می ایستند،آماده راه رفتن نیستند. قدم های نامنظم و متناوب ناشی از حرکات کودک،رفلکس قدم زدن نامیده می‌شود که می بایست قبل از ایجاد راه رفتن صحیح از بین برود.

 

ارزیابی 

 

کاردرمانگر با انجام ارزیابی‌های لازم،  قادر به تشخیص و طبقه بندی انواع فلج مغزی فیزیولوژیک  شامل:

  • اسپاستیک
  • فلسید
  • آتتوئید
  • آتاکسیک
  • ریجیدیتی و مختلط،

توپو گرافیک شامل:

  • کوادروپلژیک
  • دای‌پلژیک
  • پاراپلژیک
  • همی پلژیک
  • تری پلژیک
  • مونو پلژیک  خواهد بود .

 

این ارزیابی شامل موارد زیر است :

  1. ارزیابی تونوسیته عضلات
  2. ارزیابی رشد رفلکس‌ها
  3. ارزیابی وضعیت و حرکت
  4. ارزیابی فعالیت های روزمره زندگی

 

اهداف :

  • ایجاد کشش عضلانی طبیعی
  • تقویت حرکات ارادی فعال مفاصل
  • تحریک و تقویت واکنش‌های تعادلی و چرخشی و بهبود و تسریع مراحل رشد حرکتی کودک
  • رفع کوتاهی عضلانی و جلوگیری از انقباض عضلانی و بد شکلی مفاصل
  • تحریک و تقویت حس‌ها یعنی بازآموزی حسی در مواردی که اختلال حس وجود داشته باشد

گفتاردرمانی

هدف گفتاردرمانی تسهیل و بهبود مهارت های ارتباطی کودک فلج مغزی است.

یک کودک فلج مغزی ممکن است نیاز به کمک در زمینه غلبه بر یک مشکل خفیف تلفظ داشته باشد.

ممکن است او نتواند از طریق گفتاری و کلامی با دیگران ارتباط برقرار کند و نیازمند یک روش غیر کلامی جهت برقراری ارتباط باشد.

که از جمله این روش‌ها می‌توان به روش ارتباط از طریق چشم، زبان اشاره، عکس خوانی و ارتباط از طریق دستگاه های الکترونیکی اشاره کرد.

Our Score
Our Reader Score
[Total: 1 Average: 5]

مهارت‌های زبان از بدو تولد تا یک سالگی

,

مهارت‌های زبانی از بدو تولد تا ۳ماهگی

زبان دریافتی یا درکی:

با سر و صدا از جا می‌پرد

به چهره فردی که صحبت میکند توجه نشان می‌دهد

هنگام صحبت کردن دیگران ساکت می شود یا لبخند می‌زند

با صدای فرد آشنا (مادر) ساکت می‌شود.

 

زبان بیانی:

 

هنگام گرسنه شدن یا ناراحتی گریه می کند

هنگام خوشحالی و رضایتمندی شروع به آواسازی می کند

گاهی اوقات با شنیدن صداهای شبیه صدای انسان آواسازی می کند

 

۴تا ۶ماهگی

 

مهارت‌های زبان دریافتی یا درکی:

 

معمولا سر یا چشمانش را به سمت منبع صدا می چرخاند

گاهی اوقات به اسم خودش واکنش نشان می دهد

لحن صدای عصبانی را از صدای محبت آمیز و دوستانه تشخیص می دهد. برای مثال با شنیدن صدای عصبانی به گریه می افتد

معمولا با شنیدن صدای افراد گریه اش متوقف می شود.

 

زبان بیانی:

 

برای بیان نیاز ها و خواسته هایش آواسازی می کند

با شنیدن صدای آواز(ترانه) شروع به آواسازی می کند

با دهان صدا ایجاد می کند، شبه واکه سازی می کند، خمیازه می کشد

در واکنش به صحبت دیگران آواسازی می کند

برای ابراز خوشحالی یا ناخوشایندی آواسازی متفاوت دارد

در تنهایی و در جمع آواسازی می کند

بیان کلمات در کودکان یک ساله

 

صحبت با کودکان مغز آنها را تقویت می‌کند

 

مهارت‌های زبان در ۷تا۹ماهگی

 

زبان دریافتی یا درکی:

 

اسم اعضا خانواده را تشخیص می دهد حتی هنگامی که فرد مورد نظر جلوی چشمانش نباشد

با علامت دست به کلمه هایی مانند بای بای‌، بیا(بغل کردن) و غیره پاسخ مناسب می دهد

از موسیقی و آواز لذت می برد

به صدای محاوره و گفت و گوی افراد با یکدیگر گوش می دهد

معمولا با شنیدن اسم خودش فعالیتش را متوقف می کند

اسم برخی از اشیا مانند(مانند نی نی)را می شناسد، به نحوی که با شنیدن نام اشیا، به آنها نگاه می کند

در اکثر موارد با شنیدن کلمه ‌َ«نه»یا «وایسا»فعالیتش را متوقف می کند

همراه با بزرگسالان به تصاویر یا کتاب نگاه می کند و حدود یک دقیقه این علاقه مندی را حفظ می کند

 

زبان بیانی:

 

هجاهای مرکب از همخوان-واکه مانند با  با  را تکرار می کند

با شنیدن نام خودش آواسازی می کند

بازی های کودکانه بیشتری را انجام می دهد مانند دالی، دست زدن و هنگام بازی آواسازی می کند

آواسازی او به گونه ایست که به نظر می رسد آواز می خواند

هنگام دیدن افراد آشنا با آواسازی ابراز خوشحالی می کند

برای جلب توجه و صدا زدن دیگران آواسازی می کند

با صدای بلند آواسازی می کند

اولین کلمه معنادار را بیان می کند

 

مهارت‌های زبان در ۱۰تا۱۲ ماهگی

 

زبان دریافتی یا درکی:

 

از گوش دادن به کلمه های جدید لذت میبرد

معمولا بدون آن که صدای دیگری حواسش را پرت کند به صحبت دیگران گوش می دهد

به دنبال درخواست کلامی گاهی اوقات اسباب بازی یا شی مورد نظر را می دهد

گاهی اوقات دستورات ساده مانند«بیا»را انجام می دهد

با شنیدن صدای موسیقی بدن و دستش را حرکت می دهد

با حرکت دادن مناسب سر و بدن نشان می دهد که درخواست کلامی را می فهمد مثل بای بای کن یا دست بزن

توجه بیشتر و طولانی تری نسبت به صحبت دیگران نشان می دهد

 

زبان بیانی:

 

از گفتار نامفهوم متشکل از ۴هجا یا بیشتر استفاده می کند

هنگام تنهایی از گفتار نامفهوم با لحن و آهنگ گفتار افراد بزرگسال استفاده می کند

بازی های حرکتی-گفتاری مانند لی لی حوضک را یاد می گیرد

هنگام صحبت با اسباب بازی ها و اشیا دیگر از گفتار طولانی تر استفاده می کند

غالبا در واکنش به آواز ها و شعرها آواسازی می کند

اولین کلمه ها را به کار میبرد مانند بای بای و ماما

 

تقویت مهارت های ارتباطی | مهارت های ارتباطی کودکان | آموزش مهارت های اجتماعی به کودکان

Our Score
Our Reader Score
[Total: 1 Average: 5]

اختلال یادگیری|نشانه‌ها و چگونگی درمان

,

کودک به دلایل متعددی ممکن است نتواند در مدرسه یادگیری خوبی داشته باشد.

به طور کلی این گونه کودکان ممکن است رفتاری متناسب با سن و سال کمتر از خودشان داشته باشند و تحریک پذیر باشند و یا خیلی حساس باشند و به آسانی برانگیخته شوند.

چنین کودکانی در فهمیدن و استفاده از اطلاعاتی که از حواس پنجگانه شان دریافت می کنند مشکل دارند بنابراین ممکن است نتوانند اطلاعات را برای مدت کافی در حافظه خود نگه دارند ایا استفاده درست از آن بکنند. الگوی مشخص ضعف یادگیری در کارهای تحصیلی این کودکان دیده می شود.

ناتوانی یادگیری چیست؟

واژه ناتوانی یادگیری به معنی عقب افتادگی ذهنی و اختلالات عاطفی نیست  واژه به کسانی مربوط می‌شود که از سطح هوشی متوسط بهره مند هستند و قبل از خود موفقیت ها و تیزهوشی هایی نشان داده‌اند و در مدارس خوب و یا متوسط درس می خوانند ولی نمی توانند مثل بقیه هم کلاسی هایشان بیاموزند و پیشرفت کنند.

این کودکان از مشخصات زیر برخوردارند: مشکل در صحبت کردن ، خواندن، نوشتن، محاسبه، تمرکز حواس و توجه به مطالب، گیج شدن در مورد زمان و فضا، رفتار تحریک پذیر، مشکل در یادآوری، هماهنگی فیزیکی ضعیف، مشکل در سازمان دهی برای انجام یک منظور ،مشکل در دوست شدن با افراد و دوست ماندن با آنها.

به زبان ساده، کودکان و بزرگسالانی که به اختلال یادگیری دچارند متفاوت از سایرین می‌بینند، می‌شنوند و درک می‌کنند.

آنها به همین دلیل در یادگیری اطلاعات و مهارت‌های تازه یا به کارگیری آموخته‌‌هایشان با مشکل مواجه می‌شوند. شایع‌ترین انواع اختلالات یادگیری عبارت‌اند از: اِشکال در خواندن، نوشتن، ریاضیات، استدلال، گوش کردن و حرف زدن

برای تشخیص اختلالات یادگیری دقت به مراحل طبیعی رشد کودکان پیش از ورود به دبستان بسیار با اهمیت است.

یافتن زودهنگام تفاوت بین کودک با سایرین، می‌تواند نشانه‌ای از ناتوانایی‌های یادگیری باشد و اصلاح مشکلاتی که سریع‌تر تشخیص داده شوند راحت‌تر خواهد بود.

ممکن است تا زمانی که کودک به سنین بالاتر می‌رسد، تاخیر در مراحل رشد به عنوان علامت اختلال یادگیری در نظر گرفته نشود.

اما اگر شما وقتی فرزندتان کوچک است متوجه این علائم باشید، می‌توانید مداخله را زودتر آغاز کنید. شما بهتر از همه فرزندتان را می‌شناسید، پس بدانید اگر احتمال می‌دهید مشکلی وجود دارد از انجام ارزیابی ضرر نخواهید کرد.

همچنین می‌توانید از پزشک اطفال درخواست کنید نمودار رشد کودک را در اختیار شما قرار دهد تا بتوانید مسیر رشد او را از نظر طبیعی بودن بررسی کنید.

اختلال یادگیری

اختلال یادگیری چیست؟

اختلال یادگیری از نیاز به تشخیص و خدمت به دانش آموزانی برخاسته است که به طور مداوم در کار های درسی خود با شکست مواجه می شوند و در عین حال در چهارچوب سنتی کودکان استثنایی نمیگنجند(اختلال خواندن هیچ ربطی به هوش کودک ندارد و هم بچه های کم هوش و هم با هوش به آن مبتلا می‌شوند: مانند ادیسون و انیشتین) .

باوجود اینکه هنوز تعریف قطعی ای برای اختلالات یادگیری مشخص نشده است ، مدارس ، درمانگاه ها و سازمانهای مختلف در سراسر دنیا برنامه های ترمیمی گوناگونی برای غلبه بر این اختلالات طراحی کرده و اجرا می کنند.

 

 

نارساخوانی یا دیسلکسیا :

خواندن یک مهارت ابزاری است که از آن برای رسیدن به هدف های دیگر استفاده میکنیم

دانش آموزانی که مشکل خواندن دارند از همکلاسی های خود عقب می افتند و نگرش منفی نسبت به قابیلت های خود پیدا میکنند.

دیسلکسیا یا اختلال خواندن به دو نوع تقسیم می شود

یکی مشکل در رمز گشایی (شکل) کلمه است و دیگری در فهم (معنی) کلمه است

 

نشانه ها:

نشانه ها در هر کودکی ممکن است متفاوت باشد اما نشانه ی مشترک در آنها این است که توانایی خواندن شان از بقیه هم سن و سالان خود پایین تر است

۱٫از خواندن اجتناب میکنند

۲٫در هنگام خواندن دچار استرس و ناامیدی می شوند

۳٫کلمات هم هم قافیه را از هم تشخیص نمیدهد مثل (تار و دار)

۴٫در تشخیص حروف و تطبیق حروف با صدایشان مشکل دارد

۵٫با تاخیر صحبت می کند

۶٫ممکن است حروف یک واژه را تک تک بخواند وتشخیص دهد ولی مانند(ج ا ر و )ولی نمیتواند کلمه را تشخیص بدهد

۷٫سرعت خواندن شان پایین است

۸٫در یادگیری زبان دوم مشکل دارند

۹٫ممکن است اول یک کلمه را ببیند و بقیه اش را حدس بزند و کلا اشتباه حدس بزند

  1. وارونه خوانی ( رود – دور)

و…

 

قوانین:

  • نقاط قوت و نقاط ضعف کودک را در زمینه‌های مختلف بیازمایید
  • کار های کمکی لازم را انجام دهید

می توانید برای کودک معلم خصوصی بگیرید

  • بی پرده و واضح صحبت کنید

اغلب کودکی که دچار مشکلات یادگیری از خودش به این نتیجه رسیده خیلی مهم است که شما طرز فکر او را از بین ببرید چون او فکر می کند احمق است و به او کمک کنید نقاط ضعف خود را دریابد و به او بیاموزید که از عهده نقاط ضعفش برآید و نقاط قوتش را بشناسد

به او بفهمانید که او یک فرد عادی است و باهوش است و تنها دچار مشکلات جزئی است که می تواند از پس آن برآید

  • با اعضای خانواده صادق باشید

ممکن است کودکان دیگری که در خانه ما زندگی می کنند برای کودکی که اختلال یادگیری دارد دلسوزی کنند. برای آنها این مسئله را کامل توضیح بدهید تا آنها از این که دانش آموز ممتاز هستند شرمنده نشوند و احساس گناه نکنند و حتی شما می توانید از خواهر و برادرها برای کمک به کودک دچار اختلال یادگیری استفاده کنید

  • اهداف تان را مشخص کنید
  • از یک روش مشخص استفاده کنید
  • بر روی نقاط قوت کودک تاکید کنید
  • به کودکتان کمک کنید تا مهارت های اجتماعی و برخورد های درست را بیاموزد
  • منتظر معجزه نباشید

اختلال یادگیری درمان نمی‌شود فقط می‌توانید روش‌هایی را به‌کار گیرید که نقاط ضعف کودک تا حدودی جبران شود. کودکان با رشد و افزایش تجربه و مهارت می‌آموزند از نیروها و نقاط قوت شان به درستی استفاده کنند این کار احتیاج به تلاش بی‌وقفه و وقت زیاد دارد.

 

تکنیک ها:

  • شما می‌توانید آداب درست اجتماعی و آداب و رسوم صحیح را به کمک نمایش با کودکتان تمرین کنید و به او الگو ارائه دهید که:

خارج از نوبت حرف نزند

دقت کند و ببیند دوستانش در موقعیت های مختلف چه واکنشی از خود نشان می دهند و او نیز همان کار ها را بکند

 

توصیه ها:

  • به کودکتان بیاموزید اگر تکالیف شب را یادش نمی ماند دفترچه یادداشت داشته باشد و هر چه معلمش می گوید را در آن بنویسد
  • در یک زمان به کودکتان بیش از یک یا دو دستور ندهید
  • برای انجام تکالیف کودک در خانه حتما از معلم یک نمونه درست بگیرید تا بدانید که در خانه چگونه با کودک خود تمرین کنید
  • برنامه هات قوت کودک خود ایجاد کنید و به او بگویید که اگرچه نمی تواند محاسبات ریاضی را انجام دهد ولی شاید بتواند هنرمند خوبی باشد یا ورزشکار خوبی باشد یا آشپز نمونه ای باشد یا بتواند از حیوانات نگهداری کنند گل و گیاه پرورش دهد.
  • کودک را به برقراری روابط دوستانه تشویق کنید و دوستان کودک را به منزل دعوت کنید تا با هم بازی کنند
  • بر روی بازی های کودک با دوستانش نظارت داشته باشید
  • واکنش و برخوردهای درست را در مناسبات دوستانه به کودک بیاموزید و تمرین کنید
  • علاقه های کودک را دریابید مانند علاقه به فوتبال یا تئاتر
  • از معلم به خواهید از نقاط قوت و توانایی‌های کودکتان در کلاس استفاده کند مثلاً اگر کودک خوب حرف می زند ولی در نوشتن مشکل دارد از او بخواهد گزارشش را شفاهی بگوید
  • دیدار با معلم رو به روی داد و در مورد او پرس و جو کنید
  • کودک را نزد متخصص ببرید و از داروها درست استفاده کنید
  • تسلط بر خود را به کودک خود بیاموزید‌.
  • روش های کسب آرامش را به کودک خود بیاموزید

درمان :

برای کاهش اضطراب کودکان مبتلا به اختلال یادگیری ممکن است پزشک از روش دارو درمانی استفاده کند.

در قدم بعدی حروف و صداها را به او آموزش میدهند و بین حروف و صدا ارتباط برقرار میکنند تا کودک بتواند کم کم هجی کردن را یاد بگیرد تا گام به گام بر مهارت خواندن مسلط شود.

در این روش درمانگر باید همه‌ی حواس کودک را به کار بگیرد  (شنوایی ، بینایی، لامسه)

  • آگاهی واجی(تشخیص ج از چ)
  • نوشتن حروف روی شن
  • نوشتن حروف با گچ روی زمین
  • نوشتن حروف با عدس
  • ساختن حروف با خمیر
  • نوشتن در سطح های بزرگ و سپس کم کم انتقال به سطح های کوچک
  • برنامه خواندن اصلاحی( ارائه آموزش‌ بجز آموزش‌هایی که در مدرسه به کودک آموخته می‌شود)

دیگر روش‌های درمان این اختلال اند

 

بازی:

*قیچی کردن خط چین و چسباندن آن روی کاغذ

*بازی شباهت‌ها و تفاوت‌ها:

در یک کادر ۵ شکل که شبیه هم‌اند به کودک داده می‌شود و از او می‌خواهیم شکل متفاوت را نشان دهد

*بازی‌های دقت و توجه:

عکس یک انسان بدون دهان به کودک نشان داده می‌شود و از کودک خواسته می‌شود که بگوید این انسان چی کم دارد؟

*خواندن شعرهای با قافیه:

کودکان دور هم حلقه زده و دست یکدیگر را بگیرند و شعر های قافیه دار بخوانند

 

بازی درمانی کودکان خجالتی

 

گردآورندگان

فاطمه کارگر

بهاره سلیمی

 

 

Our Score
Our Reader Score
[Total: 0 Average: 0]