نوشته‌ها

گفتاردرمانی |گفتار درمانی |گفتار درمانی کودکان در منزل|کلینیک گفتاردرمانی|مرکز گفتار درمانی|

گفتاردرمانی

گفتاردرمانی چیست ، متخصص گفتار درمانی کودکان کیست؟

گفتاردرمانی یا گفتار درمانی یک روش نوین وعلمی برای بهبود بیمارن با اختلالات تکلمی و بلعی است.

 

رشته گفتار درمانی از علوم نوین توانبخشی و زیر شاخه‌های پزشکی است.

 

فارغ التحصیلان رشته گفتار درمانی را ، آسیب شناس گفتار و زبان و یا گفتار درمانگر یا متخصص گفتار درمانی می‌‌نامیم.

 

گفتار درمانگر متخصص تشخیص، ارزیابی و درمان تمامی اختلالات گفتار و زبان (ارتباطی) ، بلع و صوت (صدا) است.

 

تنها متخصص جهت درمان برخی از این اختلالات شایع نظیر :

 

شکاف کام

 

لکنت زبان

 

دیر حرف زدن یا تاخیر در صحبت کردن(تاخیر در رشد گفتار و زبان)

 

گفتار درمانی کودکان فلج مغزی

 

ناتوانی ذهنی

 

مشکلات تلفظ(اختلال در تلفظ صداها)

 

مشکلات بلع

 

مشکلات صدا (گرفتگی صدا،ندول حنجره،پولیپ حنجره،سندرم خستگی صدا)

 

از دست دادن گفتار پس از تشنج (گفتاردرمانی بچه های تشنجی)

 

از دست دادن مهارت های گفتار و بلع بعد از بیماری های :

 

سکته مغزی  و ضربه به سر ، ام اس ، پارکینسون و بیماری های نورولوژیکی دیگر

 

گفتاردرمانی

گفتاردرمانی

 

گفتار درمانی یا پاتولوژیست گفتار و زبان چیست؟

گفتار درمانی ، روشی درمانی است که باعث بهبود گفتار کودک می‌شود و توانایی کودک را در درک و استفاده از زبان در ارتباطات کلامی و غیر کلامی افزایش می‌دهد.

گفتاردرمانی یکی از شاخه های توانبخشی است.نام دیگر گفتار درمانی، پاتولوژیست گفتار و زبان است.

 

گفتار درمانی فقط به بهبود کلمات و روش صحبت کردن فرد محدود نمی‌شود بلکه تمام اختلالات ارتباطی را نیز شامل می‌شود.

 

وظیفه انجام جلسات گفتار درمانی فقط بر عهده فرد گفتار درمانگر است و هیچ تخصص دیگری نمی‌تواند اینکار را انجام دهد.

 

گفتار درمانی از جمله رشته‌های توانبخشی است که ارائه دهنده خدماتی هم‌چون:

 

پیشگیری، پشتیبانی، آموزش و تحقیق در حیطه‌های گفتار و زبان، برقراری ارتباط موثر و بلع است.

 

در حقیقت مداخلات گفتاردرمانی در زمینه‌های گسترده تشخیص و درمان :

 

مشکلات بلع صوت و اختلالات گفتار و زبان و اختلالات شناختی ، درکی و ارتباطی است

 

امروزه متخصصان گفتار و زبان با استفاده از متدها و روش های درمانی مختلف

 

و تمرین‌های آموزشی و همچنین ابزارهای ویژه توانسته‌اند این مشکلات را به راحتی حل نموده و به افراد کمک می‌کنند

 

تا ارتباطات مستقلی را با استفاده از ژست‌ها و وسایل ارتباطی مکمل و جایگزین داشته باشند و نگرانی را از خانواده ها دور کنند.

 

گفتاردرمانی

گفتاردرمانی

معجزه گفتار درمانی برای درمان حرف زدن کودکان

امروزه با توجه به سبک زندگی جدید ، آپارتمان نشینی ، مشغولیت های کاری والدین

ارتباط کم والدین با بچه ها ، استفاده از رسانه هایی همچون تلویزیون،موبایل ، تبلت و….

تک فرزندی و ارتباطات کم کودکان با محیط اطراف خود باعث شده تا بچه ها از رشد اجتماعی

که یکی از جنبه‌های اساسی برای رشد گفتار و زبان است،محروم شوند.

و در نتیجه مراحل رشدی گفتار و زبانی خوبی را پشت سرنگذارند و در نتیجه دچار اختلال تاخیر در رشد گفتار و زبان یا تاخیر در کلام شوند.

 

بعضی از متخصصین از جمله روانپزشکان و روانشناسان اختلال تاخیر در رشد گفتار را با اختلالاتی مثل

اختلالات طیف اوتیسم یا حتی در برخی موارد میوتیسم انتخابی و … اشتباه می‌گیرند.

گفتار درمانی در حرف زدن کودکان معجزه می‌کند و از طریق روش‌های درمانی خاص و تخصصی به کودکانی که توانایی صحبت کردن کمی دارند یا اصلا قادر به حرف زدن نیستند کمک می‌کند تا بتوانند سریعا به این توانایی بالاقوه دست پیدا کنند.

 

حرف زدن کودکان

حرف زدن کودکان

نکات مهمی که درباره گفتار درمانی کودک ۴ ساله نمی‌دانستید

انواع مشکلات گفتار و زبان در کودک ۴ ساله  از اختلال در تلفظ و تولید صدا ، اختلال اتیسم
اختلال زبانی و تاخیر کلامی ، بیش فعالی ، لکنت زبان در کودک ، جمله بندی ناقص ، استفاده از کلمات ساده
مشکل در جمله بندی و به کار گیری جملات با طول کوتاه تر از حد نرمال و طبیعی ، مشکل در توضیح دادن و توصیف حوادث و رویدادها
عدم به کار بردن درست افعال یا حتی به کار نبردن افعال ، ارتباط ضعیف یا خجالتی بودن در جمع هنگام صحبت کردن ، ترسیدن کودک و شروع لکنت زبان در کودک ۴ ساله
همه این موارد نیاز به گفتار درمانی کودک ۴ ساله دارد.

گفتار درمانی کودکان در منزل و کلینیک :

گفتار درمانی در منزل و کلینیک ، چه تفاوتی باهم دارند؟

گفتار درمانی در منزل و مرکز از نظر شیوه کار تفاوتی باهم ندارند و در برخی موارد که در ادامه به طور کامل توضیح داده می شود ، ویزیت در منزل بیمار صورت میگیرد.

کلینیک گفتار درمانی ونک خدمات گفتار درمانی را هم در کلینیک گفتار درمانی

و هم در در منزل ارائه می‌دهد که این خدمت تحت عنوان گفتار درمانی در منزل قرار می‌گیرد.

 

مزایای گفتار درمانی در منزل شامل :

۱) محیط طبیعی و به دور از استرس و تنش برای کودکان و بیماران

۲)طبیعی بودن بافت ارتباطی و آموزشی

۳) دسترسی راحت به این خدمات مخصوصا برای بیمارانی که مشکل حرکتی دارند

مثل بیماران سکته مغزی که نمی‌توانند با پای خود به کلینیک گفتار درمانی مراجعه کنند

و این بیماران حتما باید گفتار درمانی بعد از سکته مغزی را انجام دهند تا  مشکلات گفتاری و بلعی ناشی از سکته مغزی را درمان کنند.

بنابراین اگر بیمار یا کودکی دارید که نیاز به گفتار درمانی در منزل دارد از خدمات گفتار درمانی در منزل ما استفاده کنید.

 

ویزیت در منزل

گفتاردرمانی در منزل

 

نقش تخصص گفتار درمانی در تاخیر رشد گفتار و زبان و اختلال زبانی :

کودکی که رشد گفتار و زبانش از الگوی طبیعی پیروی می کند،اما بسیار کند پیش می‌رود دارای تاخیر زبانی است.

اما کودکانی که اشکالاتی در یادگیری زبان دارند و از الگوی طبیعی رشد زبان پیروی نمی کنند دارای اختلال زبانی هستند.

 

برای مثال کودکی که دو ساله است و دارد کلمات اولیه را یاد می‌گیرد دارای تاخیر است.

و کودکی که چهار ساله است و خزانه واژگان خوبی دارد اما فقط در قالب جملات یک یا دو کلمه ای صحبت می‌کند احتمالا دارای اختلال زبانی است.

 

تاخیر و اختلال زبانی می توانند در اثر اختلالاتی چون اوتیسم، اختلال نقص توجه، کم شنوایی، نقایص عصب شناختی یا ضربه به سر ایجاد شود.

اولین علایم و زنگ خطر این اختلال  در کودکان:

تماس چشمی ضعیف و تقلید ضعیف

عدم علاقه به بازیهای دو نفره مثل دالی بازی و دامنه توجه بسیار کوتاه

اشکال در خوردن غذاهای مختلف و رفتارهای پرخاشگرانه و کج خلقی

رفتارهای بازی نامناسب مثل عدم تکمیل یک پازل

عدم استفاده از اشیاء و بی‌علاقگی به اسباب بازی‌۳های مناسب سن

تاخیر در رشد گفتار و زبان

نقش گفتاردرمانی در تاخیر زبانی

 

گفتار درمانی لکنت زبان

یکی از مسائل مهم این است که آیا گفتار درمانی  میتواند به افرادی که دچار لکنت هستند کمک کند یا خیر؟

در این ویدئوی کوتاه که مستندی است درباره مشکلات افراد دارای لکنت به خوبی میبیند

که گفتار درمانگر بهتر از هر متخصص دیگری می‌تواند به این افراد در بهبود مشکل شان کمک کند و تنها متخصص موثر در درمان لکنت زبان گفتار درمانی است.

دیدن این مستند به خانواده هایی ک فرد دارای لکنت دارند توصیه می‌کنیم

 

 

گفتار درمانی برای درمان حرف زدن کودکان

 

امروزه با توجه به سبک زندگی جدید ، آپارتمان نشینی ، مشغولیت های کاری والدین

 

ارتباط کم والدین با بچه ها ، استفاده از رسانه هایی همچون تلویزیون،موبایل ، تبلت و….

 

تک فرزندی و ارتباطات کم کودکان با محیط اطراف خود باعث شده تا بچه ها از رشد اجتماعی

 

که یکی از جنبه های اساسی برای رشد گفتار و زبان می باشد محروم شوند و در نتیجه مراحل رشدی

 

گفتار و زبانی خوبی را پشت سرنگذارند و در نتیجه دچار اختلال تاخیر در رشد گفتار و زبان یا تاخیر در کلام شوند

 

بعضی از متخصصین از جمله روانپزشکان و روانشناسان اختلال تاخیر در رشد گفتار را با اختلالاتی مثل

 

اختلالات طیف اوتیسم یا حتی در برخی موارد میوتیسم انتخابی و … اشتباه میگیرند

 

اگر کودکی دو ساله ای دارید ک هنوز صحبت نمیکند یا کودک سه ساله ای که تعداد کلماتش خیلی کم است

یا کودک ۴ساله ای که تعداد جملاتی که به کار میبرد خیلی کم است

 

و یا کودک ۵ ساله ای دارید که از کلمات و جملات پیچیده و طولانی استفاده نمیکند

 

باید حتما برای ارزیابی های تکمیلی به گفتار درمانی مراجعه کنید تا متخصصین گفتار درمانی به طور دقیق و جامع کودک را تحت ارزیابی قرار دهند

 

و با ارائه راهکارهای درمانی و برگزاری جلسات درمانی منظم این مشکل کودک شما رو حل کنند،

 

معمولا خانواده ها این مساله را با عنوان مشکل دیر زبان کردن کودک مطرح می سازند و نگرانی زیادی بابت این مساله دارند

 

و از اختلالاتی همچون اوتیسم ترس دارند که مبادا کودکشان به اختلالاتی همچون اوتیسم و… دچار باشند

 

و به همین دلیل معمولا این خانواده ها قبل از مراجعه به گفتار درمانی به متخصصین زیادی مراجعه کرده اند و نتیجه ای نگرفتند.

 

مزیت های گفتاردرمانی برای بزرگسالان چیست؟

 

همانند کودکان در بزرگسالان نیز اختلالات و مشکلات گفتاری زیادی وجود دارد

 

بعضی از بزرگسالان ممکن است این اختلال را از زمان کودکی با خود داشته باشند مثال:

 

فردی که در کودکی دچار اختلال لکنت زبان بوده یا فرد بزرگسالی که در کودکی نوک زبانی صحبت میکرده

 

یا حتی فردی که از کودکی تا بزرگسالی در تلفظ صحیح صدای ر مشکل داشته است

 

و….. این ها مواردی هستند که باگفتار درمانی در بزرگسالان میتوانند مشکل خود را حل کنند.

 

گفتار درمانی در تهران | گفتار درمانی بزرگسالان چه مواردی را شامل می شود؟

بزرگسالانی که به تازگی به مشکلات گفتاری، زبانی،بلعی و صوت(صدا) دچار شده اند

دسته یا گروه دیگری از بزرگسالان افرادی  هستند که به تازگی یا اخیرا این مشکل برایشان ایجاد شده

مثل : فرد بزرگسالی که به تازگی دچار سکته مغزی شده است و مهارت بلعیدن و توانایی های گفتار

و صحبت کردن شان را از دست داده اند یا فردی که به دلیل بیماری هایی مثل ام،اس،پارکینسون

ALS ، ضربه مغزی ، تومور مغزی ، آتروفی مخچه و…. توانایی های کلامی و حرف زدن ، همچنین

مهارت های بلعیدن و مشکلات صدا (کاهش بلندی صدا ، خش دار شدن صدا ، گرفتگی و … ) برایشان ایجاد شده

که در این موارد باید حتمادر اسرع وقت برای درمان و توانبخشی این مشکلات به گفتار درمانی مراجعه کنند.

گروهی دیگر هم افرادی هستند که به صورت حرفه ای از صدای خود استفاده میکنند مثل

خوانندگان ، مداحان ، قاریان قرآن ، مجریان و …. که در این افراد مشکلات  شایعی مثل

کاهش بلندی صدا،گرفتگی صدا ، سندرم خستگی صدا ، ناجل(ندول)،پولیپ ، ماسل تنشن دیسفونیا

فلجی تارهای صوتی ، درد در ناحیه گردن و حنجره حین آواز یا اجرا

که این افراد نیازمند به خدمات صوت درمانی که توسط متخصص گفتار درمانی صورت میگیرد ، می باشند گفتار درمانی به این مراجعین کمک شایانی میکند و نکته قابل توجه اینکه بیشتر این بیماران نمیدانند که برای حل این مشکلات باید به گفتار درمانگر مراجعه کنند!

 

گفتار درمانگر چه کسی است؟  هدف از انجام گفتار درمانی چیست؟

 

شخصی که می‌تواند اختلالات زبان، گفتار و بلع را ارزیابی،تشخیص و این اختلالات را درمان کند.

هدف اصلی گفتار درمانگر(گفتاردرمانی)، برقراری ارتباط است.

گفتار درمانگر یا پاتولوژیست گفتار و زبان، ابتدا مشکل فرد را تشخیص می‌دهد

و با توجه به اختلال فرد، از متخصصان دیگری مانند:

متخصص مغز و اعصاب،متخصص گوش، حلق و بینی

روانپزشک،متخصص اطفال،روانشناس،فیزیوتراپیست،شنوایی سنج،کاردرمانی،مشاور

و پرستار یا معلم مدرسه کمک می‌گیرد تا فرد درمان چند جانبه اش را آغاز کند.

نتیجه درمان از طریق گفتار درمانی، برقراری ارتباط موثر، اصلاح رفتارهای نادرست و بهبود زندگی فرد است.

مثلا کودکی را تصور کنید که در اثر یک حادثه تصادف، دچار لکنت زبان شده است و در مدرسه مورد تمسخر هم کلاسی‌هایش قرار می‌گیرد.

این کودک با مراجعه به مراکز گفتار درمانی و کمک گرفتن از فرد گفتار درمانگر

می‌تواند سریع تر لکنت زبان خود را درمان کند و به صورت کاملا طبیعی حرف بزند.

در این مساله، ممکن است فرد گفتار درمانگر از والدین کودک، معلم مدرسه و روانشناس

برای بهبود کودک و درمان لکنت زبان او کمک بگیرد.

 

 

گفتاردرمانی

هدف از گفتاردرمانی

در گفتار درمانی چه اختلالاتی برطرف می‌شود؟

اختلالاتی نظیر:

اختلال تاخیر کلامی یا تاخیر در رشد گفتار و زبان

لکنت زبان

اختلالات تلفظی

اختلالات صدا و تولید صوت

اختلالات یادگیری

زبان پریشی

گفتار فلجی

آسیب شنوایی

شکاف کام و لب

بیش فعالی

اوتیسم

سندرم داون و مشکل بلع با علم گفتار درمانی برطرف می‌شود.

گفتار درمانی معمولا در سنین کم شروع می‌شود. البته افراد در هر سنی می‌توانند با استفاده از گفتار درمانی ، مشکلات ارتباطی و زبانی خود را برطرف کنند.

مهم‌ترین موضوعی که در گفتار درمانی باید به آن توجه کرد، درمان سریع و مراجعه زود هنگام به مراکز گفتار درمانی است

زیرا هرچه زودتر درمان شروع شود، نتیجه بیشتری حاصل می‌شود.

گفتاردرمانی

گفتار درمانی

در فیلم زیر نمایی از محیط کلینیک توانبخشی ونک و بخش گفتار درمانی را مشاهده می‌کنید.

 

مزیت‌های گفتاردرمانی برای بزرگسالان چیست؟

فرد بزرگسالی که به تازگی دچار سکته مغزی شده است و مهارت بلعیدن و توانایی‌های گفتار

و صحبت کردن‌شان را از دست داده اند یا فردی که به دلیل بیماری‌هایی مثل ام،اس،پارکینسون

ALS ، ضربه مغزی ، تومور مغزی ، آتروفی مخچه و…. توانایی های کلامی و حرف زدن و همچنین مهارت‌های بلعیدن و مشکلات صدا
(کاهش بلندی صدا ، خش دار شدن صدا ، گرفتگی و … ) برایشان ایجاد شده
که در این موارد باید حتمادر اسرع وقت برای درمان و توانبخشی این مشکلات به گفتار درمانی مراجعه کنند.

 

گروهی دیگر هم افرادی هستند که به صورت حرفه ای از صدای خود استفاده می‌کنند مثل

خوانندگان ، مداحان ، قاریان قرآن ، مجریان و …. که در این افراد مشکلات  شایعی مثل

کاهش بلندی صدا، گرفتگی صدا ، سندرم خستگی صدا ، ناجل(ندول)،پولیپ ، ماسل تنشن دیسفونیا

فلجی تارهای صوتی ، درد در ناحیه گردن و حنجره حین آواز یا اجرا

 

که این افراد نیازمند به خدمات صوت درمانی که توسط متخصص گفتار درمانی صورت میگیرد ، می باشند

و….. این ها مواردی هستند که با گفتار درمانی در بزرگسالان میتوانند مشکل خود را حل کنند.

 

گفتار درمانی بزرگسالان

گفتار درمانی بزرگسالان

 

 

 گفتار درمانی بزرگسالان چیست؟

همانند کودکان در بزرگسالان نیز اختلالات و مشکلات گفتاری زیادی وجود دارد

بعضی از بزرگسالان ممکن است این اختلال را از زمان کودکی با خود داشته باشند مثال:

فردی که در کودکی دچار اختلال لکنت زبان بوده یا فرد بزرگسالی که در کودکی نوک زبانی صحبت میکرده

یا حتی فردی که از کودکی تا بزرگسالی در تلفظ صحیح صدای ر مشکل داشته است

و….. این ها مواردی هستند که با گفتار درمانی در بزرگسالان میتوانند مشکل خود را حل کنند.

در عکس زیر طرز کار متخصص گفتار درمانی با بیمار بزرگسال برای آموزش صدا را می بینید.

 

گفتاردرمانی

گفتار درمانی بزرگسالان

چه کسانی می‌توانند به عنوان گفتار درمانگر انتخاب شوند؟

افرادی که در رشته علوم تجربی درس می خوانند ، و در کنکور با انتخاب رشته گفتار درمانی و فارغ التحصیل شدن

در این رشته می‌توانند در مراکز گفتار درمانی مشغول به کار شوند.

همچنین گفتار درمانگر باید انعطاف پذیر و صبور باشد.

فرد گفتار درمانگر می تواند در بیمارستان ها و کلینیک های خصوصی و … مشغول به کار شود و کودکانی یا بزرگسالانی که ذکر شد کمک کنند.

طیف مراجعان به گفتار درمانی شامل:

نوزادان کودکان و بزرگسالان با مشکلاتی هستند که درگیر مشکلات ارتباطی ،گفتاری،زبانی و بلعی می باشد.

 

گفتار درمانی

گفتاردرمانی

 

کودکان و افراد نیازمند به گفتاردرمانی :

گفتاردرمانی به موارد زیر کمک شایانی می‌کند

کلاترینگ (تندگویی ) ، لکنت بزرگسال و کودکان ، اتیسم (اختلالات نافذ رشد)، ADHD (بیش فعالی )

تلفظ اشتباه صداها،اختلال صوت یا صدا (گرفتگی صدا – کاهش بلندی صدا ، نروی و پولیپ و …)

اختلالات تشدید (شکاف لب و کام ، صدای تو دماغی)

کم توانی ذهنی و سندروم داون،فنیل کتونوریا، تشنج و صرع ، آسیب‌های شنوایی و پردازش شنوایی

درمان اختلالات بلع و گفتار در بیماری‌های مغز و اعصاب (سکته مغزی،ام اس،فلج مغزی،پارکینسون و…)

اختلالات بلع در نوزادان و کودکان،ارتباط مکمل و جایگزین (AAC)

تأخیر در صحبت کردن کودکان،آسیب های ویژه زبانی (SLI) ، اختلال در برقراری ارتباط و روابط اجتماعی

توانمند سازی کودکان برای ورود به مدرسه و آزمون سنجش،افزایش مهارت‌های کلامی جهت فن بیان بهتر در کودکان.

گفتار درمانی

کودکان نیازمند به گفتاردرمانی

 

درمان اختلالات گفتار و زبان ، بلع و صوت از دوره های طلایی درمان برخوردار است که باید سریعاً به  گفتار درمانی ارجاع داده شوند

 

بنابراین اگر در محیط پیرامون خود مواردی مانند:

کم حرف زدن کودکان،

دیر صحبت کردن یا دیر زبان باز کردن کودکان

بد تلفظ کردن صداها

صدای تو دماغی(گفتار درمانی صدای تو دماغی)

عدم برقراری ارتباط

عدم فعالیت کودک در بازی با هم سن و سالان خود

تکرار کردن یا گیر کردن روی کلمات

اجتناب از صحبت کردن در جمع

کودک کم شنوایی که به تازگی عمل کاشت حلزون داشته.

نوزاد یا کودکانی که در مکیدن یا بلعیدن شیر و غذا دچار مشکل آسپیراسیون و عدم مکیدن می باشد

کودکی که گفتار و کلام واضحی برای افراد غریبه ندارد و صحبت های او به سختی قابل درک می باشد

کودکان فلج مغزی که دارای آبریزش دهانی می‌باشند و توانایی بیان صداها و آواسازی را ندارند

کودکان دبستانی که در یادگیری خواندن نوشتن و ریاضیات دچار مشکلات هستند

کودکانی که در سنجش کودکان ورود به مدرسه  رد شده اند.

 

همچنین افرادی که در اثر بیماری های حنجره مثل:

پولیپ  ،ندول، آسیب های تارهای صوتی دچار کاهش بلندی صدا، گرفتگی صدا ، خش دار شدن صدا شده‌اند

 

افرادی که در اثر بیماریهای مغز و اعصاب مانند:

سکته مغزی ، ضربه، فلج مغزی،ام اس ،پارکینسون، ALS و..در مهارت های گفتار ،زبان و بلع دچار آسیب شده اند.

 

مشاهده کردید تنها متخصصی که می تواند به طور کاملا تخصصی وارد عمل شده و با مداخلات درمانی اقدامات درمانی لازم را تدارک ببیند
متخصص گفتار درمانی می باشد و با جلسات منظم و فشرده باعث رفع مشکلات ذکر شده می گردد .

گفتاردرمانی

گفتاردرمانی

رسالت کاری گفتار درمانی ونک :

ما در مرکز تخصصی گفتاردرمانی ونک با تکیه بر دانش بالینی روز و بهره‌مندی از متخصصین برتر دانشگاه‌های تهران

و به روز ترین تجهیزات دستگاهی،ابزارهای لازم برای مداخلات درمانی را در این مجموعه به طور کامل و تخصصی در زمینه

گفتاردرمانی کودکان و بزرگسالان و بلع درمانی و کاردرمانی گرد هم آورده‌ایم .

 

روش‌ها و تمرین‌های گفتار درمانی شامل:

جلسات منفرد با مراجع

و بهره‌گیری از تمرینات و تحریکات داخل دهانی

کار بر روی مهار یا تحریک رفلکس‌ها و حس ها

تنظیم تن عضلانی

اصلاح فیزیولوژی بلع و گفتار

روش های آموزشی و تحریکی برای آموزش و بازآموزی مهارت‌های گفتاری و زبانی

ارزیابی و معاینه اعصاب دخیل در گفتار و بلع

استفاده از دستگاه های نوروفیدبک ،تحریک الکتریکی مغز ،استیمولاتور بلع  و… است

گفتاردرمانی نیاز به جلسات منظم و فشرده و انجام تمرینات در محیط منزل و بیرون از کلینیک دارد

تا بتوان از طریق آن به درمان مشکلات گفتاری، بلع و صدا کمک کرد.

 

رسالت کاری گفتار درمانی ونک،از طریق متدهای ذکر شده بسته به شرایط بیمار و مراجع مداخلات درمانی لازم را انجام می‌دهیم .

 

جهت رزرو نوبت گفتار درمانی می‌توانید از طریق سایت و تماس با تلفن کلینیک اقدام کنید.

Our Score
Our Reader Score
[Total: 10 Average: 5]

کودکان سندرم داون|آموزش مهارت‌های گفتار و زبان

کودکان سندرم داوون

کودکان سندرم داون یکی از مهمترین مسائلی که آنها را دچار چالش می کند ، مهارت های زبانی و گفتاری است.

پدر مادر ها نیز دغدغه های فراوانی در این زمینه دارند و به دنبال راه حل های مختلف برای گفتاردرمانی کودکان خود هستند.

در این مقاله به روش های مختلف گفتار درمانی در ارتباط با این فرشتگان عزیز می پردازیم.

انواع روش‌های درمانی در کودکان سندرم داون :

Focuse stimulation

Imitation

Modelling

گفتار موازیParallel talk

گفتار باخودSelf talk

بسط دهی Expansion

تعمیمExpatiation

شرطی سازی

گفتاردرمانی

Education of reading

 

مقدمه:

درسالهای اخیر توجه قابل ملاحظه ای به انواع روشهای آموزش ( گفتاردرمانی ) و مداخله در

کودکان سندرم داون و تأثیر این آموزش‌ها بر وضعیت زبان درکی و بیانی این کودکان شده است.

روش  درمانی که در سالهای اخیر مطرح شده روش آموزش خواندن  است  که از توجه پروفسور سوباکلی به نامه شخصی به نام کسلی دافن در سال ۱۹۷۹آغاز گردید.کسلی هنگام آموزش به دختر ۳ساله سندرم داوون خود،به نام سارا،متوجه شد،کلماتی که از طریق خواندن یادگرفته بود،بسیار سریع تر از کلمات شنیده شده،در زبان گفتاری اش وارد میکند.که در نتیجه این آموزش،سارا توانست به خوبی صحبت کندودر مدارس عادی به تحصیل وآموزش مشغول شود.

طبق مطالعات مختلف، زمانی که کودکان سندرم داوون در مرحله یادگیری واژگان،در معرض آموزش خواندن قرار می گیرند، سرعت یادگیری آن ها افزایش یافته و زودتر از زمان مورد انتظار برای آنها از جملات کامل استفاده میکنند.

(مزایا)تئوری روش آموزش خواندن – گفتاردرمانی :

۱-یکی از دلایلی که می توان برای افزایش یادگیری از طریق خواندن عنوان کرد،این است که بر اساس توانمندیهای کودکان سندرم داوون ، یعنی حافظه بینایی قوی آنها به آموزش میپردازد، چراکه در نیمرخ نوروسایکولوژیست کودکان سندرم داون علاوه بر نقاط ضعف (مثل مشکلات حس شنوایی، اختلال پردازش شنیداری،- نقص حافظه کوتاه مدت کلامی و آسیب حافظه واجی)نقاط قوت آنها نیز ارائه گردیده است که شامل حافظه بینایی قوی، یکپارچه سازی  بینایی-حرکتی و تقلید بینایی ناشی از پردازش بینایی-  فضایی قوی در این کودکان می باشد. که متأسفانه بسیاری از مداخلات درمانی و آموزشی بدون توجه به این نیمرخ،بر اساس نقاط ضعف این کودکان در دوران توانبخشی آنها مورد استفاده قرارمیگیرد.

۲-در روش آموزش خواندن، عقیده بر آنست که از این طریق علاوه بر افزایش لغات جدید و تلفظ بهتر کلمات، میتوان ساختارهای گرامری را در کودکان سندرم داون بهتر و سریعتر بهبود بخشید، درنتیجه میتوان طول جمله را به صورت یک جمله کامل با صرف و نحو صحیح  افزایش داد.

 

پیش نیازهای آموزش خواندن در کودکان سندرم داوون:

عدم وجود مشکلات شدید بینایی،شنوایی و حرکتی،دارا بودن حداقل بهره هوشی بین ۴۰تا۶۰،سن تقویمی ۴تا۱۰ سال،درک حداقل ۵۰ واژه ،همچنین توانایی جور کردن و انتخاب می باشد.

شیوه درمانی:

روش درمان به این گونه است که ابتدا باید پیش نیازهای آموزش خواندن را در فرد ارزیابی نموده و در صورت نیاز،این مهارتها را در وی ایجاد نموده به عنوان مثال:مهارت تطابق از نظر شکل،اندازه و رنگ که در مرحله اول این تطابق،به صورت تطابق شی-شی،سپس تصویر-تصویر و نهایتا تطابق شی-تصویر میباشد.پس از موفقیت کودک در این حیطه،مرحله بعد که مرحله انتخاب است شروع می شود.کودک در این مرحله باید بتوانداز بین چندین گزینه،گزینه هدف را انتخاب نماید.سپس پس از،با موفقیت گذراندن این دو مرحله ،آموزش خواندن شروع می شود.در واقع کودک باید این مهارتهای تطابق و انتخاب را در قالب کارت کلمات نیز بکار ببرد.

این کارت ها،باید شامل کلماتی باشند که کودک آنها را درک می کند، اولین کلمات انتخاب شده برای فلش کارتها معمولا نام خانواده و سپس کلماتی را که کودک بسیاراستفاده می کند. کلمات فلش کارت،با دست  وبطور واضح و بدون هیچ گونه عکس چاپ شده نوشته می شوند.از هر کارت کلمه حداقل باید دو سری،وبه صورت کاملا یکسان تهیه شود.

ابتدا دو کارت کلمه رادر مقابل کودک قرار داده وکارتهای مشابه آنها در دست درمانگر می باشد،سپس در مانگر یکی از کارتها را به کودک ارائه می دهد و از او میخواهد آنرا با کارت مشابه خود مطابقت دهد،در ابتدا لازم است که درمانگر چندبار به کودک الگودهی کند.پس از موفقیت کودک در این مرحله،تعداد کارتها به تدریج افزایش می یابد،در مرحله دوم کودک باید بتواندپس از ارائه کارت کلمه،به کودک،کارت مشابه آنرا ازبین کارتهای مقابل خود انتخاب کند وبه درمانگر بدهد،مرحله سوم:کودک باید پس از شنیدن نام کلمه،کارت مربوط به آنرا بدهد.

لازم به ذکر است که در تمام این مراحل نام کلمه به کودک ارائه می شود،همچنین برای یادگیری بهتر،از فیدبک هایی مانند اشاره درمانگر به کلمه،برای توجه بیشتر کودک،رد گیری کلمه با انگشت کودک وهمراه سازی نام کلمه بااشارات مناسب و… استفاده می شود.

واز آنجائیکه این کودکان نباید دچار سرخوردگی شوند ابتدا به آنها سرنخ هایی جهت اجرای صحیح ارائه می شودو همچنین در قبال پاسخ های صحیح کودک باید،تشویق های مناسب صورت گیرد و بدلیل مشکلات رفتاری از جمله لجبازی این کودکان،بهتر از از رویکرد درمانگر مدار استفاده شود.

در مرحله چهارم که مرحله آخر می باشد،ما انتظار داریم کودک پس از مشاهده کارت کلمات نام آنها را بیان کند.

نتایج درمان:

نتایج حاصل،حاکی از آنست که  روش آموزش خواندن به کودکان سندرم داوون،نسبت به دیگر روشهای زبان درمانی(آموزش سنتی)به

دلیل استفاده از نقاط قوت این کودکان یعنی حافظه بینایی، بهره گرامر در

زبان آنها را بهتر و سریعتر ارتقا می بخشدبه نظر میرسد کودکان سندرم داون به طور مستمر یک ذخیره الگوی بینایی ازکلمات نوشتاری میسازند،همانطورکه کلمات گفتاری یک الگوی صوتی ذخیره میکنند،سپس هر دوی این ذخیره ها با معنی کلمه،دانش معنایی و گرامر، دانش صرف و نحو و سیستم تولید گفتار مرتبط میشوند. بنابراین آنها میتوانند کلمات و جملات را با صدای بلند بخوانند و نیز تفکراتشان را در کلمات و جملات شفاهی بیان کنند.مطالعات مختلف در این زمینه نیزاین نتایج را تایید می کنند.به عنوان مثال:

–مطالعات استرالیا ونیوزیلند(پیترز و سنتر ۱۹۸۴)به پیشرفت ۸ کودک سندرم داون اشاره داشتند

که تحت برنامه درمانی زودهنگام آموزش خواندن قرارگرفته بودند.در پایان این مطالعه سن خواندن این کودکان،

متناسب با سن تقویمی­شان گزارش شد،که نشان دهنده پیشرفت چشمگیر آنها بود.

–کتلینیسکی و روزن(۲۰۰۲)نیز به طور جداگانه،گزارشاتی از تاثیر آموزش خواندن،در ۲ کودک سندرم داون ارائه کردند،

که نتایج بدست آمده نشان داد توانایی زبانی،گفتاری وگرامری این کودکان در حد کودکان همسن وسالشان بود.

و نتایج بدست آمده،از اجرای این روش،در مراجع مذکور،نیز حاکی از موثر بودن آموزش خواندن در کودکان سندرم داون می باشد چرا که در طی جلسات درمانی محدود،کودک پیشرفت خوبی در زمینه خواندن کلمات داشت.بطوریکه با دیدن کارت کلمه،نام آنرا بیان می نمود.

امید است این روش درمانی گامی برای یادگیری هرچه بهتر و سریعتر مهارتهای زبانی و گفتاری در کودکان سندرم داون باشد.

تماس باما

ویکی پدیا

Our Score
Our Reader Score
[Total: 1 Average: 5]

بیماری های مغز و اعصاب

گفتاردرمانی سکته مغزی

در این مقاله قصد داریم درباره بیماری های مغز و اعصاب صحبت کنیم. امیدواریم مورد پسند شما واقع شود.

عفونت‌های باکتریال و ویروسی عصبی

مننژیت باکتریال

  • درگیری مننژها بوسیله میکروارگانیزم ها را اصطلاحاً leptomenigitis گویند.
  • چون عفونت محدود به فضای ساب آراکنوئید، آراکنوئیدوپیا می باشد.
  • باکتری‌ها از طریق خون (سپتیسمی)، از طریق متاستاز از قلب، ریه و دیگر احشاء، از طریق انتشار مستقیم از کانون های عفونی در جمجمه، ستون‌مهره‌ها، پارانشیم‌ عصبی ← وارد مننژ شده و ایجاد عفونت منتشر فضای مننژ می‌شود.

شایع‌ترین جرم‌های میکروبی که ایجاد مننژیت باکتریال می‌شوند شامل استرپتوکوک پنومونیه، نیسریا مننژیتیدیس یا همان مننگوکوک، هموفیلوس آنفولانزا هستند، در نوزادان E.coli و استرپ عامل شایع هستند و در بچه ها و شیرخوران شایع‌ترین عامل هموفیلوس انفولانزا است

نشانه‌های بیماری

از جمله نشانه های بیماری میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

  • شامل تب، لرز
  • سردرد
  • تهوع و استفراغ
  • بی‌قراری
  • با پیشرفت بیمار حالات کاهش سطح هوشیاری و استیوپور و کما عارض می‌شود

 

بیماری

بیماری

  • در معاینه بیمار علاوه بر تب و کاهش سطح هوشیاری و بی‌قراری علائم تحریک مننژ یعنی سفتی گردن و علائم مثل کرنیگ و برودزسینکی عارض می‌شود.

در نوزادان وشیرخواران

  • در نوزادان علائم اصلی بیماری شامل :
  • تب و حتی بدون تب با نخوردن غذا و بیحالی مشخص می‌شود.

 

  • در شیرخواران علایم بیماری به صورت زیر است:
  • علامت سفتی گردن واضح نیست در عوض برجستگی فونتانل‌ها واضح می‌شود.

LAB

  • علائم آزمایشگاهی هم کمک کننده و اثبات کننده بیماری هستند که مهم‌ترین آن گرفتن نمونه مایع مغزی نخاعی یا LP است(lumbar puncture) نمونه CSF شامل فشار بالا، ظاهر تیره و کدر، سلول سفید افزایش یافته، پروتئین بالا، قند کاهش یافته، است و نمونه اسمیر مایع مغزی نخاعی جرم عامل بیماری را نشان می‌دهد و کشت مایع CSF90% موارد مثبت است.
  • توجه داشته باشیم که نمونه مایع مغزی طبیعی شامل فشار ۱۸-۸ سانتی‌متر آب، سلول سفید ۵-۰ عدد سلول قرمز -، پروتئین ۴۵-۱۵ میلی گرم در دسی‌لیتر، قند حدود ⅔ قند همزمان خون است.

 

عوارض بیماری:

  • شامل:
  • تشنج‌ها
  • فلج اعصاب کرانیال
  • ضایعات فوکال مغزی
  • هیدروسفالی

درمان بیماری:

  • شروع آنتی‌بیوتیک بسته به سن بیمار قبل از اثبات جرم عامل بیماری شروع می شود.
  • (۲gr/12h) ceftriaxone

 

  • اگر اثبات شد جرم مننگوکوک است پنی‌سیلین + کلرامیفیکل

عفونت‌های ویروسی بیماری

  • عفونت‌های ویروسی عصبی موجب ایجاد مننژیت، انسفالیت، میلیت جدا از هم یا با هم می‌شوند.
  • مننژیت ویروسی معمولاً خودبخود محدود شونده است با علائم تحریک مننژ، سردرد، بی قراری است .
  • انسفالیت درگیری پارانشیم مغزی با ویروس است که با تشنج، تغییر هوشیاری و با یا بدون علائم فوکال عصبی می‌شود از انواع خوش‌خیم انسفالیت ویروسی تا علائم بدخیم کشنده یا سکل گذرانده مثل انسفالیت هرپسی (ویروس هرپس سیمپلکس عامل آن است) متغیر است.
  • میلیت ها هم شامل عفونت فقط نرون حرکتی نخاعی (شاخ قدامی) مثل پولیومیلیت.
  • عفونت نرون‌های حسی (شاخ خلفی نخاع) مثل زونا، یا میلیت کامل یک مرض نخاع که باعث علائم فلج اندام‌ها، بی‌حسی اندام‌ها، بی اختیاری ادراری می شود.
  • بهر جهت در تمام این سه نوع فرمول شمارش مایع مغزی تغییر پیدا می‌کنند، فشار مایع بالاست، سلول سفید افزایش پیدا کرده است، پروتئین افزایش یافته (نه به اندازه مننژیت‌های چرکی باکتریال)، قند هم برخلاف مننژیت چرکی در این جا طبیعی یا کمی کاهش یافته است.

تشخیص بیماری

  • براساس :
  • اپیدمیولوژی
  • کشت‌های مایع مغزی نخاعی
  • آنتی‌بادی‌های ضدویروسی
  • تست‌های افزایش تعداد پارتیکل و Agهای ویروسی polymerase chain reaction در حقیقت یک افزایش تعداد (آمپلیفیکاسیون) اسیدنوکلئیک ویروسی است

درمان

  • نگهدارنده است شامل
  • اصلاح آب و الکترولیت ها،
  • مراقبت از بیمار در صورتی که در کما باشد،
  • تزریق داروهای مثل آسیکلوویر برای ویروس‌هایی مثل HZV , HSV و گان‌سیکلویر برای CMV است.

پولیومیلیت

 

  • به نام‌های Infantile paralysis (فلج اطفال) و Acute anterior poliomyelitis هم می‌شناسند.

 

  • بیماری ژنرالیزه حاد، ناشی از عفونت ویروسی که با تخریب سلول‌های حرکتی در شاخ قدامی نخاع و ساقه مغز و تابلوی بیمارفلج شل (L.M.N)عضلات است.
  • درگیری سیستم عصبی تظاهر ناشایع و نسبتاٌ تأخیری ویروس بیماری است.
  • ویروس از طریق خوراکی وارد می‌شود
  • علائم بیماری شامل:

 

  • بدون علامت
  • تب و سردرد و گلودرد
  • علائم مننژیت و تحریک مننژ
  • نهایتاً درگیری مستقیم پارانشیم سیستم عصبی و بروز بیماری فلج است.
  • در حدود ۲۵% موارد فاز اول بیماری که تب و علائم بیماری حاد تب دار را دارد خوب می شود در اکثر موارد و با فاز دوم بیماری که افزایش شدت درد عضلانی، تب، سردرد دنبال می‌شود، اگر بخواهد فلج رخ دهد، بین روز ۲-۵ بعد از شروع درگیری سیستم عصبی رخ می‌دهد.
  • معمولاً عضلات اندام‌ها درگیر می‌شوند.

تشخیص

 

  • تشخیص بیماری با فلج شل غیر قرینه حاد + تغییرات مشخص CSF است.
  • اثبات تشخیص با کشف ویروس از مدفوع (۲-۳ هفته دوام می‌آورد) و بندرت از CSF یا خون است.

 

پروگنوز

  • مرگ و میر ۱۰% موارد است،
  • علت مرگ نارسایی تنفسی یا عوارض ریوی است. وقتی فلج وسیع است یا پیشرفت کند با عود کردن و درگیری عضلات جدید پروگنوزبد است. بسته به وسعت فلج، می‌توان با بازتوانی به بازگشت قدرت عضلانی اندام گرفتار کمک کرد.

Abnormal movement

Tremor

  • حرکات کم ؤبیش ریتمیک لرزشی، ایجاد شده به وسیله کنتراکشن‌های هماهنگ متناوب یا نامنظم عضلات آنتاگونیست خصوصیت biphasic، آن را از کلونوس افتراق می‌دهد.

ترمور پارکینسونی

  • فرکانس ۳-۵Hz ، Burst عضلات آنتاگونیست – آگونیست که به صورت آلترناتیو کنتراکشن پیدا می‌کنند. وقتی اندام در حال استراحت است نمایان می‌شود. هنگام حرکت ارادی کاهش پیدا کرده یا از بین می‌رود. سپس دوباره وقتی اندام در موقعیت جدید قرار گرفت نمایان می‌شود. دست‌ها، ساعدها، انگشتان و پاها، لب‌ها، زبان، استرس اموشنال ← تأثیر بد دارد.

Intention Tremor:

  • در حقیقت هنگام قصد (intion) نیست، در آخر فاز حرکتی است.
  • (most demaning phases of active movement)
  • نام دیگر آن ataxic tremor است. برای نمایش آن احتیاج به یک حرکت دقیق پرتابی است. فرکانس ۲-۴Hz است.
  • برخلاف ترموراکشن این ترمور در بیش از یک صفحه خود را نشان می‌دهد.
  • ترموری با همان فرکانس ممکن است در سر هم دیده شود (Titubation)
  • این ترمور نشانه بیماری مخچه یا ارتباطات آن بخصوص

sup cerebellar peduncle است.

Postural or action tremor:

  • این ترمور وقتی اندام در یک موقعیت فعال خاص قرار می‌گیرد (مثل دستهای باز) خود را نشان می‌دهد. این هم در قسمت دقیق انجام یک کار خود را نشان می‌دهد، ولی به شدت ترمور intention نیست.
  • نمونه این ترمور، enhanced physiologic tremor است (۸-۱۳HZ)
  • هیپرتیروئیدی، هیپوگلیسمی، ترس و اضطراب، فعالیت فیزیکی شدید، داروهای خاص مثل لیتیوم، nicotic acid، گزانتین‌ها، پردنیزون، وید دراوال الکل و سداتیوها.

ترمور essential

  • شایع‌ترین اختلالات حرکتی است. به صورت ترمور پوسچورال بازوها شروع می‌شود.
  • غالباً غیرقرینه، ممکن است به سر، صدا (vocal cord)، تنه و پاها هم بکشد. ترمور essential، فامیلیال، senile همه یکی هستند.
  • نمونه فامیلیال ترمور، AD(با واریشن‌هایی در سن شروع و شدت حتی در یک خانواده). درگیری inferior olive در ساقه مغز به عنوان پاتولوژی مطرح است. فرکانس ۴-۸Hz، ابتدا فقط در دوره‌های استرس است. فرکانس ترمور با افزایش سن کاهش می‌یابد و دامنه ترمور زیاد می‌شود.
  • درمان ترمور اولیه:
  • B بلوکرها (پروپرانولول تا ۲۴۰ mg/daily)
  • پریمیدون ۵۰mg/daily↑

Asterixis

Arrhythmic lapses of sustained posture یا وقفه آریتمیک در پوسچور مداوم . این وقفه در کنتراکشن مداوم اجازه می‌دهد که گراویتی اندام را وادار به حرکت کند و کوشش درباره بیمار برای برگردان اندام به موقعیت قبلی بلعث بروز این نوع حرکت غیرطبیعی شده که آستریکس نام دارد. انواع انسفالوپاتی‌ها بخصوص هپاتیک، یورمیک، هیپرکاپنی.

میوکلونوس

  • حرکات کوتاه و صاعقه مانند عضلانی (یک گروه عضلات). از نظر ریتم نامنظم هستند، از نظر دامنه هم نامنظمند.

Gilles do latouretle syn

  • تعریف: محدوده‌تیک‌ها از جرک‌های کوتاه، ساده تا یک الگوی کاملاً پیچیده از حرکات غیرارادی هماهنگ سریع متناوب است. غالباً قبل از بروز تیک، یک احساس درونی وجود دارد که با بروز تیک حرکتی یا وکال بهبود می‌یابد.
  • اگرچه تیک‌ها معمولاً برای مدتی کوتاه، ساپرس می‌شوند اما آن احساس درونی پابرجاست و به محض آ» که بیمار تلاش برای ساپرس کردن آنها را قطع کند دوباره تیک آغاز می‌شود.
  • تعریف: محدوده‌تیک‌ها از جرک‌های کوتاه، ساده تا یک الگوی کاملاً پیچیده از حرکات غیرارادی هماهنگ سریع متناوب است. غالباً قبل از بروز تیک، یک احساس درونی وجود دارد که با بروز تیک حرکتی یا وکال بهبود می‌یابد.
  • اگرچه تیک‌ها معمولاً برای مدتی کوتاه، ساپرس می‌شوند اما آن احساس درونی پابرجاست و به محض آ» که بیمار تلاش برای ساپرس کردن آنها را قطع کند دوباره تیک آغاز می‌شود.
  • AD است. در مردها بیشتر است. سن شروع کودکی است (۲-۱۵year).
  • تیک‌های متعدد + تیک‌های ووکال ژیل دولاتوره.عود و رمیشن شایع است.
  • تیک‌ها به طور شایع با ایده وسواسی compulsive و رفتار هیپراکتیو همراه هستند. در بالغین در اکثر موارد خوب می‌شود در MRI هسته لنتیکولر چپ کوچکتر از راست است.
  • درمان:
  • هالوپریدول
  • انتخاب دوم pimozide

Chorea

  • Involuntary arrhythmic movements of a forcible , jerky type.
  • Grimaing + peculiar respiratory sound purposeless

 

  • حرکات معمولاً مجزا هستند وقتی خیلی تکرار شوند در حقیقت با آتتوز مخلوط شده‌اند.

علل کره

  • Inherited chorea
  • Huntington dis
  • Benign hereditary
  • Neuro acanthocytosis
  • Rheumatic chorea
  • Sydenham , gravidarum
  • Drug induced chorea
  • Neuroleptic
  • Contraceptive Phenytion (گاهی سایر آنتی کانوالسانت)
  • Other disease
  • SLE
  • Thyrotoxicosis
  • Poly cythemiavera
  • Hyper osmolar non ketotic hyperglycemia
  • Hyponatremia
  • Hemi chorea
  • Stroke Tumor
  • Vascular malformation
  • chorea chorea

MS

Chest Pain: Opening Stats

  • یک بیماری مزمن است که بیشتر در جوانی شروع شده و از نظر پاتولوژی با نواحی متعدد التهاب ماده سفید و دمیلینشن و گلیوز (اسلکروز) مشخص می‌شود.
  • طیف بیماری از بدون علامت خوش‌خیم تا بیماری سریع ناتوان کننده متغیر است سیر متناوب عود و فروکش کردن تابلوی بیماری است. حملات اول بهبودی کامل است، اما بتدریج سکل می‌گذارد. ضایعات هم از نظر زمانی و هم مکانی متعددهستند.

علت

  • اتوایمیون است که با فاکتورهای محیطی روی یک زمینه ژنتیکی تشدید می‌شود.

شیوع و اپیدمیولوژی بیماری:

  • پیک سنی ۳۰-۲۰سالگی است. نسبت ابتلای زن به مرد۱/۴-۳/۱به ۱ است.
  • بعضی نواحی جهان، جزو نواحی پرشیوع هستند مثل آمریکای شمالی و اروپا، کشور ما جزو مناطق با شیوع متوسط است. ژاپن و چین و … آمریکای جنوبی جزو مناطق با شیوع کم هستند. درآلاسکا و استوا وجود ندارد.
  • حدود ۱۵% بیماران مبتلا به MS یک قوم و خویش مبتلا دارند. در ۹۰% بیماران آنتی بادی بر علیه الیگودندروسیت‌ها در سرم پیدا می‌شود

بیماری خود را بصورت حملات عود کننده، ضعف حرکتی، پاراپارزی، پارستزی، اختلال اسفنکتری، دوبینی، نقص دید، نیستاگموس، دیس‌آرتری، ترمور، آتاکسی، اختلال حس عمقی. معمولاً از زمان اولین حمله تا تشخیص بیماری یک دوره ۱۰-۱ ساله است

علائم بیماری:

  • علائم اول در۱/۲ بیماران ضعف و کرختی یک یا چند اندام است.
  • علائم چشمی بیماری شامل نوریت (التهاب) عصب اپتیک که در ۲۵% بیماران اولین علامت، بیماری است، باعث نقص نسبی یا کامل دید می‌شود. معمولاً بهبودی در عرض ۲ هفته از شروع علائم آغاز می‌شود.

علائم ساقه مغز

  • عدم تعادل
  • دوبینی
  • سرگیجه
  • استفراغ

 

علائم گرفتاری مخچه در MS

  • نیستاگموس
  • ترمور مخچه‌ای
  • اختلال تکلم
  • در این بیماری شایع‌ترین حالت دوبینی در بیماران، فلج بین هسته‌ای چشم است که باعث می‌شود حرکات چشم‌ها هماهنگ نباشد و دوبینی ایجاد شود.
  • وجود بیحسی گذرای صورت ، یا نورالژی عصب تری‌ژمینوس در جوانان در MS رخ می‌دهد. میوکمی عضلات صورت، سرگیجه، هالوسینشن‌های شکل نیافته شنوایی …
  • اختلال کارکرد مثانه بخصوص بصورت بی‌اختیاری ادراری شایع است.
  • افسردگی، فقدان حافظه نگهدارنده، دمانس دیده می‌شود. در ۳-۲% MSها تشنج دیده می‌شود.
  • خستگی‌پذیری در بیماران MS شایع است. علائم عود بیماری معمولاً در عرض ۸-۶هفته کاملاً خوب می‌شود.
  • شکایت از درد هم شایع است:
  • درد اطراف یک اندام
  • دردهای سوزشی اندام
  • سردرد
  • درد ناشی از کنتراکچورهای مفصلی
  • و استئوپروز، …
  • برای تشخیص بیماری هیچ تست اختصاصی آزمایشگاهی وجود ندارد. ازMRI، تست‌های تحریک برانگیخته اعصاب و معاینه نمونه مایع مغزی نخاعی استفاده می‌شود.
  • مدت متوسط بیماری ۳۰ سال است و بعد از ۲۵ سال حدود ۷۴% MSها زنده هستند. ⅓هنوز سرکار می‌روند و ⅔ قادر به راه رفتن هستند.

 

Acute Inflamatory polyneuropathy

گیلن‌باره

  • این بیماری همانطوری که از نامش پیداست ، یک بیماری درگیر کننده اعصاب محیطی عمدتاً حرکتی هستند، یعنی بیماری نرون محرکه تحتانی (LMN) است. و محل التهاب که باعث ایجاد نقص در کارکرد عصب می‌شود فقط ماده سفید نرون‌های محرکه تحتانی است، بیماری یک پلی‌نوروپاتی است یعنی اعصاب متعدد را بصورت قرینه و همزمان درگیر می‌کند.
  • سن ابتلا از ۸ماهگی تا ۸۱ سالگی دیده شده است پیک سنی ابتلا ۷۴-۵۰ است زنان قدری مستعدتر هستند.
  • علت بیماری ناشناخته ولی ۳-۱ هفته قبل از بروز بیماری تاریخچه از یک عفونت خفیف تنفسی یا گوارشی در ۶۰% بیماران دیده می‌شود.
  • عفونت توسط باکتری و یا ویروسی مثل HIV، EBV، CMV، کمپلوباکترژژنی یا … دیده می‌شود.

علائم بالینی این بیماری

  • شایع‌ترین حالت ضعف و پارستزی قرینه اندام‌ها که از اندام تحتانی شروع شده و در عرض چند روز پیشرفت کرده (دوهفته) و اندام فوقانی، عضلات بلع، تنفسی … را درگیر می‌کند. نهایت آن می‌تواند فلج کامل با نارسایی تنفسی و مرگ باشد. درد عضلانی بخصوص در عضلات پروگزیمال اندام تحتانی شایع است. شکایت حسی بصورت پارستزی شایع است ولی نشانه (sign) درگیری حس بصورت سطح حسی دیده نمی‌شود.
  • اختلال کارکرد سیستم خودکار اعصاب (اتونوم) هم بخصوص در ۲ هفته اول بیماری شایع است و می‌تواند جزو علل مرگ بیمار باشد، بصورت تاکی‌کاردی، برادی‌کاردی افزایش فشارخون، کاهش فشارخون … احتباس ادراری به همین علت نیز شایع است.

 

  • فلج دوطرفه عصب فاسیال دریک دوم ۲/۱ موارد دیده می‌شود.

 

Lab

  • علاوه بر علائم کلینیکی که بصورت ذکر شده، بعلاوه در معاینه نبودن اختلال حسی، از بین رفتن رفلکس‌های تاندونی عمقی است، از نظر آزمایشگاهی گرفتن نمونه مایع مغزی نخاعی (CSF) کمک کننده است، که مهم‌ترین نشانه آن افزایش پروتئین مایع مغزی نخاعی است.
  • انجام تست الکترومیوگرافی EMG نیز به اندازه CSF مهم است. انجام EMG در روزهای اول گرفتاری اعصاب محیطی حرکتی را نشان می‌دهد.

DDx

  • فلج حاد در اثر ضایعات نخاعی است بقیه تشخیص‌ها شامل پولیومیلت ، میاستنی گراویس و …

درمان

  • اساس درمان بر اقدامات حمایتی تنفسی و اقدامت پرستاری است تا دوره حاد فلج سپری شود. تجویز ایمنوگلوبرپین وریدی (IVIG)، و تعویض پلاسما (پلاسما فرزیس) درمان بیماری هستند که سبب تسریع در بهبود وضعیت فلج بیماران می‌شوند. انجام فیزیوتراپی از ابتدای بروز بیماری تا بهبودی کامل مهم‌ترین رکن بیماری است.
  • ۵-۳% مورتالیتی بیماری است. بطور متوسط ۱۰۸ روز بستری بیمارستانی، ۵۰ روز ونتیلاتور (دستگاه حمایت تنفسی) احتمال دارد در این بیماری در موارد متوسط تا شدید دیده شود.

تماس با ما

ویکی پدیا

Our Score
Our Reader Score
[Total: 0 Average: 0]

آناتومی و فیزیولوژی اعصاب کرانیال

در این مطلب به بررسی آناتومی و فیزیولوژی اعصاب کرانیال می بپردازیم. امیدواریم مورد پسند شما واقع شود.

عصب مخلوط حسی و موتور است. حس تمام صورت تا محاذات فک تحتانی و روی سر در محاذات خطی که از روی سر دو گوش را به هم وصل می‌کند عصب‌دهی حسی می‌کند.  مخاط بینی، دهان و سینوس‌ها را عصب می‌دهد. همچنین قرنیه و ملتحمه را عصب‌دهی می‌کند. همچنین سخت‌شامه (دورا) قاعده جمجمه را در ⅔ قدامی. شاخه حرکتی زوج ۵ به عضلات Masseter و pterygoid عصب می‌دهد. هسته آن در میدپونز است. این عضلات مسئول جویدن هستند.

آناتومی

 

 

آناتومی و فیزیولوژی

Tic douloureux) Trigeminal Neuralgia)

  • زن به مرد ۲/۳ بیشتر است. در افراد مسن بیشتر دیده می‌شود. (y/o58-52) و در موارد سمپوماتیک سنین ۳۵-۳۰سالگی سن شیوع است. مورد آخر در تروما، واسکولار، نئوپلازی و دمیلشن‌ها دیده می‌شود. (مثل بیماری MS)
  • ماهیت درد، یک‌طرفه بودن آن و تمایل به گرفتاری شاخه ماگزیلاری و ماندیبولار زوج ۵، شدت درد که بیمار را وادار می‌کند صورتش را جمع کند، وجود نقطه شروع یا Trigger، فقدان اختلال حس در معاینه،
  • پاسخ دراماتیک به (بیش از نیمی بیماران) کاربامازپین کاراکترستیک است.

Gloss opharyngeal Nerve زوج ۹ مغزی

  • در آناتومی الیاف زوج ۹ مربوط به (سوماتیک وابران) از هسته ambigaus منشاء می‌گیرند.
  • الیاف زوج ۹ مربوط به احشایی وابران (پاراسمپاتیک زوج ۹) از هسته Inf . Salivatory N می‌آیند.
  • الیاف سوماتیک وابران (موتور زوج ۹) ← عضله استیلوفارنئوس جزو عضلات کام نرم.
  • الیاف پاراسمپاتیک هم غده پاروتید را عمدتاً عصب می‌دهد
  • زوج ۹ ← الیاف حسی را از لوزه‌های حلقی،دیواره خلفی حلق قسمتی از کام نرم، چشایی ⅓ خلفی زبان را می‌آورند.
  • الیاف ۹ و ۱۰ و ۱۱ با هم می‌توانند توسط تومورهای پوستریورفوسا گرفتار شوند. در حال گذشتن از فورامن جوگولار گرفتار می‌شوند. (سندرم فورامن جوگولار).

عصب زوج ۱۰ (Vagus Nerve)

  • در آناتومی زوج ۱۰ دوگانگلیون دارد یک Jugular که حس سوماتیک را که دیواره گوش را (قسمتی را) عصب می‌دهد، دیگری Nodose گانگلیون که الیاف حس احشایی را از حلق، حنجره، تراشه، مری، توراکس و احشاء ایدومن می‌آورد.
  • الیاف مرگزی گانگلیون Jugular در تراکت تری‌ژمینال، و مربوط به گانگلیون Nodose به تراکت سولیاریوس ختم می‌شوند. (تراکت و هسته سولیاریوس مربوط به عصب ۷ و ۹ و ۱۰ است.)
  • هسته‌های موتور زوج ۱۰ هم در مدولا هستند.
  • Nuc . Ambiguus ← الیاف موتور به عضلات حنجره و حلق و کام نرم می‌فرستند.
  • Dorsal Motor nuc . of vagus ← پاراسمپاتیک زوج ۱۰ است که تا خم طحالی کولون الیاف کولینرژیک پاراسمپاتیک را عصب دهی می‌کند.
  • فلج یک‌طرفه زوج ۱۰ ← کام نرم می‌افتد (به یک‌طرف) و در گفتار نمی‌تواند حرکت کند. در گفتار قاعده زبان کوچک به طرف سالم کشیده می‌شود. رفلکس گاگ وجود ندارد. صدا خشن، تودماغی، و طناب صوتی در معاینه حنجره بی‌حرکت هستند.
  • عصب زوج ۱۰ می‌تواند در جراحی‌های تیروئید صدمه ببیند.
  • فلج عصب recurrent laryngeal (طرف چپ) موجب گرفتگی صدا می‌شود بدون این که شاخه زوج ۱۰ مربوط به حلق گرفتار شده باشد. این عصب در آرنوریسم آئورت، بزرگی دهلیز چپ … گرفتار می‌شود / گرفتاری ایدیوپاتیک عصب فوق را هم داریم که مریض را گرفتاری یک‌طرفه و فقط hoarseness دارد.

عصب زوج ۱۱ – Accessory Nerve

  • فقط موتور است، منشاء اصلی آن حقیقتاً نخاع است (نخاع گردنی) تا مغز.
  • از شاخ قدامی ۴-۵ سگمان اول نخاع گردنی، که از طریق فورامن ماگنوم وارد جمجمه شده، همراه با ریشه عصب زوج ۱۰ منشاء گرفته شده از هسته آمبیگوس شده و با هم از فورامن جوگولار خارج می‌شوند.
  • فیبرهای که از نخاع گردنی منشاء گرفته عصب‌دهی استرنوکلیدوماستوئید و تراپزیوس را به عهده دارند. البته قسمت پایین عضله تراپزیوس توسط سگمان‌های نخاع گردنی ۳ و ۴ و از طریق شبکه گردنی عصب‌دهی می‌شوند.
  • معاینه با بالا انداختن شانه های بیمار، که قادر به انجام این کار نیست، آتروفی عضلانی و افتادگی یک‌طرفه شانه وجود دارد. چرخاندن سر هم به یک‌طرف در مقابل مقاومت معاینه کننده برای معاینه ضعف عضله استرنوکلیدوماستوئید است.
  • بدیهی است ضعف این عضله در بیماری‌های اولیه مثل پلی‌میوزیک، میاستتی‌گراویس – دیده می‌شود.

Hypoglossal Nerve (زوج ۱۲ مغزی)

  • در علم آناتومی عصب حرکتی است، عصب‌دهی عضله زبان را به عهده دارد. از مدولا هسته آن برمی‌خیزد. در سطح قدامی مدولا در مجاورت راه کورتیکواسپینال است. Genioglossus (زبان را بیرون می‌آورد)
  • styloglossus (زبان را رتراکت و ریشه زبان را بلند می‌کند)،
  • hypoglossus سطح قدامی زبان را خم می‌کند فلج یک‌طرفه باعث آتروفی یک نیمه زبان + زبان بیرون آمده از دهان به طرف مبتلا منحرف می‌شود.
  • امتحان زبان با بیرون آوردن و فشار به یک طرف گونه از داخل دهان است.

Syndrome of Bulbar palsy:

  • در نتیجه ضعف یا فلج عضلاتی که بوسیله هسته‌های موتور تحتانی ساقه مغز (زوج ۵ و ۷ و ۹ و ۱۰ و ۱۱ و ۱۲) عصب‌دهی می‌شوند، ایجاد می‌شوند. عضلات مبتلا مسئول فک و صورت، استرنوماستوئید، قسمت فوقانی عضله تراپزیوس، عضلات حلق و حنجره و زبان هستند.
  • در گیلن‌باره این ضعف یا فلج حاد اتفاق می‌افتد. همچنین در دیفتری یا پولیومیلیت.
  • میاستنی‌گراویس و پلیومیوزیت بطور نادری چنین تابلویی ایجاد می‌کنند
  • بیماری‌های مزمن‌تر مثل (پروگرسیوبولبارپالزی) که فرم از N.D است، این فلج می‌توانند با فاسیکولیشن صورت، زبان،عضله استرنوماستوئید و تراپزیوس ایجاد کنند.

Cerebro vascular disease

Introduction

  • اصطلاح بیماری‌های عروقی مغز (cerebra vascular disease) به اختلالات سیستم‌های گردش خون شریانی یا وریدی سیستم اعصاب مرکزی اطلاق می‌شود.
  • اصطلاح سکته مغزی (Stroke) هنگامی به کار می‌رود که علائم به طور ناگهانی شروع شوند، که یا در نتیجه جریان ناکافی خون (سکته مغزی ایسکیمیک) یا در اثر خونریزی به داخل بافت مغز (سکته مغزی هموراژیک) یا خونریزی بداخل فضای ساب آراکنوئید است.
  • ۸۰% سکته‌های مغزی منشاء ایسکمیک دارند.
  • سکته مغزی ایسکمیک کانونی در اثر انسداد ترومبوتیک یا امبولیک یکی از شرائین بزرگ ایجاد می‌شود.
  • ایسکمی گلوبال مغزی، ناشی از پرفیوژن مغزی ناکافی است، مثل حالتی که بعد از ایست قلبی ایجاد می‌شود.

اپیدمیولوژی

  • سکته مغزی سومین علت مرگ و دومین علت شایع موربیدیته در کشورهای پیشرفته است.
  • سکته مغزی بین مردان و زنان مشابه است .
  • ↓ میزان بروز سکته مغزی در دهه‌های اخیر به فهم بیشتر کنترل ریسک فاکتورهای آن مثل فشارخون مربوط است.

درمان هیپرتانسیون و کاهش مصرف سیگار عوامل اصلی در کاهش میزان بروز سکته مغزی

آناتومی

  • گردش خون مغز از دو جفت شریان عمده است:
  • شریان‌های کاروتید
  • شرایین ورتبرال

گردش خون قدامی

  • شریان کاروتید مشترک، در سطح غضروف کاروتید در گردن، به دو شاخه داخلی و خارجی تقسیم می‌شود. شریان کاروتید داخلی قبل از این که به دو شاخه C.A و MCA تقسیم شود، شاخه‌های افتالمیک، کوروئیدال قدامی و ارتباطی خلفی را ایجاد می‌کند.
  • شریان C.A خونرسانی سطوح داخلی نیمکره‌های مغزی را تأمین می‌کند.
  • شریان MCA‌‌، علاوه بر سطوح خارجی نیمکره‌ها، خونرسانی گانگلیون‌های بازال و ماده سفید زیر قشری را نیز انجام می‌دهد.

گردش خون خلفی

  • در گردن، شریان‌های مهره‌ای، با هم متحد شده و شریان بازیلر را تشکیل می‌دهند، شاخه‌ای را برای تشکیل شریان نخاعی قدامی و شریان‌های مخچه ای خلفی تحتانی می‌دهند (PICA) شریان بازیلر قبل از این که در میدبرین به شرایین مغزی خلفی تقسیم شود (PCA)، خونرسانی مخچه را از طریق شرایین AICA و SCA، تأمین می‌کند.

سکته مغزی ایسکمیک

  • اسکیمی مغزی ممکن است ناشی از انسداد ترومبوتیک یا آمبولیک یکی از عروق بزرگ باشد، جریان خون در حوزه عروقی درگیر کاهش می‌یابد.
  • ایسکمی طول کشیده منجر به انفارکتوس مغزی می‌شود. یک ناحیه مهم بافتی که هنوز انفارکشن در آن کامل نشده و اطراف ناحیه کامل انفارکته است را به عنوان «Ischemic penumbra» نامیده می‌شود، این قسمت ناحیه هدف برای تعداد زیادی از عوامل محافظ عصبی است که در حال حاضر تحت بررسی است.

اتیولوژی

  • آترواسکلروز عروق مغزی مسئول حدود دو سوم سکته‌های مغزی است که یا به علت عبور آمبولی پلاک آتروماتوس به عروق انتهایی و یا در اثر ایجاد ترومبوز روی پلاک تنگ کننده شریان ایجاد می‌شود.
  • ⅓ بقیه موارد سکته‌های مغزی ایسکمیک، عمدتاً ناشی از آمبولی‌های با منشاء قلب هستند، که معمولاً در نتیجه آریتمی‌های قلبی ایجاد می‌شوند. (بخصوص فیبریلاسیون دهلیزی). امکان دارد نقص فوکال ایجاد شده عصبی در طی ۲۴ساعت (حداکثر) به علت برگشت جریان خون، به حالت طبیعی برگردد، که این دافعه را حمله ایسکمیک گذرا (TIA)‌‌‌ می‌نامند.
  • وقوع همزمان هیپوتانسیون، هیپرگلیسمی، تب، هیپوکسی می‌تواند تأثیر زیادی در وسعت ناحیه انفارکتوس داشته باشد.
  • تصویربرداری مغزی CTاسکن یا MRA روش‌های مطمئن تشخیص سکته مغزی هستند علائم سکته‌های مغزی در معاینه و شرح حال بیمار بسته به منطقه درگیری است اگر عروق درگیر (شایع‌ترین) منطقه شریان مغزی میانی (MCA) باشد، علائم شامل فلج یک سمت بدن، اختلالات تکلم در درگیری نیمکره چپ مغزی که در مبحث اختلالات تکلم صحبت خواهد شد.
  • علائم دیگر شامل اختلالات حافظه یا اختلالات بینایی در درگیری لب‌های تمپورال یا اکسیپوت، است. درگیری عروق ناحیه خلفی مغز (ورتبرال و بازیلر) منجر به علائم درگیری اندام‌ها (فلج یک نیمه بدن) به علاوه درگیری هسته‌های اعصاب کرانیال که در منطقه ساقه مغز قرار دارند می‌شوند. اختلالات بلع، فلج زبان و دوبینی و سرگیجه و عدم تعادل شدید و … جزو این علائم هستند.

خونریزی داخل مغزی (سکته مغزی هموراژیک) (ICH)  :

خونریزی داخل مغزی ICH، ممکن است بصورت منتشر (خونریزی ساب آراکنوئید) که در تمام فضای زیر عنکبوتیه به علت پارگی یک رگ در فضای ساب آراکنوئید ایجاد می‌شود، یا خونریزی بصورت کانونی در داخل بافت مغزی (خونریزی داخل پارانشیم مغزی) است. سکته مغزی هموراژیک یا همان خونریزی داخلپارانشیم مسئول حدود یک چهارم ۴/۱ موارد سکته‌های مغزی است

  • بالا رفتن فشار داخل جمجمه‌ای باعث می‌شود این بیماران بلافاصله با شروع علائم سکته مغزی شامل ضعف نیمه بدن یا سایر علائم ذکر شده بدحال شده و افت هوشیاری و تهوع و استفراغ پیدا کنن که این علائم آخری در افتراق سکته‌های مغزی نوع هموراژیک از ایسکمیک کمک می‌کنند.
  • نواحی شایع خونریزی مغزی شامل عمدتاً هسته‌های قاعده‌ای مغز (پوتامن ۴۰%) است.

Facial nerve

  • عمدتاً حرکتی، کمتر حسی و چشایی.
  • حرکت تمام عضلات اکسپرشن (حالت‌دهی) صورت و عضله پلاتیسما.

حسی (شاخه اینترمدیوس «wrisberg»)

  • حس چشایی ⅔ قدامی زبان
  • حس جلدی دیواره قدامی گوش خارجی (مجرای شنوایی)
  • حس چشایی به Tractus solitaries در مدولا می‌رود.
  • فیبرهای ترشحی غده اشکی را از طریق greater
  • superfical petrosal N عصب‌دهی می‌کنند (پاراسمپاتیک)
  • از طریق شاخه عصبی chorda tympani ← غدد بزاقی زیرزبانی و تحت فکی را عصب‌دهی می‌کنند.

حرکتی

  • هسته حرکتی زوج ۷ در ونترال و لترال عصب زوج ۶ در داخل پونز تحتانی قرار دارند. الیاف ۷ مانند قلاب اطراف هسته زوج ۶ دور زده و کنار راه کورتیکواسپنیال از پونز خارج می‌شوند.
  • وارد مجرای گوش داخلی همراه با عصب شنوایی در داخل مجرای گوش داخلی همراه با عصب زوج ؟ است در داخل مجرا تشکیل یک خم را داده که به نام genu است در مجاورت این زانو گانگلیون ژنیکولیت (G.G) قرار دارد.
  • عصب در کانال مربوط به خودش به نام کانال عصب فاسیال سیر کرده، در داخل کانال دیستال به یک شاخه گانگلیون pterygopalatine می‌دهد از طریق Greater . Sup . p. N .
  • کمی بعد یک شاخه کوچک به عضله stapedius گوش میانی می‌دهد و بعد به کوردا تیمپانی می‌رسد. از جمجمه از طریق سوراخ stylomastoid خارج می‌شود.
  • قطع کامل عصب فاسیال در سوراخ استیلوماستوئید : فلج همه عضلات فاسیال اکسپرشن در یک نیمه صورت می‌شود Bell’s phenomena، نقص حسی وجود ندارد، چشایی سالم است.
  • در آناتومی ضایعه در کانال فاسیال بالای شاخه کورداتیمپانی و پایین گانگلیون ژنیکولیت ←علاوه بر مسائل فوق سبب اختلال حس چشایی هم می‌شود؛
  • اگر عصب مربوط به عضله استاپدیوس هم درگیر شود، هیپراکوزیس (حساسیت دردناک به صدای بلند).
  • درگیری اگر قبل یا در محل G باشد طبعاً شاخه پاراسمپاتیک که به غدد لاکریمال رفته درگیر شده و لاکریمیشن هم درگیر می‌شود. ضایعه در این محل همچنین می‌تواند ۸ را هم درگیر کند و کری تینتیوس و سرگیجه ایجاد کند.
  • گرفتاری هسته عصب در پونس دقیقاً می‌تواند فلج محیطی عصب زوج ۷ را درگیر کند، اغلب ۶ هم درگیر است + راه کورتیکواسپنیال . (millard – Gubler syndrome)
  • در آناتومی فلج فاسیال محیطی که بطور کامل بهبود یابد ← یک نوع contracture ایجاد می‌شود که در حقیقت یک کنتراکشن میوکمیک مداوم است، یعنی گروه‌های عضلانی دائم در حال انقباض هستند و ترکیب یک نیمه صورت دچار اسپاسم شده را نمایش می‌دهند. این وضعیت را ← hemi facial spasm می‌گویند.
  • این وضعیت گاهی در بیماران که هرگز فلج محیطی نداشته‌اند هم بروز می‌کند علت: یک رگ نابجا (توده) روی سطح ونترال پونس می‌تواند باشد.

Bell’s palsy

۱۰۰۰/۲۳مرد= زن، تمام سنین، در دیابت و HTNها احتمالا شایع‌تر.

  • عامل برخی موارد ← HSV.
  • Ramsay-Hant Syndrome     HZV
  • شروع بیماری حاد، بیماری طی ۴۸ ساعت خود را نشان می‌دهد. درد مداوم پشت گوش در بعضی موارد قبل از بروز بیماری. اختلال چشایی تقریباً در تمام موارد دیده شده و بندرت بیش از هفته دوم طول می‌کشد. این اختلال حس چشایی معنای آناتومیک گرفتاری عصب قبل از شاخه کورداتیمپانی را می‌دهد. فلج عضله Stapedius ← هیپراکوزیس و نامفهوم شدن صدا را می‌دهد.

LAB- آناتومی

  • MRI با گادولونیوم ← انهانسمنت دارد.
  • لمفوسیت‌ها و تک‌هسته‌ای‌ها یک افزایش مختصر در CSF نشان می‌دهند.
  • ۸۰% بهبودی ظرف چند هفته، ابتدا فانکشن چشایی بهبودی یابد بعد موتور. شروع فانکشن جزیی موتور ضمن ۵-۷ روز اول پروگنوز خوبی دارد. اگر EMG نشان دنرواسیون را در ۱۰ روز اول بدهد نشانه اختلال شدیدتر و تأخیر حداقل ۳ماهه بهبودی است. سپس بهبودی با رژنراسیون عصب آغاز می‌شود که حدود ۲سال وقت برده و شاید هرگز کامل نشود. نوع تکرارشونده در ۸۰% بیماران رخ می‌دهد. حفاظت چشم در طول روز و هنگام خواب مهم است.
  • ۶۰-۴۰میلی‌گرم پرونیزولون در هفته تا ۱۰روز اول، احتمال بروز ضعف همیشگی را کم می‌کند. Acyelovir استفاده شده که در تحقیقات موثرتر از پرونیزولون نبوده است.

تماس با ما

ویکی پدیا

Our Score
Our Reader Score
[Total: 1 Average: 5]

آفازی چیست؟ | آفازی در سکته مغزی | گفتاردرمانی برای بیماران سکته مغزی |سنگینی زبان

مقدمه ای بر گفتاردرمانی در آفازی(سکته مغزی) :

زمانی که گفتار وجود نداشته یا آسیب ببیند(آفازی) ،اثرات عمیقی بر روی فرد و خانواده بر جای می گذارد

یکی از مخرب ترین وناراحت کننده ترین ناتوانیها،آفازی است.

بسیاری از مردم در مورد آفازی اطلاع چندانی ندارند و شاید اصلا این اصطلاح را نشنیده باشند.

آفازی

آفازی چیست؟

آفازی فقدان نسبی یا کامل زبان است که به دنبال یک سکته،ضربه به سر و یا …. به وجود آید.

در بیشتر افراد ضایعه به قسمتهایی در نیمکره چپ مغز وارد می شود.

آفازی اغلب بطور ناگهانی رخ می دهد

بیمار آفازیک کلام خود را بطور نادرست ادا کرده و یا کلام دیگران را کاملا درک نمی کند.

 افراد مبتلا، مشکلاتی را در صحبت کردن و درک زبان گفتاری تجربه می کنند.

نقظه مشترکان بیماران آفازیک،محرومیتهایی است که در برخورد با مشکلات ارتباطی دارند.

آفازی را باید بتوان از لحاظ بالینی تشخیص داد چون وجود ضایعه در مغز یا زیر نیمکره چپ است.

در این زمینه دو استثناء وجود دارد:

۱٫برخی از افراد که باصطلاح چپ  دست هستند نیمکره راست را جهت تکلم بکار می گیرند.

۲٫آفازی مربوط به اسامی(آنومیک) ممکنه به علت اختلالات متابولیک و یا ضایعات فضاگیری منجر به فشار باشد.

عوامل ایجاد آفازی:

عمده ترین دلایل شامل سکته، ضربه به سر، تومور مغزی، عفونتهای مغزی و دیگر بیماریهای عصب شناختی می باشند.

افرادی که به آفازی مبتلا می شوند:

آفازی ممکن است در افراد با هر سن، جنس، نژاد یا ملیتی رخ دهد.

اما بیشترین افرادی که دچار آفازی می شوند در سنین متوسط و بالا هستند یعنی افراد مسن.

این اختلال در مردان و زنان بطور یکسان تاثیر می گذارد وشغل و تحصیلات فرد، تاثیری در این اختلال ندارد.

 

عوامل موثر در ایجاد آفازی:

از جمله این عوامل می توان به:
تنش و استرس بالا
بیماری دیابت
کلسترول بالا
فشار خون بالا
مصرف سیگار
مصرف زیاد موادی مانند (الکل،چربی،نمک و…) اشاره نمود.

 

آناتومی آفازی:

قدرت تکلم در افراد مربوط است به عملکرد نیمکره چپ.

منطقه ورنیکه:

مرکز درک کلمات بیان شده توسط دیگران و مرکز درک کلمات گفته شده توسط خود فرد است.

این منطقه با گایروس زاویه ای که مرکز تجزیه وتحلیل احساس و اطلاعات دیگر همراه با آن است ارتباط دارد.

دسته قوسی:

بصورت طنابی از ماده سفید است که به منطقه بروکا که مرکز اعمال حرکتی تکلم است ختم می شود.

انواع مختلف آفازی:

۱٫آفازی بروکا (آفازی بیانی):

این نوع آفازی در اثر ضایعه در منطقه بروکا و یا نواحی مجاور آن که  خصوصیات آن:

الف- حرف زدن به آهستگی صورت گرفته و روان نیست و با سعی زیاد بیمار صورت می گیرد.

حرف زدن بیمار  تلگرافی است یعنی لغات کوچک و یا انتهای برخی لغات را در هنگام تکلم حذف میکند.

ب- درک لغات نوشته و یا گفته شده خوب است و ایرادی ندارد.

پ- تکرار یک لغت هر چند که با سعی و زور زدن بیمار صورت می گیرد خوب است

لیکن تکرار یک عبارت با اشکال صورت می گیرد بخصوص عباراتی که با یک فعل کمکی همراه هستند.

نظیر: ….و است یا ….مگر باشد و یا ….اما است و …

ت- بیمار در هنگام نوشتن دارای حالت آفازیک است.

ث- بیمار در نام بردن اشیاء مختلف دچار اشکال است.

ج- ضعف عضلات یک طرف بدن وجود دارد که معمولا در بازو شدیدتر از پا است.

چ- بیمار از کمبود و نقص خود مطلع است و غالبا وا زده و دچار افسردگی است.

ح- با کمال تعجب در برخی بیماران ،بیمار قادر است بدون اختلال تکلم ملودی ای را زمزمه کند

یا حتی آفازی وی در هنگام فحش دادن و نفرین کردن دیگران از بین میرود.

 

 

۲٫آفازی ورنیکه :

بعلت ضایعه منطقه ورنیکه و یا نواحی مجاور آن بوجود می آید :

الف – سخن گفتن بیمار واضح، لیکن بیمار از نظر ارائه اطلاعات و مطالب دچار می باشد
زیرا که از الفاظ زائد و لغات بی محتوا و نادرست استفاده می کند .

ب – بیمار از لغات و صداهای نادرست استفاده می کند .
مثلا بجای این که بگوید این دست است میگه این شبدر .

پ- بیمار در درک لغات گفته شده و یا نوشته شده دچار اشکال است .

ت – طرز نوشتن مثل سخن گفتن دچار اشکال است هر چند که شیوه نویسندگی ممکن است درست باشد .

ث – تکرار لغات و عبارات دچار اشکال است .

ج – نام بردن اشیاء دچار اشکال است .

چ- همی پارزی وجود نداشته و یا بسیار خفیف است و این امر بعلت دور بودن کورتکس حرکتی از محل ضایعه است .
هیم آنوپسی و یا کوادری آنوپسی ممکن است وجود داشته باشد .

ح – بیماران ممکن است که به کمبود و نقص خود واقف نباشند و لذا غالبا حتی در موارد حاد بیماران دچار وازدگی و افسردگی نمی شوند .

۳٫آفازی هدایتی :

بعلت ضایعات لوب تمپورال و یا پریتال است که دسته قوسی ویا الیاف ارتباطی را نیز گرفتار می کند .

الف – سخن گفتن بیمار واضح است لیکن اطلاعاتی که بدست می آید کامل نیست و اختلالات پارافازیک شایع است .

ب – بیمار قادر به درک مطالب گفته شده و یا نوشته شده می باشد لیکن درخواندن مطالب دچار اشکال است .

پ- بیمار در تکرار لغات و عبارات دچار اشکال است بخصوص در تکرار عباراتی که شامل لغات کوچک دستوری است .

ت – نام بردن اشیاء برای بیمار مشکل است .

ث- قدرت  بیمار در نوشتن مطالب مختل شده هر چند که شیوه  نگارش بیمار ممکن است درست باشد .

ج- همی پارزی در صورتی که وجود داشته باشد معمولا خفیف است .

 

۴ .آفازی در نام بردن اشیاء :

 

این نوع آفازی بعلت ضایعات کوچک گیروس زاویه ای ، انسفالو پاتی های متابولیک ویا توکسیک و یا ضایعات کوچک فضا گیر که در منطقه ای دور از ناحیه تکلم قرار دارند دیده می شود .

الف – سخن گفتن بیمار واضح است لیکن اطلاعاتی که بیمار بدست می دهد ناقص و مبهم است
و آن بعلت اختلالات پارافازیکی است که وجود دارد .
هر چند که این نوع آفازی را به جهت اشکال در نام بردن اشیاء  می خوانند لیکن تنها یافته بالینی در این نوع آفازی نیست .

ب – بیمار قادر به درک کلمات گفته شده و نوشته شده است .

پ- همی پلژی وجود ندارد .

ت – در ک مطالب و تکرار لغات و عبارات طبیعی است .

 

۵٫ آفازی گلوبال :

این آفازی در ضایعات بزرگی که دو منطقه بروکا  و ورنیکه را گرفتار می کند دیده می شود همی پارزی در این آفازی وجود داشته و بعلاوه بیمار قادر به درک مطالب و صحبت کردن نمی باشد .
در انفارکتوس های وسیع مربوط به محدوده تغذیه ای شریان مغزی میانی دیده می شود .

نحوه تشخیص آفازی:

آفازی معمولا در ابتدا توسط پزشکی که فرد بواسطه آسیب مغزی به او مراجعه کرده است
تشخیص داده می شود که اکثر اوقات یک متخصص مغز و اعصاب است و با برسیهایی که انجام می دهد اگر مشکوک به آفازی

شود فرد را به یک متخصص گفتار و زبان (گفتار درمان) ارجاع می دهد.

طرز معاینه بیماران آفازیک :

قبل از هر چیز باید معین نمود که آیا بیمار دچار آفازی است یا نه و سپس به تعیین نوع آن پرداخت :

الف – به حرف زدن بیمار گوش دهید . اگر بیمار واضح و سلیس صحبت می کند ضایعه در قسمت خلفی است و اگر حرف زدن بیمار سلیس نیست ضایعه در قسمت قدامی قرار دارد .

ب – آیا بیمار می تواند بدون اشکال بخواند و بنویسد اگر این طور است بیمار آفازیک نیست .

پ – آیا همی پارزی وجود دارد ؟ اگر این طور است ضایعه در قسمت قدامی قرار دارد که منطقه حرکتی را گرفتار کرده است .

ت – انواع مختلف آفازی را که در آن حرف زدن بیمار سلیس است جدا کنید و برای این منظور ببینید که آیا بیمار قادر به تکرار و درک مطالب و نام بردن اشیاء است یا نه ؟

*تصویربرداری عصبی یکی از مهمترین راههای تشخیص نوع آفازی است.

 

 

آفازی  ورنیکه :

بیمار قادر به تکرار مطالب نیست و در نام بردن اشیاء دچار اشکال است .

آفازی هدایتی :

بیمار قادر به تکرار مطالب نیست اما قدرت درک مطالب را داشته و بعلاوه در نام بردن اشیاء دچار اشکال است .

آفازی درنام بردن اشیاء :

قادر به درک مطالب و تکرار لغات و عبارات بوده لیکن در نام بردن اشخاص دچار اشکال شده است .

اهمیت تعیین کردن نوع آفازی:

سطحی از سیستم عصبی را که دچار ضایعه شده است

معلوم می کند اگر آفازی وجود داشته باشد ضایعه معمولا درکورتکس نیمکره چپ است.

مشخصه های زبانی افراد مبتلا به آفازی:

۱٫ممکن است در بیان احساسات و افکارش مشکل داشته باشد.

۲٫ممکن است از درک گفتار یا نوشتار افراد دیگر ناتوان باشد.

۳٫اغلب، چیزهایی را در موقعیتهای خاص بطور خودبخودی می گوید که هیچ معنی خاصی ندارد.

۴٫اغلب پس از بیان چند کلمه مکث می کند تا برای بیان کلمات بعدی فکر کند.

۵٫اغلب اوقات زمانی که دو نفر با سرعت با هم مکالمه می کنند گیج می شود.

۶٫ممکن است در درک برنامه های رادیو و تلویزیون مشکل داشته باشد.

۷٫توانایی فرد از روزی به روز دیگر متفاوت است.

۸٫فرد در زمینه اتفاقات روزمره حافظه خوبی داشته ولی در حال حاضر حافظه وی ضعیف است.

۹٫معمولا به آسانی خسته می شود.

۱۰٫ علاقه اش را به برخی فعالیتهایی که قبلا آنها علاقمند بوده است از دست بدهد.

۱۱٫بدون هیچ دلیل واضحی می خندد یا گریه می کند.

۱۲٫ممکن است نسبت به گذشته توجه بیشتری به جزئیات زمان داشته باشد.

۱۳٫ممکن است کلمات نوشتاری با حروف بزرگتر را آسانتر از حروف کوچکتر بخواند.

۱۴٫ممکن است ضعف در عضلات صورت داشته باشد که منجر به آبریزش دهان شود.

۱۵٫ممکن است احساس وابستگی بیشتری نسبت به گذشته داشته باشد.

مشکلات و یافته های عصب شناختی همراه با آفازی:

عمده ترین مشکل همراه با آفازی، ضعف یا فلجی سمت راست بدن است

تغییرات رفتاری نیز بسیار شایع است.

فرد کنترل کمی بر روی احساساتش دارد. به عنوان مثال  خیلی سریع عصبانی می شود.

خیلی از افراد هم افسرده می شوند.

درمان آفازی:

در برخی موارد، اگر آسیب فرد جزئی باشد،آفازی بطور کامل و بدون هیچ درمانی بهبود می یابد.
اما در بیشتر موارد، آفازی به سرعت و بطور کامل بهبود نمی یابد.
در حالیکه بسیاری از افراد مبتلا به آفازی در یک دوره، بهبودی خودبخودی دارند و برخی از تواناییهای آنها بطور خودبخودی بهبود می یابد، اما برخی از ناتوانیها همچنان برای فرد باقی میماند.
در اینگونه موارد، گفتاردرمانی می تواند مفید باشد.

دوره بهبودی آفازی معمولا بیش از دو سال به طول می انجامد. بیشتر مردم معتقدند که موثرترین درمان، زمانی است که از همان مراحل اولیه آغاز شود.

برخی از عواملی که بر روی پیشرفت بیمار تاثیر می گذارند عبارتند از :
علت ضایعه مغزی، وسعت ضایعه، محل ضایعه و سن فرد. عوامل دیگری مانند انگیزه فرد، برتری دست و سطح سواد فرد نیز می تواند موثر باشد.

گفتاردرمانی می کوشد تا توانایی فرد را برای برقراری ارتباط با استفاده از تواناییهای باقیمانده
بهبود بخشیده و شیوه های دیگری را برای برقراری ارتباط بیاموزد تا فرد بتواند تا حد امکان از تواناییهای زبانی باقیمانده برای جبران مشکلات زبانی استفاده کند.

مشاوره به خانواده برای ایجاد ارتباط با بیماران مبتلا به آفازی:

–         با فرد مبتلا به آفازی همانند یک بزرگسال و نه مانند یک کودک، صحبت کنید. از مشورت کردن و ساکت بودن در مقابل فرد مبتلا به آفازی خودداری کنید.

–         در طول صحبت کردن با بیمار، سر و صداهای زمینه ای مثل صدای تلویزیون، رادیو، افراد دیگر و … را حذف یا کم کنید.

–         قبل از برقراری ارتباط، بیمار آفازی را مطمئن کنید که کاملا به او توجه دارید.

–         از تمام شیوه های ارتباطی اعم از گفتار، خواندن، نوشتن، نقاشی، تماس چشمی، پاسخهای بله / خیر، بیان چهره ای و … استفاده کنید.

–         خطاهای بیمار(آفازی) را تصحیح نکنید.

–         تمامی تلاشهای ارتباطی بیمار را ( بخصوص در جهت صحبت کردن ) تشویق کنید و بپذیرید.

 

–         با جملات ساده و کوتاه با بیمار آفازی ارتباط برقرار کنید. سرعت گفتارتان را با مکثهای مناسب بین کلمات و عبارات، کاهش دهید.

–         بیمار(آفازی) را تشویق کنید تا حد امکان مستقل باشد. از حمایت و محافظت بیش از حد وی خودداری کنید.

–         تا حد امکان از حرکات و راهنماییهای بینایی استفاده کنید. در مواقع لزوم، یک موقعیت را تکرار کنید.

–         تا جایی که ممکن است بیمار را تشویق کنید که به فعالیتهای طبیعی ادامه دهد،
مثل شام خوردن با خانواده، همکاری کردن و بیرون رفتن با آنان. فرد مبتلا به آفازی را از خانواده یا دوستان جدا نکنید
و در یک جمع گروهی به آنها بی توجهی نکنید. سعی کنید که در تصمیم گیریهای خانوادگی تا جایی که امکانپذیر است، آنها را درگیر نکنید.

–         یک شنونده صبور باشید،

چون فرد مبتلا به آفازی زمان زیادی را صرف صحبت کردن می کند،

عجله نکنید و بین صحبتهای او وارد نشوید.

–         درک مکالمه یک فرد با فردی دیگر برای بیمار راحت تر از مکالمه دو یا چند نفر است. چرا که صحبت همزمان چند نفر با هم بیمار را گیج کرده و درک را غیر ممکن میسازد.

–         بیمار را تشویق کنید که بنویسد یا  نقاشی کند. اگر دست برتر وی آسیب دیده است، باید نوشتن را با دست دیگرش تمرین کند.

–         بیمار را به سرگرمیها و فعالیتهای غیر وابسته تشویق کنید.

–         یکسری برنامه های روزانه را برای بیمار تنظیم کنید. در عین حال زمانهای استراحت هم برای وی در نظر بگیرید زیرا فرد مبتلا به آفازی به راحتی خسته می شود.

–         افراد خانواده باید یاد بگیرند که سلسله مراتب راهنمایی را برای کمک به بیمار ارائه دهند.

–         افراد خانواده باید اشتباهات بیمار را حدس زده و درک کنند.

ادامه درمان آفازی:

– در صورتیکه بیمار گریه یا خنده غیر منطقی دارد، در مقابل این رفتار او آرام و ساکت باشید،
سعی نکنید که در گریه کردن به او بپیوندید و یا خنده غیر قابل کنترل داشته باشید،
سعی کنید موضوع را تغییر داده یا کار متفاوت دیگری انجام دهید.

–  تلاش کنید از هر فرصت برای مکالمه با بیمار استفاده کنید. با گفتن مواردی مانند
“الان چکار می کنی؟”  “بزودی چه اتفاقی رخ خواهد داد؟” “دیروز چه اتفاقی افتاده؟” و …
موضوعی را جهت گفتگو در اختیار بیمار قرار دهید.

–         علیرغم اینکه بیمار نمی تواند درک کند، نباید در حضورش به بحث در مورد شرایط بیمار و پیش آگهی او پرداخت.

–         سعی کنید که بیمار را با افراد دیگر دارای مشکل مشابه روبرو کنید و برای آنها جمعی را ترتیب دهید تا با مشکلات هم آشنا شده و با هم ارتباط برقرار کنند.

Our Score
Our Reader Score
[Total: 2 Average: 5]

انواع آسیب مغزی که باید جدی گرفته شوند

,

آسیب مغزی ( Brain injury) نوعی آسیب است که در مغز رخ می‌دهد.

مهارت‌های گفتار و زبان فرد به واسطه یک آسیب مغزی تحت تاثیر قرار می‌گیرند.

صدمه به سر(head injury):

 

بـه تـرومـای ســر اطـلاق می‌شود، که ممکن است

دربرگیرنده آسیـب به پوست سر، شکستگی جمجمه و صدمه به مغز باشد.

علل اصلی آسیب به سر: تصـادفـات راننـدگی-سـقوط، تـهاجم فیزیکی و زد و خوردها،

حوادث شغلی،حوادث حین فعالیت ورزشی-حوادث داخل منزل.

 

مغز و لایه های حفاظتی آن:

 

۱-جمجمه استخوان محکمی است که مغز را احاطه کرده است.

۲-پرده های مغز یا همان مننژ از تماس مستقیم مغز و استخوان جمجمه جلوگیری می‌کنند.

این پرده ها از خارج به داخل شامل سه لایه به نامهای سخت شامه(dura matter)، عنکبوتیه(arachnoid) و نرم شامه(pia matter) هستند.

 

257_1

 

۳- میان عنکبوتیه و نرم شامه (فضای زیر عنکبوتیه) را مایع مغزی-نخاعی پر می‌کند.

مایع مغزی-نخاعی یک مایع شفاف و بی رنگ بوده که به عنوان ضربه گیر از آسیب رسیدن به مغز و نخاع جلوگیری بعمل می‌آورد.

 

همچنین از آنجایی که مغز در این مایع کاملا غوطه ور است، وزن خالص مغز از ۱۴۰۰ گرم به ۵۰ گرم تقلیل می‌یابد،

و از این روفشار وارده به قاعده مغز کاهش می یابد.

وظایف دیگر این مایع به گردش درآوردن مواد مغذی و شیمیایی فیلتر شده از خون و دفع مواد زائد از مغز میباشد.

 

258_1

 

 

۴- در مغز ۴ بطن (حفره ) وجود دارد که مایع مغزی-نخاعی در آنها نیز جریان دارد.

 

 

259_1

 

انواع آسیب به سر:

 

۱- آسیب بسته(closed):

در این حالت استخوان کاسه سر سالم باقی می‌ماند.

هنگامی که مغز بر اثر ضربه متورم میشود، از آنجایی که توسط جمجمه احاطه گردیده،

ورم مغزبه افزایش فشار درون جمجمه ای می انجامد.

در این حالت بافت مغز دچار فشردگی شده که خود منجر به افزایش ابعاد آسیب می‌شود.

 

همچنین امکان دارد بافت مغز در این شرایط به داخل حفره های در دسترس واقع در جمجمه نفوذ کند.

مانند کاسه چشم که در این صورت با اعمال فشار به اعصاب چشمی می‌تواند

سبب ایجاد اختلال در کارکرد چشم و یا اتساع مردمک چشم شود.

 

۲- باز و یا نافذ(open/penetrating):

 

در این حالت شیء جمجمه را سوراخ کرده و به سخت شامه و یا داخل مغز نفوذ می‌کند.

شکستگی و آسیب به کاسه سر ممکن است با آسیب به مغز همراه نباشد.

یا درشکستگی فرو رونده جمجمه ممکن است قطعه استخوان شکسته به داخل مغز فرو رفته و به مغز آسیب برساند.

 

 

ضایعات ترومایی مغز(traumatic brain injury)(tbi):

 

ضایعات ترومایی مغر میتواند ناشی از آسیب بسته ویا نافذ سر باشد.

آسیب می‌تواند بروی نیمکره های مغز،مخچه و یا ساقه مغز تاثیر بگذارد.

 

نکته:مغز از دو نیمکره مخ(cerebrum)، مخچه(cerebellum) و ساقه مغز(brain stem) تشکیل یافته است.

 

نکته: نیمکره‌های مغز هر کدام به بخش‌های کارکردی به نام لوب(lobe) تقسیم بندی می‌شوند.

لوب قدامی(frontal lobe)، لوب گیجگاهی(temporal lobe)، لوب آهیانه ای(parietal lobe) و لوب پس سری(occipital lobe)

 

 

260_1

 

نکته:هر کدام از بخش های مغز دارای کارکرد خاصی هستند:

 

۱-لوب قدامی: شخصیت، حل مسئله، هیجانات، تمرکز، قضاوت، تکلم، حرکات ارادی.

۲-لوب گیجگاهی: حافظه، شنوایی، چشایی، بویایی، درک زبان، سازماندهی.

۳- لوب آهیانه ای: حس لامسه، ادراک فضایی، ادراک دیداری، افتراق اندازه، رنگ و اشکال از یکدیگر.

۴- لوب پس سری: بینایی.

۵- مخچه: تعادل، هماهنگی حرکتی، فعالیت حرکتی ظریف.

۶- ساقه مغز: تنفس، ضربان قلب، سطح هوشیاری، بلع،حس تعادل، چرخه خواب و بیداری.

 

نکته: اکنون بسته به محل تروما علایم ضربه مغزی و اختلال کارکردی متفاوت است.

 

نکته: هنگامی که مغز دچار آسیب میشود، نحوه تفکر، شخصیت و کارکردهای جسمی فرد دستخوش تغییر می‌شوند.

این تغییرات ممکن است گذرا و یا دائمی باشد.

 

نکته: همچنین آسیب به لوب های کارکردی مغزی ی راست و چپ می‌تواند پیامدهای متفاوتی را در بر داشته باشد.

بطور مثال آسیب به نیمکره راست مغز باعث کاهش کنترل بروی حرکات سمت چپ بدن می‌شود، و بالعکس.

 

نکته: در آسیب های مغزی منتشر، هر دو سمت چپ و راست مغز درگیر می‌شوند.

 

نکته: پیامد های آسیب به مغز غیر قابل پیش بینی است.

آسیب به مغز می‌تواند بروی هویت، شخصیت، شیوه تفکر، عملکرد و احساسات ما تاثیر دائمی بجا بگذارد.

ضربه مغزی می‌تواند در عرض چند ثانیه مسیر زندگی شما را تغییر دهد.

هیچ دو آسیب مغزی بطور کامل مشابه یکدیگر نیستند.

تاثیرات آسیب مغزی پیچیده بوده و بسته به فاکتورهایی نظیر علت، محل و شدت آسیب، متفاوت از یکدیگر است.

 

 

علل ایجاد ضربه مغزی:

 

 

۱- ضربه مغزی زمانی روی می‌دهد که یک نیروی خارجی با چنان شدتی به سر برخورد می‌کند،

که مغز در کاسه سر حرکت کرده و یا باعث شکستگی جمجمه و آسیب مستقیم به سر می‌شود.

 

۲- ضربه مستقیم به سر می‌تواند تا آن حد بزرگ باشد که به مغز آسیب رساند.

مانند سوانح رانندگی، اصابت گلوله، سقوط، ضربه توسط اشیاء و زد و خوردهای فیزیکی.

۳- افزایش و کاهش سریع و ناگهانی سرعت و شتاب حرکت سر، موجب آن می‌شود که مغز در داخل کاسه سر حرکت کند.

استرس ناشی از حرکات سریع منجر به پاره شدن تارهای عصبی و آسیب به مغز می‌شود.

(بنابراین هنگامی که در رانندگی بطور ناگهانی بدن و سر متوقف می‌شود، حتی اگر سر به شیئی برخورد هم نکند ممکن است مغز آسیب ببیند)

 

261_1

 

 

انواع آسیب ناشی از ضربه:

 

 

۱-ضربه اولیه: دراین حالت آسیب در محل ضربه پدید می آید.

۲-ضربه ثانویه: دراین حالت آسیب به نقطه مخالف مغز (محل اصابت ضربه) وارد می‌شود.

(معمولا وقتی که سر در حال حرکت به یک شیء ثابت برخورد می‌کند)

 

 

262

 

 

انواع آسیب های مغزی:

 

۱-له شدگی مغز(contusion):

 

به کوفتگی و له‌شدگی قشر مخ اطلاق می‌شود.

هنگامی که سر به یک شیء محکم برخورد می‌کند و بالعکس.

 

۲-تکان مغزی(concussion):

 

تکان مغزی در پاسخ به حرکت ناگهانی سر (که باعث برخورد مغز به کاسه سر می‌شود)،

ضربه مستقیم به سر، اصابت گلوله وتکان دادن سریع سر ایجاد می‌شود.

تکان مغزی متداول ترین نوع آسیب مغزی ست که ممکن است در پی آن عروق خونی

در مغز کشیده شده و اعصاب مغزی آسیب ببینند.

 

تکان مغزی ممکن است بدون علایم شکستگی جمجمه، خونریزی  و ورم مغز باشد. علایم آن شامل:

 

– حالت تهوع و استفراغ.

 

– گیجی.

 

-اختلال در حس بینایی. (تاری دید)

 

– سردرد.

 

– فراموشی وقایع قبل و یا پس از ضربه مغزی (بطور گذرا و کمتر از ۱۰ دقیقه)

 

– از دست رفتن موقت هوشیاری (کمتر از ۱۰ دقیقه) (فرد ممکن است بیهوش نشود و تنها احساس گیجی کند)

 

– از دست دادن تعادل.

 

– اشکال در تمرکز.

 

معمولا علایم پس از ۷۲ ساعت محو می‌شوند. اما ممکن است علایم تا ماهها باقی بمانند.

سایر علایم تکان مغزی به شرح زیر است:

 

-حساسیت به نور و صدا.

 

– مشکلات حافظه و تمرکز پایدار.

 

– افسردگی و اضطراب.

 

– خستگی.

 

– اختلال در خواب.

 

– تغییر در خلق و خو.

 

– زنگ زدن گوش.

 

درمان تکان مغزی شامل استراحت مطلق تحت نظر پزشک است. نکته بسیار مهم در رابطه با تکان مغزی آن است

که تا بهبودی کامل علایم ناشی از ضربه بایستی از فعالیت‌هایی که ممکن است منجر به آسیب مجدد شود، جداً خودداری کرد.

چرا که چنانچه آسیب‌های ناشی از ضربه نخست بطور کامل برطرف نشده باشد،

وارد آمدن ضربه به سر ولو یک ضربه نه چندان محکم، می‌تواند به آسیب جدی و حتی به مرگ منجر شود.

 

نکته:  افرادی که ۱۵ دقیقه علایم تکان مغزی در آنها باقی می‌ماند، به مدت یک هفته،

و افرادی که در پی تکان مغزی هوشیاری خود را از دست میدهند، بایستی حداقل به مدت یک ماه

از فعالیت‌هایی که منجر به آسیب مجدد می‌شود پرهیز کنند (به ویژه ورزشکاران).

 

۳- آسیب منتشر آکسونی(diffuse axonal injury): 

 

به علت تکان شدید و یا چرخش شدید سر ایجاد می‌شود.

هنگامی که سر بطور ناگهانی تکان میخورد (بصورت شلاقی)بدون اینکه به شیئی برخورد کند،

افزایش و کاهش ناگهانی سرعت می‌تواند به مغز آسیب برساند.

پارگی بافت اعصاب در پی این آسیب می‌تواند کارکرد طبیعی مغز را مختل کرده

و به آسیب کلی مغز،کما و حتی مرگ منجر شود.

 

نکته: هنگامی که سر در حال حرکت ناگهان از حرکت باز می‌ایستد،

مغز کماکان به حرکت خود ادامه می‌دهد و به دیواره داخلی جمجمه برخورد می‌کند

که می‌تواند باعث له شدگی و یا خونریزی مغزی شود.

 

نشانگان نوزاد تکان داده شده(shaken baby syndrome):

 

تکان دادن شدید نوزادان باعث کشیده شدن و آسیب سلول‌های عصبی ظریف شده و می‌تواند

به تشنج، کما، ناتوانی های دائمی و مرگ منجر شود.

در پی آن پارگی عروق خونی مغز و خونریزی مغزی سبب تجمع خون شده که خود موجب فشرده شدن

بافت مغز و از سویی ورم مغز شده که منجر به آسیب دیدن مغز می‌شود.

علایم آن در نوزادان شامل:

تحریک پذیری، تغییر در الگوی تغذیه ای، خستگی، اشکال و دشواری در تنفس، اتساع مردمک چشم، استفراغ و تشنج است.

 

 

آسیب‌های ثانویه به مغز (در پی آسیب مغزی):

 

 

۱-ورم مغز(edema):

ورم مغز باعث افزایش فشار درون جمجمه‌ای می‌شود که از ورود خون به کاسه سر

(بمنظور رساندن گلوگز و اکسیژن به مغز) جلوگیری می‌کند.

افزایش فشار داخل جمجمه ای بایستی توسط دارو و یا ایجاد حفره‌هایی بروی کاسه سر و تخلیه مایع مغزی-نخاعی برطرف شود.

 

۲-هماتوم(hematoma):

به تجمع خون و لخته خون به علت پارگی عروق خونی اطلاق می‌شود.

خونریزی ممکن است بین سخت شامه و کاسه سر(اپیدورال)،بین سخت شامه و عنکبوتیه(ساب دورال)،

بین نرم شامه و غشاء عنکبوتی(ساب آرکنوئید)(که سبب نشت خون به درون مایع مغزی-نخاعی می‌شود)

یا درون خود مغز ایجاد شود. هماتوم بایستی توسط عمل جراحی برداشته شود.

 

۳-هیدروسفالوس(hydrocephalus):

 

به تجمع مایع در درون و یا اطراف مغز اطلاق می‌شود. مغز دارای ۴ بطن است  که مایع مغزی-نخاعی در آنها جریان دارد.

وقتی که خون وارد این بطن‌ها می‌شود، محل جذب مایع مغزی-نخاعی دچار انسداد شده و مایع مغزی-نخاعی در مغز تجمع می‌یابد.

این تجمع باعث افزایش فشار و آسیب به مغز می‌شود. برای کاهش فشار به عمل جراحی نیاز است.

 

۴-عفونت مغز و پرده‌های آن:

 

در صورتی که آسیب از نوع نافذ  باشد مغز و پرده های آن مستعد عفونت می‌شوند.

Our Score
Our Reader Score
[Total: 2 Average: 4]