نوشته‌ها

چرا نباید جلسات گفتار درمانی را نیمه‌کاره رها کنیم

, ,
گفتاردرمانی

مشکلات و اختلالات گفتار و زبان و درمان آنها موضوعی است که ذهن بسیاری از خانواده‌ها را به خود مشغول کرده است.

نکته مهم برای درمان و رفع مشکلات و اختلالات گفتار و زبان تدریجی و زمان‌بر بودن است.

مسلما بدون صرف زمان و انجام تمرینات، نمی‌توان به بهبود و پیشرفت افراد دارای اختلال گفتار و زبان امیدوار بود.

لازم است تاکید کنیم، یادگیری گفتار و زبان فرآیندی طولانی است و یک شبه کسی دارای گفتار و زبان نمی‌شود،

پس نمی‌توان یک شبه هم اختلال گفتار و زبان را  درمان کرد.

 

متخصص گفتاردرمانی

 

بعد از مراجعه کودکان دارای اختلال گفتار و زبان به کلینیک گفتار درمانی و انجام معاینات و ارزیابی، روند درمان آغاز می‌شود،

در ادامه با بهبود نسبی برخی علایم، والدین احساس می‌کنند،

می‌توانند بدون  ادامه جلسات گفتار درمانی و نظارت گفتار درمان، خودسرانه ادامه درمان را در منزل انجام دهند.

والدین کودکان دارای اختلال گفتار و زبان توجه داشته باشند، عدم ادامه روند درمان و بی‌توجهی

به مشاوره‌ها و نظارت آسیب شناس گفتار و زبان، قطعا نتایج مطلوبی در پی ندارد. این باور نادرست برخی والدین باید اصلاح شود.

فرآیند رشد گفتار و زبان  در برنامه درمانی کودکان دارای اختلال توسط آسیب‌شناس گفتار و زبان مد نظر قرار می‌گیرد

و بر این اساس آموزش‌های لازم به کودکان در جلسات گفتار درمانی ارائه می‌شود.

 

ادعای دروغ درمان قطعی لکنت زبان

 

کلینیک گفتار درمانی ونک به‌عنوان یکی از بهترین مراکز گفتار درمانی تهران، آمادگی دارد

تا با استفاده از تجربیات خود، موثرترین و بهترین رو‌ش‌ها برای ارزیابی و درمان اختلالات گفتار و زبان را به کار ببندد.

بدون شک تاثیرگذار ترین نتایج گفتار درمانی با همکاری مراجع، گفتار درمان‌گر و والدین به‌دست می‌آید.

 

اگر در محیط پیرامون خود مواردی مانند:

کم حرف زدن کودکان،

دیر صحبت کردن یا دیر زبان باز کردن کودکان

بد تلفظ کردن صداها

صدای تو دماغی(گفتار درمانی صدای تو دماغی)

عدم برقراری ارتباط

عدم فعالیت کودک در بازی با هم سن و سالان خود

تکرار کردن یا گیر کردن روی کلمات

اجتناب از صحبت کردن در جمع

کودک کم شنوایی که به تازگی عمل کاشت حلزون داشته.

نوزاد یا کودکانی که در مکیدن یا بلعیدن شیر و غذا دچار مشکل آسپیراسیون و عدم مکیدن است

کودکی که گفتار و کلام واضحی برای افراد غریبه ندارد و صحبت های او به سختی قابل درک است

کودکان فلج مغزی که دارای آبریزش دهانی می‌باشند و توانایی بیان صداها و آواسازی را ندارند

کودکان دبستانی که در یادگیری خواندن نوشتن و ریاضیات دچار مشکلات هستند

کودکانی که در سنجش کودکان ورود به مدرسه  رد شده اند.

مشاهده کردید تنها متخصصی که می‌تواند به طور کاملا تخصصی وارد عمل شده

و با مداخلات درمانی اقدامات درمانی لازم را تدارک ببیند،متخصص گفتار درمانی است  

که با جلسات منظم و فشرده باعث رفع مشکلات ذکر شده می‌شود .

Our Score
Our Reader Score
[Total: 1 Average: 5]

۱۸ نشانه بیش فعالی را بشناسید

,

علائم و  نشانه‌ بیش فعالی در کودکان گام مهمی برای شناسایی و درمان بشمار می‌رود.

تشخیص بیش فعالی بسیار سخت و دشوار است. در اکثر موارد پزشکان قادر به تشخیص این بیماری نیستند.

درباره کودکی که با چنین اختلالی تشخیص داده می‌شود سه علامت را نباید از یاد ببرید

که شامل پرتحرکی، کمبود توجه و تمرکز و در نهایت اعمال تکانه ای (کارهای ناگهانی و غیرقابل پیش بینی) است.

زمانی که پزشک بتواند جزئیات لازم را از والدین و مدرسه به دست آورد می‌توان معیارهای لازم را در نظر گرفت.

علائم اختلال بیش فعالی ـ کم توجهی باید در بیشتر از یک مکان دیده شود مثلاً خانه و مدرسه

و البته اینکه برای چند ماه این علائم بروز کند. داشتن شش علامت یا بیشتر از علائم اختلال کم توجهی

یا بیش فعالی که باید دست کم شش ماه وجود داشته باشد تا بتوان گفت کودک بیش فعال است.

 

گفتاردرمانی |گفتار درمانی |گفتار درمانی کودکان در منزل|

علائم بیش فعالی تعدادی از علائم مربوط به بیش فعالی و اختلال توجه و تمرکز شامل موارد زیر است:

 

ـ کودک غالباً با دست هایش بازی می کند و در جایش می لولد.

ـ کودک معمولاً کلاس را ترک می کند. ـ غالباً می‌دود یا می‌پرد.

ـ اغلب بازی یا فعالیت‌هایش پر سر و صداست.

ـ به نظر می‌رسد کودک همیشه در حال حرکت است.

ـ زیاد صحبت می‌کند.

ـ از توجه به جزئیات ناتوان است.

ـ اغلب قادر به پیگیری دستورات یا اتمام کارها نیست.

ـ اغلب وسایل خود را گم می کند.

بیش فعالی/ شیطنت کودکان

علت اختلال بیش فعالی مشخص نیست.

البته پژوهشگران علت‌هایی از جمله عوامل ژنتیک و یا عصب شیمیایی را برای این اختلال برشمرده اند،

اما بین آنها توافق وجود ندارد.

البته توجه داشته باشید برخلاف نظر عموم علت این اختلال نتیجه تربیت نادرست و فرزند پروری نامناسب نیست.

این باور اشتباه است و والدین نباید خود را به دلیل ابتلا فرزندشان به بیش فعالی سرزنش کنند.

 

این اختلال دلایل بیولوژیک دارد.

 

کاردرمانی کودکان |کاردرمانی کودکان چیست؟ | تاثیر کاردرمانی در کودکان | مرکز کاردرمانی

 

  ۱۸ نشانه رفتاری  کودکان دارای بیش فعالی:

 

۱. کودک معمولاً در توجه دقیق نسبت به جزئیات ناموفق است یا اینکه در انجام تکالیف مدرسه و یا دیگر فعالیتها اشتباههایی ناشی از بی توجهی از او سر می زند.

۲. معمولا در حفظ توجه در حین بازی و تکالیف مشکل دارد.

۳. به نظر می رسد که به آنچه به طور مستقیم به او گفته می شود گوش نمی دهد.

۴. در انجام چند عمل پشت سر هم نا موفق است.

۵. از کارهایی مثل تکالیف مدرسه یا خانه که به تلاش ذهنی احتیاج دارند اجتناب می کند و یا به شدت آنها را ناخوشایند می داند.

۶. معمولا اسباب بازی ها ،لوازم مدرسه و سایر وسایل شخصی اش را گم می کند.

۷. صدا و یا هر محرک بیرونی به راحتی حواس او را پرت می کند.

۸. کارهایی که به او محول شود را به راحتی فراموش می کند.

۹. کارهایش را نیمه کاره رها می کند.

۱۰. بدون سر و صدا بازی کردن برایش دشوار است.

۱۱. وقتی روی صندلی می نشیند یا دست و پاهایش را تکان می دهد یا روی صندلی پیچ و تاب می خورد.

۱۲ . در کلاس درس برایش مشکل است که روی صندلی خود بنشیند.

۱۳. از بازیهای آرام لذت نمی برد و انجام آن برایش مشکل است.

۱۴. بیش از اندازه حرف می زند.

۱۵. معمولا رعایت کردن نوبت برایش مشکل است.

۱۶. معمولا در حرف دیگران می پرد یا وارد بازیهای بقیه می‌شود.

۱۷. مشکلات خواب در آنها بیشتر دیده می‌شود.

۱۸. رفتارهای پرخاشگرانه بیشتر نشان می‌دهند.

 

درمان بیش فعالی

 

پس از آشنایی به نشانه  های بیش فعالی باید بدانیم که درمان سریع برای ADHD وجود ندارد

اما علائم آن قابل شناسایی و کنترل هستند.

بهتر است والدین برای کمک کردن به خود و کودکشان در مورد این اختلال اطلاعات بیشتری کسب کنند.

همچنین برنامه تربیتی ویژه ای را متناسب با نیازهای فرزند خود طرح ریزی کنند.

درست است که کنار آمدن با کودکان بیش فعال کار ساده ای نیست اما والدین باید بدانند که این افراد ذاتا بد نیستند

اما بدون مصرف دارو و رفتار درمانی نمی‌توانند رفتار خود را کنترل کنند.

در این مورد خانواده، معلم و مدرسه باید با یکدیگر همکاری داشته باشند.

والدین باید از تنبیه بدنی کودک خود جدا خودداری کنند و با او با محبت رفتار کنند.

دارو درمانی هم در صورت تجویز پزشک کمک بسیاری به این دسته از کودکان می کند.

مطالعات نشان داده است رژیم های غذایی هم می‌تواند برای کمک به این افراد کارساز باشد.

آنها باید از زیاده روی در مصرف شکر و غذاهای حاوی آن مانند کیک، شیرینی، شکلات، بیسکویت

و نوشابه‌های شیرین که تحریک کننده هستند خودداری کنند.

برخی از افراد که در کودکی بیش فعال بوده اند این مشکل را تا بزرگسالی با خود به دوش می کشند

و حتی در بعضی موارد بیش فعالی فرد در سنین بزرگسالی تشخیص داده می شود.

این دسته افراد در بزرگسالی دیگر تحرک زیاد و مشکل آفرین ندارد بلکه از احساس بی قراری رنج می برند.

Our Score
Our Reader Score
[Total: 0 Average: 0]

کلاترینگ یا پریده‌گویی چیست؟

,
درمان لکنت زبان

 کلاترینگ اختلالی در پردازش گفتار و زبان است که با گفتار سریع و نامنظم، پراکنده، سازمان نیافته و غیرقابل درک مشخص می‌شود .

اختلال در سازماندهی  زبان مهمترین مشخصه آن است.

کلاترینگ نوعی تظاهر کلامی عدم تعادل زبان مرکزی است که روی تمام راه‌های بر قراری ارتباط و به طور کل بر رفتار تاثیر می‌گذارد.

 

گفتاردرمانی لکنت زبان کودکان | درمان لکنت زبان در کودکان 

 

نشانه‌های اصلی زیر را به عنوان علائم تشخیص کلاترینگ عنوان کرده‌اند :

۱٫ تکرار

۲٫ فقدان آگاهی از مشکل

۳٫ ضعف و کو تاهی سطح توجه

۴٫ ضعف ادراک

۵٫ تفکر سازمان نیافته

مایزر مفهوم ویژه از هم گسیختگی سرعت گفتار را به افراد مبتلا به کلاترینگ نسبت داده است .

اگر ناروانی گفتار وجود داشته باشد و گفتار شخص سریع و نا موزون باشد فرد مبتلا به کلاترینگ است .

مهمترین واحد ارتباطی لکنت و کلاترینگ در حوزه گفتار درمانی یا آسیب شناسی گفتار و زبان است .

کلاترینگ یا تندگویی

تفاوت‌های میان کلاترینگ و لکنت:

• فرد مبتلا به کلاتر از مشکل خود آگاهی ندارد ولی فرد لکنتی دارد .

• گفتار فرد کلاتر تحت شرایط فشار روانی بهتر از گفتار فرد لکنتی است .

• گفتار فرد کلاتر در شرایط آرامش بد تر ااز گفتار فرد لکنتی است .

• گفتار فرد کلاتر اگر به گفتار خود توجه کند بهتر می شود و گفتار فرد لکنتی بد تر .

• شروع مجدد گفتار در افراد کلاتر بهتر است و در افراد لکنتی بد تر می باشد .

• پاسخهای کوتاه در افراد کلاتر بهتر است و در فرد لکنتی بد تر است .

• خواندن یک متن آشنا در فرد کلاتر بد تر است و در افراد لکنتی بهتر است .

• خواندن یک متن نا آشنا در فرد کلاتر بهتر است و در افراد لکنتی بد تر است.

• زبان بیگانه در افراد کلاتر بهتر است و در افراد لکنتی بدتر است .

• دست خط افراد کلاتر شتاب زده و تکراری و آزادانه می نویسد

و دست خط فرد لکنتی مخفف شده و توام است و آزادانه نمی نویسد .

• فرد کلا تر برون گرا و فرد لکنتی درون گرا هستند .

• از نظر پیشرفت تحصیلی افراد کلاتر تنبل هستند و افراد لکنتی خوب یا عالی هستند .

• نوار مغزی افراد کلاتر معمولا آشفتگی دارد و نوار مغزی افراد لکنتی معمولا طبیعی است .

• هدف درمانی افراد کلاتر توجه کردن مستقیم به جزئیات گفتار و هدف درمانی افراد لکنتی بی توجهی نسبت جزئیات گفتار است .

• شیوه گفتار افراد کلاتر با تکرار بخش و هجا مشخص می شود و گفتار سریع و نا منظم و با مکث کم می با شد .

• در گفتار افراد کلاتر گیر و تنش و کشیده گویی دیده نمی شود .

 

در این زمینه گفتار درمانگر با توجه به وضعیت فرد می توانند اطلاعات بیشتری در اختیار شما قراردهند .

ولی باید توجه داشته باشید که در این مورد وجود مشکلات ساختمانی می تواند مطرح باشد .

به همین دلیل باید بررسی دقیقتری در زمینه فعالیت سیستم عصبی فرد به عمل آید

Our Score
Our Reader Score
[Total: 2 Average: 3]

آشنایی با ۱۰ نشانه هشدار دهنده آلزایمر

آیا با نشانه‌های آلزایمر آشنایی دارید؟

گزارش آمار مبتلایان به آلزایمر در سال ۲۰۱۵ حاکی از آن است که نزدیک به ۴۴ میلیون نفر در سرتاسر جهان به این بیماری مبتلا هستند.

درحالی که از هر چهار نفر مبتلا، تنها بیماری یکی از آنها به درستی تشخیص داده می‌شود.

آمارها نشان می‌دهند کشورهای اروپای غربی بالاترین میزان ابتلا به این بیماری را دارند

و آمریکای شمالی از نظر تعداد مبتلایان دومین رتبه را در جهان دارد، به حدی که در هر ۶۸ ثانیه یک آمریکایی به آلزایمر مبتلا می‌شود.

انتظار می‌رود تا سال ۲۰۵۰ تعداد مبتلایان به این بیماری سه برابر شود.

این بیماری در کشورهای اروپایی و آمریکا که بالاترین آمار ابتلا را دارند،‌

یکی از ۱۰ دلیل اصلی مرگ انسان‌ها به شمار می‌رود بیماری که قابل پیشگیری،‌ درمان یا مهار شدن نیست.

آلزایمر

 

یک بیماری بسیار موذی

 

با این‌همه متخصصان معتقدند تشخیص زودهنگام برای کمک به بهبود زندگی روزمره بیماران بسیار حیاتی است.

این بیماری بسیار موذی است و در شرایطی که هیچ نشانه خاصی وجود ندارد،‌

این احتمال هست که بیماری درحال پیشرفت باشد. از این رو شناسایی زودهنگام مبتلایان می‌تواند

فرصت بهتری برای آغاز زودهنگام درمان فراهم آورد زیرا به نظر می‌آید درمان زودهنگام اثرگذاری بهتری بر مبتلایان دارد.

 

بیماری آلزایمر و نشانه های اولیه آن

 

با این‌همه اگرچه تشخیص زودهنگام می‌تواند منجر به اثرگذاری بهتر بر روند درمان شود،

بررسی‌هایی که از تست‌های آنلاین تشخیص آلزایمر انجام گرفته نشان می‌دهد

این تست‌ها از دقت پایینی برخوردارند و اعتبار علمی ندارند.

به گفته جولی روبیلارد محققی که به تازگی این گزارش را در کنفرانس بین‌المللی انجمن آلزایمر ارائه کرده،

رفتارهای خودتشخیصی از محبوبیت بالایی برخوردارند زیرا به صورت رایگان و در قالب تست‌های مختلف قابل دسترس هستند

اما حقیقت این است که این تست‌ها قابل استناد نبوده و از اعتبار علمی برخوردار نیستند

و به جای آنکه کارامد باشند،‌به شدت مخرب و نامناسب هستند.

این درحالی است که تشخیص نادرست آلزایمر برای بیماران خسارات مالی فراوانی در پی خواهد‌داشت،

مبلغی درحدود ۱۴ هزار دلار در سال برای هر بیمار.

اما درصورتی که تشخیص زودهنگام درست و بر مبنای علمی صورت گیرد،‌

می‌تواند از نظر مالی بسیار به نفع بیمار و خانواده‌اش تمام شود.

 

۱۰ نشانه آلزایمر

 

از این رو انجمن بین‌المللی آلزایمر ۱۰ نشانه مهم که از ابتلا به این بیماری خبر می‌دهند را معرفی کرده‌است

که در صورت مشاهده در افراد می‌توان آنها را برای معاینه دقیق‌تر به پزشک معرفی کرد:

 

۱- تغییرات شدید در حافظه که منجر به مختل شدن زندگی روزمره شود.

۲- دشواری در برنامه‌ریزی یا حل کردن مشکلات.

۳- دشواری در انجام وظایف روزمره در خانه،‌محل کار و یا در اوقات فراغت.

۴-گنگی و گیجی درباره زمان و مکان.

۵- دشواری در درک تصاویر و ارتباطات فضایی اجسام با یکدیگر.

۶- بروز مشکلی جدید در بیان و یا نوشتن واژه‌ها.

۷- جا‌به‌جا کردن اجسام و ناتوانی در به یاد‌آوردن مکان جدید آنها.

۸- کاهش توانایی یا ناتوانی در قضاوت کردن.

۹- دوری کردن از کار یا فعالیت‌های اجتماعی.

۱۰- تغییر در حالات روحی و یا شخصیت.

اهمیت تشخیص زودهنگام این بیماری شاید در قالب واژه‌ها نگنجد،‌

همین‌بس که آگاهی به موقع از وجود این بیماری می‌تواند به معنی سال‌های سال زندگی بیشتر و حافظه شفاف‌تر برای بیمار باشد.

Our Score
Our Reader Score
[Total: 1 Average: 5]

اسکلروز متعدد یا ام اس چیست؟

,

اسکلروز متعدد یا ام‌اس یک بیماری خود ایمنی است که در آن تخریب غلاف چربی اعصاب باعث اختلال کارکرد آنها و بروز علائم گوناگون شود.

بیماران مبتلا به اسکلروز متعدد یا ام‌اس (MS)  ممکن است دچار انواع گوناگونی از ناتوانی‌ها شوند،

در حالیکه بیماری پایانه‌های عصبی در مغز، نخاع و حتی چشم‌ها را هدف قرار می‌دهد، ‌علائم متفاوتی بروز می‌کند.

 

علت ام اس چیست؟

 

پزشکان اطمینان ندارند که علت دقیق ام‌اس چیست یا چه عواملی یک فرد را بیشتر از دیگری در معرض این بیماری قرار می‌دهد.

اماعلائم ام‌اس فراوان و متفاوت است و به این بستگی دارد که کدام قسمت دستگاه عصبی مورد حمله بیماری قرار گیرد.

یک بیمار ام‌اس ممکن است در راه‌رفتن  کمی دچار اشکال شود، در حالی‌که دیگری ممکن است کاملا به صندلی چرخدار وابسته شود.

بیماری آلزایمر/ ام اس

یک بیمار ممکن است دچار ضعف شدید بدنی شود، در حالی‌که دیگری ممکن است

دچار محوشدن بینایی یا دوبینی شود. و بیمار دیگر ممکن است اشکال در سخن‌گفتن، سفتی عضلات، لرزش و اختلال در کنترل مثانه پیدا کند.

بسیاری از این علائم شکایات فرد هستند که دیگران نمی‌توانند ببیند، از درد و ضعف شدید گرفته تا اشکالات حافظه.

 

کاردرمانی |کاردرمانی کودکان|مرکز کاردرمانی|کلینیک کاردرمانی|

اسکلروز متعدد را یک بیماری خود‌ایمنی می‌شمارند، زیرا دستگاه ایمنی بدن به دستگاه عصبی مرکزی (مغز و نخاع) خود فرد حمله می‌کند.

رشته‌های عصبی در دستگاه عصبی مرکزی با بافت چربی به نام میلین احاطه و حفاظت می‌شوند،

که به هدایت تکانه‌های الکتریکی پیام‌رسان کمک می‌کند. در مبتلایان به ام‌اس میلین در نواحی متعددی تخریب می‌شود،

و بافت جوشگاهی که به جای ماند را اسکلروز می‌نامند.

گاهی خود رشته عصبی نیز آسیب می‌بیند.

 

زنان دو برابر بیشتر مبتلا می‌شوند

 

هنگامی میلین یا رشته عصبی آسیب می‌بیند یا تخریب می‌شود، توانایی اعصاب رای هدایت

تکانه‌های الکتریکی از اندام به سوی مغز و بالعکس مختل می‌شود و به این ترتیب است که علائم ام‌اس بروز می‌کند.

اغلب افراد مبتلا به ام‌اس در بین سنین ۲۰ تا ۵۰ تشخیص داده می‌شوند،

و این بیماری زنان را دوبرابر بیش از مردان گرفتار می‌کند.

تعداد مبتلایان به ام‌اس در سراسر جهان حدود ۲٫۵ میلیون نفر تخمین زده می‌شود.

 

عوامل محیطی و ژنتیکی دخیلند

 

علت دقیق  اسکلروز متعدد نامعلوم است، اما دانشمندان تصور می‌کنند ترکیبی از عوامل محیطی و ژنتیکی در آن دخیل باشد.

استعدادی ژنتیکی برای این بیماری در فرد وجود دارد و بعد عاملی محیطی به آن اضافه می‌شود.

مثلا فرد در معرض ماده خاصی قرار می‌گیرد، که دستگاه ایمنی را تحریک می‌کند،

اما دستگاه ایمنی به اشتباه به جای مهاجم خارجی به خود اجزای بدن حمله می‌کند.

گفتاردرمانی |گفتار درمانی |گفتار درمانی کودکان در منزل|کلینیک گفتاردرمانی|

 

علائم بیماری اسکلروز متعدد یا ام‌اس (MS)

 

حملات بیماری ام‌اس می‌تواند علائم زیر را به وجود آورد که ممکن است خفیف یا شدید باشند:

  • ضعف، فلج، درد یا لرزش دست و پا.
  • گرفتگی یا تحلیل‌رفتگی عضلانی.
  • بی‌‌‌حسی یا گز‌گز‌کردن.
  • مشکلات بینایی از جمله از دست دادن دید، محوشدن دید، دید دوتایی، درد چشم یا حرکات سریع غیرقابل کنترل چشم.
  • سرگیجه، سیاهی‌رفتن چشم‌ها، از دست‌ دادن تعادل یا اشکال در راه رفتن.
  • مشکلات ادراری از جمله تکرر ادرار و بی‌اختیاری.
  • کاهش توانایی ذهنی، از جمله توانایی تفکر واضح، تمرکز، یادآوری، تعمیم‌دادن، و تفکر انتزاعی.

 

 

HealthDay news

Our Score
Our Reader Score
[Total: 1 Average: 1]

آگاهی واجی و اختلالات صدای گفتاری

,
گفتاردرمانی

آگاهی واجی و پردازش واجی از موضوعات مهم است.

گفتار پیوسته شامل انواع مختلف واحدهای زبانی است که اندازه‌ی این واحدها

از بزرگ ( جمله، کلمه، سیلاب) به کوچک ( واج ها، تکواژها) است.

توانایی برای آنالیز آگاهانه ساختار صدایی گفتار از دوران کودکی شروع می‌شود که این توانایی آگاهی واجی نامیده می‌شود.

اکثر گوینده‌های بزرگسال یک زبان فورا و آگاهانه تشخیص می‌دهند که گفتار شامل این واحدهای زبانی  است.

توانایی کودکان در انجام فعالیت‌هایی مثل تولید قافیه، تشخیص صدای آغازین کلمات یا تقطیع واج‌های تشکیل دهنده‌ی

یک کلمه نشان دهنده‌ی رشد آگاهی واجی در آنها است. عملکرد خوب در چنین فعالیت هایی مرتبط با

عملکرد وی درفعالیت‌های خواندن است. خواندن و هجی کردن طبیعی به وسیله ی عوامل زیادی تحت تاثیر قرار می‌گیرد.

ازمیان این عوامل می‌توان معناشناسی، صرف و نحو، خزانه‌ی واژگانی، توانایی داستان گویی،

دانش رسم الخطی اعم از آگاهی از حروف الفبا را نام برد.

پردازش واجی و مهارت‌های واج‌شناختی یکی از مهم‌ترین عوامل است.

پردازش واجی تحت تاثیر سه فاکتور نامیدن سریع، حافظه‌ی واجی و آگاهی واجی است.

شواهد نشان می دهد کودکان با اختلالات صداهای گفتاری اغلب مشکلاتی را در

رشد آگاهی واجی و پردازش‌های واجی نشان می‌دهند،و این مشکل کسب مهارت خواندن

در این کودکان را با مشکل مواجه خواهد ساخت.

در این مقاله بر آنیم پس از مروری بر آگاهی واجی به این بحث بپردازیم

که چرا کودکان دارای اختلالات آوایی و واجی در این حوزه با مشکل مواجهند و

چگونه می‌توان از مداخلات آگاهی واجی در دوران پیش از دبستان برای درمان اختلالات آوایی و واجی

بهره جست و در عین حال بستری مناسب برای فراگیری مهارت های تحصیلی بویژه خواندن فراهم کرد.

آگاهی واجی چیست ؟

آگاهی واجی عبارت است از آگاهی فرد از ساختار صدایی ( واجی ) کلمات گفته شده بدون رجوع به معنای آن:

• آگاهی واجی، جز مهم در بازشناسی کلمه و عملکرد خواندن و هجی کردن است.

• توانایی های سوادآموزی مثل هجی کردن، رمزگشایی خواندن، درک خواندن و                                                                                                               روانی خواندن مرتبط با مهارت های آگاهی واجی طبیعی است.

• تحول مهارت‌های آگاهی واجی وابسته به بازنمایی‌های واجی صحیح  است.

• بازنمایی‌های واجی، بازنمایی‌های ذخیره شده در خزانه‌ی واژگان ذهنی است که حاوی مشخصه‌های واجی کلمات است.

• آگاهی هوشیارانه از ساختار واجی کلمات پیش‌گوی قوی عملکرد سوادآموزی طبیعی است.

• آگاهی واجی گروهی از مهارت‌ها را شامل می‌شود شامل آگاهی از اینکه کلمات قابل تجزیه                                                                                                به هجاها، آغازه و قافیه واز همه مهم‌تر به واج‌ها هستند، توضیح داده می‌شود.

• در بعضی از منابع آگاهی از ویژگی‌های آوایی ( مختصات ممیزه) جز مهارت‌های آگاهی واجی محسوب می‌شود.

• آگاهی از ساختار واجی کلمات به عنوان یک آگاهی درون واژگانی محسوب می‌شود                                                                                                           به این معنی که بازنمایی این واحدها به طور مجزا از معنا اتفاق می‌افتد.

• مهارت آگاهی واجی یک مهارت فرا زبانی است.

• تحول آگاهی واجی کودک به صورت یک پیوستار است، کودک ابتدا از کلمات و                                                                                                                    در مرحله‌ی بعد از هجاها، آغازه/ قافیه و در مرحله‌ی آخر از واج‌ها آگاهی پیدا می‌کند.

 

فاکتورهایی که موجب ضعف در آگاهی واجی می‌شود شامل:

• وجود تاریخچه‌ای از عفونت گوش

• وضعیت اقتصادی-اجتماعی- فرهنگی ضعیف

• تاریخچه‌ی خانوادگی

• IQ غیر کلامی ضعیف

• واژگان درکی ضعیف

• مشکلات زبان و گفتار

 

توانایی‌های آگاهی واجی شامل:

• آگاهی از قافیه

• تقطیع (کلمات ، سیلاب‌ها، واج‌ها)

• ترکیب( سیلاب ها، واج ها)

• دست‌ورزی واج ها(ابدال آغازین)

• حذف

روند تحولی رشد آگاهی واجی بنا به گفته‌ی (Stackhouse1997) از دوران کودکی تا سال‌های مدرسه به صورت زیر است:

تقطیع کلمات داخل سیلاب ها، قافیه، ترکیب، تقطیع سیلاب به صداها، دستورزی صداها، تقطیع خوشه .

 

حافظه‌ی واجی :

حافظه‌ی واجی شامل کدگذاری و ذخیره‌ی اطلاعات واجی( مشخصه‌های واجی، قوانین واج آرایی)                                                                                           در حافظه‌ی کوتاه مدت یا فعال است. عملکرد خوب حافظه‌ی واجی مرتبط با مهارت‌های خواندن (و زبانی) است.

برای ارزیابی حافظه ی واجی از فعالیت تکرار ناکلمات و تکرار ارقام استفاده می‌شود.

در کودکان بزرگتر از تکرار کلمات چند هجایی نیز برای ارزیابی حافظه‌ی واجی استفاده می‌شود.

 

نامیدن سریع :

 

توانایی سریع نامیدن یک سری از آیتم‌ها (رنگ‌ها، اشیا، حروف، اعداد ) است.

عملکرد خوب در این فعالیت نشان دهنده‌ی کارآمدی در بازیابی نام‌های کلامی از حافظه‌ی بلند مدت است.

پردازش‌های شناختی و زبانی دخیل در نامیدن سریع مشابه با پردازش‌های دخیل در مهارت خواندن است.

 

آگاهی واجی

آگاهی واج شناختی و اختلالات تولید گفتاری:

کودکان دارای مشکلات تولید گفتاری خاص به نقص هایی در قواعد واجی در خطر                                                                                                             تجربه‌ی مشکلات آگاهی واجی و خواندن هستند ما این کودکان                                                                                                                                        را کودکان دارای اختلال واجی (Phonological Disorder,PD) می‌نامیم.

 

مروری بر بررسی های انجام شده در کودکان PD حاکی از آن است، این کودکان:

 

• خطاهای تولید صداهای گفتاری متعدد همرا با وضوح گفتار پایین دارند.

• مشکلات زبانی در حوزه های دیگر (گرامر ، واژگان) دارند.

• مشکلات صداهای گفتاری این کودکان برجسته‌تر از مشکلات کودکانی با مشکل تولیدی مجموعه‌ی کوچکی از صداها است.

• اختلال واجی به عنوان یک اختلال شناختی-زبانی در مقایسه با اختلال تولیدی – حرکتی بررسی می‌شود،                                                                             که در نتیجه‌ی بازنمایی‌های واجی معیوب است.

• کودکان دارای اختلال واجی همراه با مشکلات زبانی  یا فرایندهای واجی غیرطبیعی در خطر بیشتری برای اختلالات آگاهی واجی هستند.

• بعضی از کودکان دارای اختلال واجی مشکلاتی در کسب آگاهی واجی دارند، اما ممکن است                                                                                              این مشکلات در مراحل اولیه‌ی رشد سوادآموزی نمایان نشود.                                                                                                                                             این کودکان از نقاط قوت حافظه‌ی بینایی و آگاهی نحوی                                                                                                                                                   و معنایی برای جبران توانایی محدود شده ی خود                                                                                                                                                         در استفاده از سرنخ‌های واجی برای فرایند خواندن استفاده می‌کنند.                                                                                                                              همانطور که تقاضاهای برنامه‌ی تحصیلی افزایش می‌یابد، مشکل این کودکان برجسته‌تر می‌شود.                                                                                      نقص‌های آگاهی واجی بیشترین تاثیر را روی خواندن در سطح سوم و بالاتر از آن دارد.

• کودکان دارای کنش پریشی تحولی گفتار، گروه دیگری هستند که نقص های آگاهی واجی و مشکلات خواندن را تجربه می‌کنند.

 

فرضیه‌ی سن حساس

 

فرضیه‌ی سن حساس برای تحول مهارت‌های سوادآموزی بیان می‌کند که اگر کودک با مشکلات تولید                                                                                صداهای گفتاری و مهارت‌های آگاهی واجی ضعیف وارد کودکستان شود در خطر مشکلات سوادآموزی است.
شواهد دیگری نشان داده است که اگر کودک در سن ۵٫۶ سالگی گفتار ناواضح همراه با مشکلات نحوی و                                                                          معنایی داشته باشد در خطر مشکلات سوادآموزی است.                                                                                                                                        همچنین خطاهای صداهای گفتاری خفیف و مقاوم بالای سن ۶٫۹ سالگی با مشکلات سوادآموزی مرتبط می‌شود.

 

ارزیابی

 

ارزیابی آگاهی واجی یکی از مجموعه ارزیابی‌های انجام شده در کودکان دارای اختلال واجی است.                                                                                      تکالیف متفاوتی برای ارزیابی آگاهی واجی استفاده می‌شود، بار پردازشی آنها متفاوت است                                                                                                    و چگونگی انتخاب آنها برای ارزیابی بر اساس سطح تحولی و سن کودک است.                                                                                                                  ضروری است که آسیب‌شناس گفتار  و زبان ارزیابی آگاهی واجی را برای کودکان دارای اختلال صدای گفتاری انجام دهد                                                                 و باید ذکر کرد که آگاهی واجی از طریق درمان قابل بهبود است.

 

 فعالیت‌های قافیه

این فعالیت‌ها شامل تشخیص و تولید قافیه است
فعالیت تشخیص قافیه، مثال: از کودک پرسیده می‌شود که آیا کلمه‌ی (سوپ) مثل کلمه‌ی (سوپ) است                                                                                    (مثل هم تمام می‌شوند یا آخر اسمشان مثل هم است)                                                                                                                                                  یا اینکه از کودک خواسته می‌شود ازبین سه کلمه( نخ، یخ، گل) کلمه‌ی متفاوت از بقیه را تشخیص دهد.

فعالیت تولید قافیه، مثال: به کودک می گوییم چند کلمه بگو که آخرش مثل کلمه ی (گوش) باش .

 

 فعالیت‌های ترکیب

فعالیت‌های ترکیب شامل ترکیب هجاها، آغازه/قافیه و واج ها است
فعالیت تشخیص، مثال: از کودک خواسته می‌شود که هجاهای کلمه‌ی مورد نظر(مداد)                                                                                                           را با هم ترکیب کرده و کلمه بسازد و به تصویرآن کلمه اشاره کند.

فعالیت تولید،مثال: از کودک پرسیده می‌شود که این صداها (ش- ای –ر)چه کلمه‌ای را می سازد، کلمه را بیان کن.

 فعالیت‌های تقطیع

شامل تقطیع کلمات به سیلاب‌ها و تقطیع سیلاب به آغازه و قافیه است.
مثال: به کودک می گوییم به این عکس نگاه کن. من ( لیوان) را جدا جدا ( با فاصله ۲ ثانیه) می‌گویم: (لی – وان) .                                                                        حالا به شما عکس‌هایی می‌دهم که باید اسم آنها را به صورت جدا جدا بگویی.

خرده آزمون تشخیص تجانس

مثال : در این فعالیت از کودک می‌خواهیم به عکس‌ها نگاه کند و اسمشان را بگوید( داس ، دام ، تاب).                                                                                    بعد به او می‌گوییم دو تا عکسی را که اول اسم‌شان مثل هم است را نشان بده.

 فعالیت جداسازی همخوان آغازین / پایانی/ میانی

مثال: به کودک می‌گوییم به این عکس نگاه کن و اسمش را بگو (چشم) حالا به من بگو صدای آخرش چیه ؟(م)

مثال: به این عکس نگاه کن و اسمش را بگو(شتر) حالا به من بگو صدای اولش چیه؟ (ش)

مثال: به این عکس نگاه کن و اسمش را بگو( درخت).

به صدای (خ) توی اسم گوش کن.اگر صدای (خ) را برداریم و نگوییم، چه باقی می‌ماند؟( د ر ت)

 

 تقطیع خوشه

مثال: از کودک می‌خواهیم صداهای کلمه ی دارای خوشه مثل ( کفش ) را مشخص کند.

 فعالیت جابه جایی صدا

مثال : به کودک می‌گوییم بگو ( کفش) .حالا بگو آن را با ( ک) به جای (ت).

فعالیت دست‌ورزی صدا

این فعالیت شامل دست‌ورزی صدا و ابدال آغازین ( جابه جایی همخوان آغازین دو کلمه) است.
نکته : این تکالیف را می توان براساس آگاهی کودک ازحروف نوشتاری به صورت کلامی یا نوشتاری اجرا کرد.

 

درمان:

گفتار درمان‌گر یا “آسیب‌شناس گفتار و زبان” باید توجه دقیقی به ارزیابی و درمان آگاهی واجی در کودکان پیش از دبستان                                                               و کودکان دبستانی داشته باشد. وقتی کودک براساس ارزیابی‌های انجام شده در آگاهی واجی ضعف نشان می‌دهد،                                                                    درمانگر سریعا درمان آگاهی واجی را با فعالیت‌های درمانی زبان_گفتار ادغام می‌کند.                                                                                                            باید ذکر کرد که درمان تکرار فعالیت‌های ارزیابی نیست.

درمانگر برای کودک مدل‌سازی می‌کند که چگونه یک فعالیت آگاهی واجی را انجام دهد.

ژسچرهای تولیدی مرتبط شده با هر صدا را به کودک آموزش می‌دهد و فقط روی مدالیته‌ی شنیداری تمرکز نمی‌کند.

 

درمان : پیش از سن دبستان

 به طور همزمان درمان تولید گفتاری و آگاهی واجی را مورد هدف قرار می‌دهیم.
 داستان‌هایی برای کودک بخوانید که دارای الگوهای تجانس و قافیه باشد و توجه کودک را به این الگوهای واجی جلب کنید.
 روی آگاهی از واج حتی در سن قبل از دبستان تمرکز می‌کنیم                                                                                                                                        ( بیشتر از آگاهی از سیلاب و قافیه با عملکرد سوادآموزی مرتبط می شود.)
 آگاهی از الفبا و تطابق صدا-نماد در این سن نیز هدف درمان است.                                                                                                                                (آموزش آگاهی واجی وقتی بهتر عمل می‌کند که هر دو صدا و نماد در درمان مورد هدف قرار گیرد.)
 فعالیت ها با تکالیف تشخیص به جای تولید شروع می‌شود.
 مفهوم صدا و نویسه را به کودک آموزش می‌دهیم.
 جداسازی واج ،تشخیص ( آیا(داس) و( دام )با صدای یکسانی شروع می‌شوند؟                                                                                                                به دهان من نگاه کن.) ،طبقه بندی ( کلماتی را که با صدای (ک)شروع می شوند راجدا کن.)،                                                                                            فعالیت‌های قافیه و تجانس و آموزش اشعار کودکان ازفعالیت های دیگر در این مرحله است.
 کلمات نوشتاری را با اندازه بزرگ زیر تصاویری که برای تولید درمانی استفاده می‌کنید بنویسید، و توجه کودک را به کلمات نوشتاری سوق دهید.

 

درمان : مقطع اول دبستان

 

 از فعالیت‌های دست‌ورزی صدا(جابه جایی واج‌ها) و تقطیع و ترکیب واج‌ها در این مرحله استفاده کنید.
 آگاهی از الفبا و آموزش تطابق واج و نویسه در این مرحله ضروری است.

 

 

درمان : کودکان بزرگتر/ نوجوان

 

 آگاهی صرفی: در کودکان بزرگتر آگاهی صرفی همزمان با آموزش آگاهی واجی برای بهبود خواندن                                                                                          ، هجی کردن، تلفظ و فهم کلمات بزرگتر آموزش داده می شود.
تکواژها، کوچکترین واحدهای معنادار هستند.

کلمات بر اساس پیش‌وندها، پس‌وندها و ریشه‌ های کلمات طبقه‌بندی می‌شوند.

مثال:reorganizing = re+ organize + ing
مثال: energy,energetic,energize

 در انتخاب محرک برای فعالیت‌های درمانی در نظر داشته باشید که سایشی‌ها آسان‌تر از انفجاری‌ها هستند                                                                              و خوشه‌های همخونی از واج‌های منفرد سخت‌تر هستند و در روند درمانی دیرتر از واج‌های منفرد هدف درمان قرار می‌گیرند.

 

نتیجه‌گیری:

 ما می‌دانیم که کودکان دارای اختلالات صداهای گفتاری ( مخصوصا همراه با اختلالات زبانی همراه ) در خطر مشکلات سوادآموزی هستند.
 نه فقط کودکان پیش از سن دبستان بلکه کودکان بزرگ‌تر نیز در خطر تجربه ی مشکلات سوادآموزی قرار دارند.
 آگاهی واجی حوزه‌ای است که در آن متخصص گفتار درمانی یا “آسیب‌شناس گفتار و زبان” می‌تواند                                                                                       و باید نقشی را در ارزیابی، درمان ( آگاهی واجی از طریق درمان قابل بهبود است.) و پیشگیری بازی کند.

References

Bernthal J, Bankson N, Flipsen JR P. Articulation and Phonological Disorder. 2009, Pearson.

Dodd B. Differential Diagnosis and Treatment of Children with Speech Disorder. 2005 ,Whurr

Bird, J., Bishop, D.V.M., & Freeman, N.H. (1995). Phonological awareness and literacy development in children with expressive phonological impairments. Journal of Speech and Hearing Research, 38, 446-462.

Stackhouse, J. (1997). Phonological awareness: Connecting speech and literacy problems. In B.W. Hodson& M.L. Edwards (Eds.), Perspectives in applied phonology (pp.157-196).Gaithersburg, Maryland: Aspen Publishers, Inc.

سلیمانی، زهرا. دستجردی کاظمی، مهدی. ۱۳۸۲ .آزمون آگاهی واج‌شناختی و ویژگی‌های روانسنجی آن. تهران: پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش.

گردآوری : فریده دهقانی
دانشجوی کارشناسی ارشد گفتار درمانی

 

Our Score
Our Reader Score
[Total: 2 Average: 3]

گفتار درمانی و توصیه‌های لازم برای والدین

گفتار درمانی کودکان دارای لکنت

مشاوره به والدین

کودکان دارای تاخیر در رشد گفتاروزبان برای درمان به گفتار درمانی مراجعه می‌کنند.

متخصص گفتاردرمانی در جریان مداخله کودکان با تاخیر در رشد گفتار و زبان، خانواده نقش بسیار مهمی ایفا می‌کند.

در نتیجه ارائه مشاوره‌های لازم در زمینه مداخلاتِ مراجعین به والدین و مراقبین کودک،

هم آنها را نسبت به نقش خود در بهبود کودک‌شان آگاه می‌کند

و هم کودک را در معرض فرصت های مختلف یادگیری در محیط روزمره قرار می دهد.

از آنجایی که بخش مهمی از یادگیری کودک در محیط خارج از کلینیک رخ می‌دهد، درمانگران در کنار ارائه مداخلات

مرتبط با هر مراجع باید این محیط را از طریق خانواده به محیطی غنی و هدفمند از نظر آموزشی تبدیل کنند.

 

  • موقعیت‌هایی را فراهم کنید تا کودک با اسباب‌بازی‌هایی بازی کند که بتواند عملکرد خاصی را با آنها انجام دهد و در حین این بازی ها فعالیت کودک را توصیف کنید.

 

  • در مراحل صداسازی، صداهای کودک را تقلید کنید. اگر کودک موقع غذا خوردن یا بازی کردن غان وغون می کند شما هم این کار را انجام دهید. رعایت نوبت از مهارت های اولیه ای است که نوزاد یاد می‌گیرد.

 

  • موقعیت‌های بیرون از خانه مانند پارک، ملاقات با خانواده های دیگر، دوستان و کودکان دیگر از موقعیت هایی است که فرصت یادگیری زیادی را برای کودک فراهم می کند.

 

درمان دیر حرف زدن کودک 

 

  • صداسازی های کودک را بسط دهید و مجددا به او باز گردانید.

 

  • فعالیت های روتینی مانند سلام و احوالپرسی را هرزمان که در معرض دید کودک قرار گرفتید بعد از زمان های خاصی مثل صبح ها، بعد از استراحت، بعد از بازی کودک و یا هر موقعیت مشابهی انجام دهید.

 

  • با جالب و خوشایند کردن مکالمات مانند مکالمه بین پاپت ها کاری کنید تا کودک تمایل بیشتری به صحبت کردن پیدا کند. از حالات چهره ای و آهنگ های اغراق آمیزی استفاده کنید.

 

  • با ضربه صدایی ایجاد کنید ، حالت تعجب به خود بگیرید و بعد یک پاپت یا عروسک به کودک نشان دهید و مکالمه ای را بین پاپت و کودک یا با خودتان شروع کنید. کودک حالت تعجب و حس شرکت در مکالمه را دوست خواهد داشت .

 

  • خزانه ای از اشعار و اهنگ ها برای کودک شکل دهید. تکرار واژگان در اشعار به یادگیری کودک کمک می کند. در مورد آنچه که انجام می دهید آواز بخوانید. از ملودی های ساده و تکراری استفاده کنید. آوازها را با آنچه که در همان لحظه انجام می دهید مطابقت دهید.

 

  • در مورد احساسات مختلف خودتان، کودک و یا در حالت بازی احساسات پاپت را توصیف کنید و حالات چهره ای خودتان را هم به آن اضافه کنید.

 

  • سوالات انتها باز (open-ended) از کودک بپرسید، چون باعث می شود کودک در مورد موضوع توضیح دهد. مانند ” داری چی کار می کنی؟ ” “کجا میری؟ ” خودتان هم الگوهای زبانی مربوطه را به کودک ارائه دهید.

 

  • توجه داشته باشید که در حین صحبت کردن با کودک از کلمات مثبت استفاده کنید. مانند ” خیلی خوب کمک کردی و …”

 

  • اجازه دهید تا کودک با اسباب بازی هایی استفاده کند که شامل فعالیت های روتین مانند” غذا پختن یا تمیز کردن ” باشد.

 

  • نیازهای کودک را با بیان نام آن شی یا کلمه توسط خانواده رفع کنید و پس از بیان توسط کودک، در همان لحظه آن را توصیف کنید.

 

  • در مورد هر چیزی که کودک به آن توجه می کند یا اشاره می کند و به شما نشان می دهد صحبت کنید) Joint attention) این کار به افزایش خزانه واژگان کودک کمک می کند.

 

  • موقعیت های روزمره مانند لباس پوشیدن، غذا خوردن ، آماده کردن غذا، تمیز کردن و … از موقعیت هایی هستند که فرصت های بسیار مناسبی را برای یادگیری کودک فراهم می کند.

گفتاردرمانی_کودکان

 

غذا خوردن یا آماده کردن غذا

 

  • به کودک اجازه دهید تا در مراحل آماده سازی غذا کمک کند و در حین کار از عبارات و جملات کوتاه و ساده استفاده کنید .

 

  • اجازه دهید تاکودک در فعالیت هایی مانند ” شستن سبزی، تهیه ساندویچ، بردن وسایل سفره و… ” شرکت کند . می توانید از عباراتی مانند ” بشقاب مامان، بشقاب بابا، …) استفاده کنید. همزمان با بردن وسایل نام آن ها را بیان کنید و یا در قالب دستورات تک مرحله ای از کودک بخواهید آنها را به افراد مختلف بدهد.

 

  • کلمات کودک را بسط و گسترش دهید. مانند ” موز ” …. آفرین، موز/ بابا موز می خوره/ تو موز دوست داری؟. حتی اگر کودک فقط ” م ” را بیان کرده است.

 

  • مهارت های کاربردشناسی و واژگان مرتبط با آنها را می توانید در حین غذا خوردن مانند تشکر، درخواست، رعایت نوبت و … تمرین کنید.

 

  • زمانی که کودک کلمه ای را به طور ناقص می گوید، شکل صحیح آن را بیان کرده و به او باز گردانید.

 

  • غذا خوردن باید موقعیت تفریح، خنده دار و جالبی باشد. مثلا در تزیین غذا با سس صورتی بکشید و اجزای مختلف را نام ببرید .

 

  • در مورد جنبه های کیفی و کمی غذا مانند رنگ، مقدار و محتوای غذاها، مزه ، جنس، بافت، دما و … با کودک صحبت کنید. در مورد صحبت شود.

 

  • دستورات آشپزی خیلی ساده در مورد غذاها و عملکرد های آشنا به کودک بدهید. مانند هم زدن یا ریختن.

 

  • فرایند ارتباط در موقعیت غذا خوردن باعث رشد گفتار و زبان خواهد شد.

 

نوشتن و نقاشی کشیدن

 

  • در یک فعالیت مشارکتی همزمان با زمان نوشتن کودک مادر نیز شروع کند به نوشتن. مثلا نامه به کسی را بلند بخوانید و بنویسید. مادر می گوید ” من دارم  می نویسم،  می خوام بنویسم هاپو ”  کلمات باید ساده و کوتاه باشند. با این روش کودک می فهمد که همه ی نوشته ها معنا دارند که باعث رشد گفتار و زبان می شود. از کودک بپرسید ” داری چی می کشی؟ چی می نویسی؟ “

 

  • خانواده می تواند کلمه ای را به صورت بزرگ و با رنگ خاص بنویسد و آن را توصیف کند مانند نام کودک.

 

  • در هنگام خرید که لیست تهیه می شود، کودک هم چند نمونه بگوید و یا می تواند تصویر هر آیتم را در کنار نام او در لیست بچسباند.

 

  • اشکالی که کودک می کشد را به شکل خاصی تشبیه کنید. ” آفرین، مار کشیدی؟ “

 

  • کودکان یاد می گیرند اشکال و نمادهایی را روی کاغذ خلق کنند. باید به او کمک شود تا متوجه شود هر نمادی معنا دارد.

 

  • از مواد نوشتنی مختلف مانند رنگ های مختلف، وایت برد، کاغذ رنگی، ماژیک و حتی انگشت کودک استفاده شود.( به علت درگیری حواس مختلف جلب توجه کودک به علت جالب بودن)

 

لباس پوشیدن

 

  • فرصت هایی را فراهم کنید که کودک از بین دو لباس یکی را انتخاب کند و انتخاب او را نام ببرید و در مورد رنگ و اندازه اش الگو دهید.
  • لباس افراد مختلف را در قالب الگوی زبانی مناسب معرفی کنید.
  • در قالب دستورات ساده می توانید از کودک بخواهید لباس های هرکسی را به او بدهد.

 

مفاهیم محاسباتی

 

  • شمارش اشیا را در طول روز در حین بازی ها و فعالیت ها با کودک انجام دهید.

 

  • این شمارش می تواند در موقعیت های مختلفی مانند غذا پختن انجام گیرد. حتی اگر کودک چیزی نگوید.

 

  • دسته بندی اشیا نیز می تواند به عنوان یک تکنیک استفاده شود مانند ” مکعب ها رو برداریم” یا ” لباسای کثیفُ جمع کن “

 

  • در موقعیت های مختلف در مورد اندازه آیتم های مختلف صحبت کنید مانند بزرگ- کوچک، سبک- سنگین، کوتاه- بلند و …

 

  • در مورد کمیت ها و اعداد مانند ” یه لیوان آب می خوام، سه تا قاشق داریم ” در فعالیت ها صحبت کنید.

 

 

محیط بیرون از خانه

 

  • باید فرصتی را فراهم کنید تا کودک با دنیای بیرون آشنا شود و دنیای اطراف را کشف کند. کودک را در فعالیت های بیرون از خانه درگیر کنید، مانند آب دادن به گل ها.

 

  • در پارک در فعالیتی مانند تاب خوردن می توان مفاهیمی مانند ” تند هل بدم؟ چقدر بالا رفتی ؟ ”  یا  افعالی مانند ” هل دادن، بالا رفتن و توقف کردن ” را الگو داد.

 

  • با هم قدم بزنید، به اطراف نگاه کنید و در مورد آنچه که می بینید و خصوصیات آنها صحبت کنید.

 

بازی

 

  • بهتر است کودکان از اسباب بازی های کوچک هنگام بازی استفاده می کنند تا رویدادهای زندگی را در قالب نمادین در نقش های شغلی یا خانوادگی تداعی کنند.

 

  • اسباب بازی های کوچک مانند حیوانات، خانه، لگوها، مکعب ها، عروسک ها، ظروف آشپزخانه و … مناسب هستند.

 

  • در کنار کودک قرار بگیرید و با او بازی کنید. الگوهای بازی کردن را به کودک مدل دهید. مانند خرید از فروشگاه.برخی از فعالیت ها، حالات چهره و یا صداسازی ها و کلماتش را تقلید کنید.

 

  • در حین انجام عمل و بازی با ابزارها الگوهای زبانی هم باید به صورت توصیفی ارایه شود. مانند” یه مکعب قرمز بردارم”.

 

  • در فعالیتی مانند پاذل در مورد الگوها صحبت شود. مثلا جای تکه ها را خالی و در مورد آن صحبت کنید.

 

  • در مورد کیفیت ها مانند سایز، رنگ، شکل و … اسباب بازی ها صحبت کنید. مانند” ماشین تند میره ” ” خرگوش می پره ” .

 

  • بازی های تخیلی همیشه جالب اند. پس یک شام خیالی، مهمانی صرف چای، پیک نیک و گروه خرید خیالی تشکیل دهید و انجام دهید. رانندگی در یک ماشین خیالی و یک مکالمه در مورد چیزهای خیالی که می بینید داشته باشید.

 

کتاب خواندن

 

  • کودک باید از همان موقع که می‌تواند بنشیند، در نگاه کردن به کتاب‌های تصویری درگیر شود.  والدین می‌توانند در ابتدا کودک را در بغل شان بنشانند و با هم به تصاویر نگاه کنند، در حالی که والد به تصاویر هر صفحه برچسب می زنند.  در سطح اولِ پاسخ، کودک توجه مشترک با والد را تجربه می کند. وقتی کودک بارها و بارها کتاب را دیده و شنیده باشد، والدین می توانند روی هر صفحه مکث کنند تا کودک کاری انجام دهد، به تصاویر اشاره کند و یا صداسازی کند. لازم است که در این موقعیت به نکات زیر توجه شود:

 

  • اشیا موجود در کتاب آشنا و متناسب با سطح کودک باشند.

 

  • از کتاب هایی استفاده شود که شامل فعالیت های روزمره و روتین کودک باشد، مانند لباس پوشیدن، غذا خوردن، حمام کردن و…

 

  • کتاب ها هر روز در زمان ثابت خوانده شوند. رعایت نظم و نظم دهی زندگی کودک در فرآیند یادگیری گفتار و زبان بسیار مهم است.

 

  • انتخاب کودک در تعیین کتاب در نظر گرفته شود.

 

  • به کودک اجازه داده شود خودش هم در مورد تصاویر مشارکت کند مانند صداسازی ها و یا اشاره به تصاویر. والد می تواند گفته های کودک را بسط دهد و الگوهای زبانی مناسب را به کودک ارائه دهد.

 

  • هنگام کتاب خواندن والد و کودک طوری بنشینند که هر دو از یک زاویه کتاب را ببینند.

 

دقت کنید :

 

  • به حرف های کودک گوش کنید، به او نگاه کنید و در مورد آیتم های مورد توجه کودک صحبت کنید.

 

  • باید به کودک فرصت دهید تا آنچه را که می خواهد، بیان کند و دایما خانواده صحبت نکند، بعد الگویی بالاتر از گفته خودش به او ارائه بدهید.

 

  • ممکن است کودک بعد از یک سری از مشاورات صداسازی های زیادی داشته باشد که البته هنوز کاملا گفتاری هم نباشد. در این حالت فعالیت خانواده باید ادامه یابد تا به کلمات گفتاری تبدیل شود.

 

  • به کودک فرصت دهید تا جملات ناتمام ما را کامل کند.

 

  • از انواع واژگان استفاده کنید، نه فقط نام اشیاء.

 

  • از گفتار کودک مدار یا مادرانه ( motherese – parentese – Child-directed speech) استفاده کنید.

 

لکنت زبان و نقش تغذیه، ژن‌ها و سایر عوامل

 

مجموعه‌ای از رفتارهای ارتباطی که بزرگسالان به ویژه والدین حین صحبت با کودکانشان استفاده می‌کنند.

ویژگی‌هایی مانند آهنگ اغراق شده، زیر و بمی بالا، تغییر بیشتر در زیر و بمی ، طول عبارات کوتاه شده،

سرعت پایین تر و مکث های طولانی تر، موضوعات محدود به اینجا و اکنون، حمایت بافتی بیشتر،

تکرار بیشتر به نسبت مکالمات بزر‌گسالان از مختصه های این سبک ارتباط  است.

حتی در مراحل اولیه نوزادان به این تفاوت های موجود در تعامل با والدین حساس اند

و گفتار کودک مدار از این حساسیت ادراکی کودکان استفاده می کند.

این سبک ارتباطی کفایت مکالمه ای کودک و ظرفیت پردازشی محدود او را تقویت می کند

و ابزار قوی برای جلب و حفظ توجه کودک است.

 

Our Score
Our Reader Score
[Total: 0 Average: 0]

لکنت زبان و نقش تغذیه، ژن‌ها و سایر عوامل

, ,

در یک مورد از تحقیقات انجام شده به نقص در ژن‌های کروموزوم ۱۸ در بروز لکنت زبان اشاره شده است.

در پژوهش‌های انجام شده نقایصی در ژن‌های کروموزوم‌های ۱، ۱۳، و ۱۶ در افراد دارای لکنت مشاهده شده است.

همچنین طبق تحقیقاتی که در نشریه پزشکی نیوانگلند منتشر شده است،

سه ژن مرتبط با نوعی اختلال سوخت و سازی کمیاب می‌تواند عامل بروز برخی موارد لکنت زبان باشد.

که دو مورد از این ژن‌ها در سلول‌های مغزی بعنوان بخشی از فرایند بازیافت زباله مورد استفاده قرار می‌گیرد.

ژن سوم نقش شناخته شده دیگری ندارد. این ژنها در اختلالاتی موسوم به  mucolipidosis IIو mucolipidosis III نقش دارد

که در آنها زائدات در سلول‌ها تجمع می‌یابد و موجب بروز مشکلات قلبی، کبدی، مفصلی و گفتاری می‌شود.

 

کشف عامل ژنتیکی لکنت زبان

 

به گفته پژوهشگران درصورتی که دو نسخه از یک ژن معیوب وجود داشته باشد فرد به این اختلالات دچار می‌شود.

در حالی‌که تقریبا همه افراد مورد بررسی در این تحقیق فقط یک نسخه از این ژن جهش یافته را داشتند.

در مجموع نقایص ژنتیکی فرد را مستعد ابتلا به لکنت می‌کند که اگر با سایر عوامل همراه شوند باعث ظهور لکنت می‌شوند.

 

تاثیر PH بر لکنت

 

اسیدی شدن محیط بدن (مثلا در اثر خوردن غذای طبع سرد ) باعث افزایش لکنت می شود چون بدن در محیط قلیایی بهتر فعالیت می کند.

در واقع در این فرآیند بر اثر اسیدی شدن بدن ترشح ادرار در نتیجه تلاش بدن برای خروج اسید از بدن افزایش پیدا می‌کند.

علاوه بر این غذای طبع گرم علاوه بر اینکه باعث قلیایی شدن محیط بدن می شوند،

گرمایی در داخل بدن ایجاد می کنند که انرژی پایه و متابولیسم را افزایش می دهند در نتیجه لکنت و اثرات آن کاهش می یابد.

 

نوروترنسمیترها

 

در افراد مبتلا به لکنت نوروترنسمیتر دوپامین و سروتونین بسیار مهم هستند.

در واقع افزایش دوپامین( تحریک , هیجان و استرس) باعث کاهش سروتونین می گردد

که همانطور که می دانیم سیستم کنترل کننده گفتار ( سیستم مدیال) در اثر این تغییرات دچار اختلال شده و با توجه

به نقش این سیستم در گفتار سریع و اتوماتیک در گفتار محاوره  فرد مبتلا به لکنت ناروانی مشاهده می‌‌شود.

با توجه به اینکه این افراد معمولا افراد تحریک پذیر و ناآرامی هستند اختلال در فعالیت سیستم مدیال مورد انتظار است.

 

روش های درمانی لکنت

 

تغییرات شیمیایی ناشی از استرس، ورزش، تغذیه

 

استرس در فرد روی نوروترنسمیترها تاثیر می گذارد و حالت برانگیختگی ایجاد می کند

که به دنبال آن با افزایش دوپامین و کاهش سروتونین روبرو می شویم که روی سیستم مدیال اثر گذار است.

از دیدگاه برخی محققان با توجه به نقش استرس در فعالیت سیستم اعصاب سمپاتیک

و تأثیر آن بر سیستم گوارش ( ترشح اسید در معده) محیط بدن اسیدی شده و این موضوع هم باعث افزایش لکنت می شود.

 

گفتاردرمانی لکنت زبان کودکان | درمان لکنت زبان در کودکان | لکنت زبان کودکان و درمان

 

ورزش روی سرعت تنفس اثرگذار است. وقتی سرعت تنفس افزایش پیدا کند عمق تنفس کاهش پیدا می کند

و فرد به ناچار از الگوی تنفس شانه ای استفاده می کند که همین امر باعث کاهش هماهنگی گفتار و تنفس و بروز لکنت می شود.

همچنین ورزش روی متابولیسم و انرژی پایه بدن فرد اثرگذار است و از این طریق هم در فرد تغییراتی ایجاد می‌کند.

 

تغذیه

 

طبع غذای مصرفی روی PH بدن اثر گذار است. غذای طبع سرد باعث اسیدی شدن محیط و افزایش لکنت می‌شود

و غذای گرم باعث بازی شدن محیط و فعالیت منظم و بهتر بدن می گردد که متعاقب آن لکنت کاهش می یابد.

همچنین غذاها و طبع آن بر متابولیسم و گرمای بدن موثر است

یعنی همانطور که می‌دانیم با خوردن مواد طبع گرم( مثلا غذای تند) گرما و متابولیسم بدن افزایش می یابد و

همچنین محیط بدن قلیایی شده و بهتر فعالیت می کند و برعکس،

در خوردن غذای طبع سرد متابولیسم کاهش می‌یابد، محیط بدن اسیدی شده و لکنت افزایش می‌یابد.

طبق فرضیه‌ای که هنوز کاملا اثبات نشده است خوردن شیر و ماست به دلیل داشتن اسید لاکتیک

و تاثیر روی ماهیچه‌ها در افراد مبتلا به لکنت توصیه نمی‌شود.

طبق پژوهش‌ها خوردن پنیر، غذایی که از قبل مانده است و کاکائو در افراد لکنتی توصیه نمی‌شود.

الهه فرمانی؛ دانشجوی کارشناسی ارشد گفتاردرمانی

Our Score
Our Reader Score
[Total: 2 Average: 3]

گرفتگی صدا؛ شایع‌ترین علت چیست؟

,

گرفتگی صدا اختلال در تولید صدای طبیعی توسط ارگان تولید صوت (حنجره) است.
حنجره (Larynx) جزئی از دستگاه تنفسی است که در تولید صدا، تنظیم تنفس و جلوگیری از آسپیراسیون نقش دارد.»

نقش تولید صدای حنجره در روند تکامل دیر‌تر ایجاد شده و بیشتر در جانوران رده بالا بویژه انسان حائز اهمیت است.

«ارائه تعریف جامعی از صدای طبیعی دشوار است ولی در مجموع صدای نرمال بایستی براحتی قابل شنیدن باشد،

شفاف بوده و دامنه و خصوصیات آکوستیک آن در هنگام صحبت ثابت باقی مانده و برای سن و جنس شخص متناسب باشد.»

گرفتگی صدا | توصیه‌هایی برای مراقبت از صدا

 

هر گونه تغییر در خصوصیات فوق می‌تواند منجر به احساس گرفتگی صدا شود که در بعضی از بیماران موارد فوق اتفاق نیفتاده

ولی شخص هنگام صحبت احساس خستگی یا درد کرده و یا به مدت طولانی نمی‌تواند صدای نرمال

خود را حفظ نماید که این موارد نیز نشانه‌ای از بیماری در ناحیه حنجره است.»

علل مختلفی می‌توانند منجر به گرفتگی صدا شوند، شایع‌ترین علت‌های آن شامل

بیماری‌های التهابی (لارنژیت‌های حاد و مزمن)، بیماری‌های ساختمانی، بیماری‌های نوروماسکولار و… هستند.

روش‌های مختلفی برای تشخیص بیماری‌های حنجره وجود دارد که قدیمی‌ترین روش معاینه حنجره معاینه با اینه است

که هنوز نیز مورد استفاده است، ولی متاسفانه همه بیماران قادر به تحمل آن نیستند و به علاوه امکانی برای ضبط تصاویر وجود ندارد.»

حنجره/ گرفتگی صدا

 

 

ضرورت معاینه حنجره در گرفتگی صدا بیش از سه هفته

 

امروزه روش‌های جدید معاینه حنجره را فراهم آورده‌اند که در این عرصه تقریبا

جایگاهی برای معاینه زیر بیهوشی برای تشخیص بیماری‌های حنجره وجود ندارد.

روش‌های دیگر مانند تست‌های آنالیز صدا و روش‌های تصویر برداری در موارد خاص و با تشخیص پزشک معالج مورد استفاده قرار می‌گیرد.

درمان گرفتگی صدا بستگی به تشخیص علت آن داشته و معمولا به صورت تیمی انجام می‌شود

که حضور لارنگولوژیست به همراه گفتار درمانگر در غالب موارد ضروری بوده و

در موارد خاص بایستی از سایر متخصصین مانند روانپزشکان نیز استفاده کرد.

علاوه بر درمان‌های خاص برای هر بیمار، رعایت بهداشت حنجره، تغییر در سبک زندگی

و رژیم غذایی برای همه بیماران توصیه می‌شود اجتناب از فریاد زدن، صحبت کردن بسیار سریع،

سینه صاف کردن‌های مکرر، قطع سیگار و مصرف روزانه ۶ تا ۸ لیوان آب از جمله این موارد هستند.

در مواردی که گرفتگی صدا بیشتر از ۲ یا ۳ هفته طول می‌کشد به خصوص

در مردان بالای ۴۰ سال که سابقه مصرف سیگار دارند انجام آن ضروری است.

تشخیص زودهنگام سرطان حنجره در حفظ عملکرد و طول عمر بیماران نقش به سزایی داشته و همواره در بیماران پر خطر باید مد نظر باشد.
دکتر پیمان دبیرمقدم

Our Score
Our Reader Score
[Total: 1 Average: 1]

بیماری های مغز و اعصاب

گفتاردرمانی سکته مغزی

در این مقاله قصد داریم درباره بیماری های مغز و اعصاب صحبت کنیم. امیدواریم مورد پسند شما واقع شود.

عفونت‌های باکتریال و ویروسی عصبی

مننژیت باکتریال

  • درگیری مننژها بوسیله میکروارگانیزم ها را اصطلاحاً leptomenigitis گویند.
  • چون عفونت محدود به فضای ساب آراکنوئید، آراکنوئیدوپیا می باشد.
  • باکتری‌ها از طریق خون (سپتیسمی)، از طریق متاستاز از قلب، ریه و دیگر احشاء، از طریق انتشار مستقیم از کانون های عفونی در جمجمه، ستون‌مهره‌ها، پارانشیم‌ عصبی ← وارد مننژ شده و ایجاد عفونت منتشر فضای مننژ می‌شود.

شایع‌ترین جرم‌های میکروبی که ایجاد مننژیت باکتریال می‌شوند شامل استرپتوکوک پنومونیه، نیسریا مننژیتیدیس یا همان مننگوکوک، هموفیلوس آنفولانزا هستند، در نوزادان E.coli و استرپ عامل شایع هستند و در بچه ها و شیرخوران شایع‌ترین عامل هموفیلوس انفولانزا است

نشانه‌های بیماری

از جمله نشانه های بیماری میتوان به موارد زیر اشاره کرد:

  • شامل تب، لرز
  • سردرد
  • تهوع و استفراغ
  • بی‌قراری
  • با پیشرفت بیمار حالات کاهش سطح هوشیاری و استیوپور و کما عارض می‌شود

 

بیماری

بیماری

  • در معاینه بیمار علاوه بر تب و کاهش سطح هوشیاری و بی‌قراری علائم تحریک مننژ یعنی سفتی گردن و علائم مثل کرنیگ و برودزسینکی عارض می‌شود.

در نوزادان وشیرخواران

  • در نوزادان علائم اصلی بیماری شامل :
  • تب و حتی بدون تب با نخوردن غذا و بیحالی مشخص می‌شود.

 

  • در شیرخواران علایم بیماری به صورت زیر است:
  • علامت سفتی گردن واضح نیست در عوض برجستگی فونتانل‌ها واضح می‌شود.

LAB

  • علائم آزمایشگاهی هم کمک کننده و اثبات کننده بیماری هستند که مهم‌ترین آن گرفتن نمونه مایع مغزی نخاعی یا LP است(lumbar puncture) نمونه CSF شامل فشار بالا، ظاهر تیره و کدر، سلول سفید افزایش یافته، پروتئین بالا، قند کاهش یافته، است و نمونه اسمیر مایع مغزی نخاعی جرم عامل بیماری را نشان می‌دهد و کشت مایع CSF90% موارد مثبت است.
  • توجه داشته باشیم که نمونه مایع مغزی طبیعی شامل فشار ۱۸-۸ سانتی‌متر آب، سلول سفید ۵-۰ عدد سلول قرمز -، پروتئین ۴۵-۱۵ میلی گرم در دسی‌لیتر، قند حدود ⅔ قند همزمان خون است.

 

عوارض بیماری:

  • شامل:
  • تشنج‌ها
  • فلج اعصاب کرانیال
  • ضایعات فوکال مغزی
  • هیدروسفالی

درمان بیماری:

  • شروع آنتی‌بیوتیک بسته به سن بیمار قبل از اثبات جرم عامل بیماری شروع می شود.
  • (۲gr/12h) ceftriaxone

 

  • اگر اثبات شد جرم مننگوکوک است پنی‌سیلین + کلرامیفیکل

عفونت‌های ویروسی بیماری

  • عفونت‌های ویروسی عصبی موجب ایجاد مننژیت، انسفالیت، میلیت جدا از هم یا با هم می‌شوند.
  • مننژیت ویروسی معمولاً خودبخود محدود شونده است با علائم تحریک مننژ، سردرد، بی قراری است .
  • انسفالیت درگیری پارانشیم مغزی با ویروس است که با تشنج، تغییر هوشیاری و با یا بدون علائم فوکال عصبی می‌شود از انواع خوش‌خیم انسفالیت ویروسی تا علائم بدخیم کشنده یا سکل گذرانده مثل انسفالیت هرپسی (ویروس هرپس سیمپلکس عامل آن است) متغیر است.
  • میلیت ها هم شامل عفونت فقط نرون حرکتی نخاعی (شاخ قدامی) مثل پولیومیلیت.
  • عفونت نرون‌های حسی (شاخ خلفی نخاع) مثل زونا، یا میلیت کامل یک مرض نخاع که باعث علائم فلج اندام‌ها، بی‌حسی اندام‌ها، بی اختیاری ادراری می شود.
  • بهر جهت در تمام این سه نوع فرمول شمارش مایع مغزی تغییر پیدا می‌کنند، فشار مایع بالاست، سلول سفید افزایش پیدا کرده است، پروتئین افزایش یافته (نه به اندازه مننژیت‌های چرکی باکتریال)، قند هم برخلاف مننژیت چرکی در این جا طبیعی یا کمی کاهش یافته است.

تشخیص بیماری

  • براساس :
  • اپیدمیولوژی
  • کشت‌های مایع مغزی نخاعی
  • آنتی‌بادی‌های ضدویروسی
  • تست‌های افزایش تعداد پارتیکل و Agهای ویروسی polymerase chain reaction در حقیقت یک افزایش تعداد (آمپلیفیکاسیون) اسیدنوکلئیک ویروسی است

درمان

  • نگهدارنده است شامل
  • اصلاح آب و الکترولیت ها،
  • مراقبت از بیمار در صورتی که در کما باشد،
  • تزریق داروهای مثل آسیکلوویر برای ویروس‌هایی مثل HZV , HSV و گان‌سیکلویر برای CMV است.

پولیومیلیت

 

  • به نام‌های Infantile paralysis (فلج اطفال) و Acute anterior poliomyelitis هم می‌شناسند.

 

  • بیماری ژنرالیزه حاد، ناشی از عفونت ویروسی که با تخریب سلول‌های حرکتی در شاخ قدامی نخاع و ساقه مغز و تابلوی بیمارفلج شل (L.M.N)عضلات است.
  • درگیری سیستم عصبی تظاهر ناشایع و نسبتاٌ تأخیری ویروس بیماری است.
  • ویروس از طریق خوراکی وارد می‌شود
  • علائم بیماری شامل:

 

  • بدون علامت
  • تب و سردرد و گلودرد
  • علائم مننژیت و تحریک مننژ
  • نهایتاً درگیری مستقیم پارانشیم سیستم عصبی و بروز بیماری فلج است.
  • در حدود ۲۵% موارد فاز اول بیماری که تب و علائم بیماری حاد تب دار را دارد خوب می شود در اکثر موارد و با فاز دوم بیماری که افزایش شدت درد عضلانی، تب، سردرد دنبال می‌شود، اگر بخواهد فلج رخ دهد، بین روز ۲-۵ بعد از شروع درگیری سیستم عصبی رخ می‌دهد.
  • معمولاً عضلات اندام‌ها درگیر می‌شوند.

تشخیص

 

  • تشخیص بیماری با فلج شل غیر قرینه حاد + تغییرات مشخص CSF است.
  • اثبات تشخیص با کشف ویروس از مدفوع (۲-۳ هفته دوام می‌آورد) و بندرت از CSF یا خون است.

 

پروگنوز

  • مرگ و میر ۱۰% موارد است،
  • علت مرگ نارسایی تنفسی یا عوارض ریوی است. وقتی فلج وسیع است یا پیشرفت کند با عود کردن و درگیری عضلات جدید پروگنوزبد است. بسته به وسعت فلج، می‌توان با بازتوانی به بازگشت قدرت عضلانی اندام گرفتار کمک کرد.

Abnormal movement

Tremor

  • حرکات کم ؤبیش ریتمیک لرزشی، ایجاد شده به وسیله کنتراکشن‌های هماهنگ متناوب یا نامنظم عضلات آنتاگونیست خصوصیت biphasic، آن را از کلونوس افتراق می‌دهد.

ترمور پارکینسونی

  • فرکانس ۳-۵Hz ، Burst عضلات آنتاگونیست – آگونیست که به صورت آلترناتیو کنتراکشن پیدا می‌کنند. وقتی اندام در حال استراحت است نمایان می‌شود. هنگام حرکت ارادی کاهش پیدا کرده یا از بین می‌رود. سپس دوباره وقتی اندام در موقعیت جدید قرار گرفت نمایان می‌شود. دست‌ها، ساعدها، انگشتان و پاها، لب‌ها، زبان، استرس اموشنال ← تأثیر بد دارد.

Intention Tremor:

  • در حقیقت هنگام قصد (intion) نیست، در آخر فاز حرکتی است.
  • (most demaning phases of active movement)
  • نام دیگر آن ataxic tremor است. برای نمایش آن احتیاج به یک حرکت دقیق پرتابی است. فرکانس ۲-۴Hz است.
  • برخلاف ترموراکشن این ترمور در بیش از یک صفحه خود را نشان می‌دهد.
  • ترموری با همان فرکانس ممکن است در سر هم دیده شود (Titubation)
  • این ترمور نشانه بیماری مخچه یا ارتباطات آن بخصوص

sup cerebellar peduncle است.

Postural or action tremor:

  • این ترمور وقتی اندام در یک موقعیت فعال خاص قرار می‌گیرد (مثل دستهای باز) خود را نشان می‌دهد. این هم در قسمت دقیق انجام یک کار خود را نشان می‌دهد، ولی به شدت ترمور intention نیست.
  • نمونه این ترمور، enhanced physiologic tremor است (۸-۱۳HZ)
  • هیپرتیروئیدی، هیپوگلیسمی، ترس و اضطراب، فعالیت فیزیکی شدید، داروهای خاص مثل لیتیوم، nicotic acid، گزانتین‌ها، پردنیزون، وید دراوال الکل و سداتیوها.

ترمور essential

  • شایع‌ترین اختلالات حرکتی است. به صورت ترمور پوسچورال بازوها شروع می‌شود.
  • غالباً غیرقرینه، ممکن است به سر، صدا (vocal cord)، تنه و پاها هم بکشد. ترمور essential، فامیلیال، senile همه یکی هستند.
  • نمونه فامیلیال ترمور، AD(با واریشن‌هایی در سن شروع و شدت حتی در یک خانواده). درگیری inferior olive در ساقه مغز به عنوان پاتولوژی مطرح است. فرکانس ۴-۸Hz، ابتدا فقط در دوره‌های استرس است. فرکانس ترمور با افزایش سن کاهش می‌یابد و دامنه ترمور زیاد می‌شود.
  • درمان ترمور اولیه:
  • B بلوکرها (پروپرانولول تا ۲۴۰ mg/daily)
  • پریمیدون ۵۰mg/daily↑

Asterixis

Arrhythmic lapses of sustained posture یا وقفه آریتمیک در پوسچور مداوم . این وقفه در کنتراکشن مداوم اجازه می‌دهد که گراویتی اندام را وادار به حرکت کند و کوشش درباره بیمار برای برگردان اندام به موقعیت قبلی بلعث بروز این نوع حرکت غیرطبیعی شده که آستریکس نام دارد. انواع انسفالوپاتی‌ها بخصوص هپاتیک، یورمیک، هیپرکاپنی.

میوکلونوس

  • حرکات کوتاه و صاعقه مانند عضلانی (یک گروه عضلات). از نظر ریتم نامنظم هستند، از نظر دامنه هم نامنظمند.

Gilles do latouretle syn

  • تعریف: محدوده‌تیک‌ها از جرک‌های کوتاه، ساده تا یک الگوی کاملاً پیچیده از حرکات غیرارادی هماهنگ سریع متناوب است. غالباً قبل از بروز تیک، یک احساس درونی وجود دارد که با بروز تیک حرکتی یا وکال بهبود می‌یابد.
  • اگرچه تیک‌ها معمولاً برای مدتی کوتاه، ساپرس می‌شوند اما آن احساس درونی پابرجاست و به محض آ» که بیمار تلاش برای ساپرس کردن آنها را قطع کند دوباره تیک آغاز می‌شود.
  • تعریف: محدوده‌تیک‌ها از جرک‌های کوتاه، ساده تا یک الگوی کاملاً پیچیده از حرکات غیرارادی هماهنگ سریع متناوب است. غالباً قبل از بروز تیک، یک احساس درونی وجود دارد که با بروز تیک حرکتی یا وکال بهبود می‌یابد.
  • اگرچه تیک‌ها معمولاً برای مدتی کوتاه، ساپرس می‌شوند اما آن احساس درونی پابرجاست و به محض آ» که بیمار تلاش برای ساپرس کردن آنها را قطع کند دوباره تیک آغاز می‌شود.
  • AD است. در مردها بیشتر است. سن شروع کودکی است (۲-۱۵year).
  • تیک‌های متعدد + تیک‌های ووکال ژیل دولاتوره.عود و رمیشن شایع است.
  • تیک‌ها به طور شایع با ایده وسواسی compulsive و رفتار هیپراکتیو همراه هستند. در بالغین در اکثر موارد خوب می‌شود در MRI هسته لنتیکولر چپ کوچکتر از راست است.
  • درمان:
  • هالوپریدول
  • انتخاب دوم pimozide

Chorea

  • Involuntary arrhythmic movements of a forcible , jerky type.
  • Grimaing + peculiar respiratory sound purposeless

 

  • حرکات معمولاً مجزا هستند وقتی خیلی تکرار شوند در حقیقت با آتتوز مخلوط شده‌اند.

علل کره

  • Inherited chorea
  • Huntington dis
  • Benign hereditary
  • Neuro acanthocytosis
  • Rheumatic chorea
  • Sydenham , gravidarum
  • Drug induced chorea
  • Neuroleptic
  • Contraceptive Phenytion (گاهی سایر آنتی کانوالسانت)
  • Other disease
  • SLE
  • Thyrotoxicosis
  • Poly cythemiavera
  • Hyper osmolar non ketotic hyperglycemia
  • Hyponatremia
  • Hemi chorea
  • Stroke Tumor
  • Vascular malformation
  • chorea chorea

MS

Chest Pain: Opening Stats

  • یک بیماری مزمن است که بیشتر در جوانی شروع شده و از نظر پاتولوژی با نواحی متعدد التهاب ماده سفید و دمیلینشن و گلیوز (اسلکروز) مشخص می‌شود.
  • طیف بیماری از بدون علامت خوش‌خیم تا بیماری سریع ناتوان کننده متغیر است سیر متناوب عود و فروکش کردن تابلوی بیماری است. حملات اول بهبودی کامل است، اما بتدریج سکل می‌گذارد. ضایعات هم از نظر زمانی و هم مکانی متعددهستند.

علت

  • اتوایمیون است که با فاکتورهای محیطی روی یک زمینه ژنتیکی تشدید می‌شود.

شیوع و اپیدمیولوژی بیماری:

  • پیک سنی ۳۰-۲۰سالگی است. نسبت ابتلای زن به مرد۱/۴-۳/۱به ۱ است.
  • بعضی نواحی جهان، جزو نواحی پرشیوع هستند مثل آمریکای شمالی و اروپا، کشور ما جزو مناطق با شیوع متوسط است. ژاپن و چین و … آمریکای جنوبی جزو مناطق با شیوع کم هستند. درآلاسکا و استوا وجود ندارد.
  • حدود ۱۵% بیماران مبتلا به MS یک قوم و خویش مبتلا دارند. در ۹۰% بیماران آنتی بادی بر علیه الیگودندروسیت‌ها در سرم پیدا می‌شود

بیماری خود را بصورت حملات عود کننده، ضعف حرکتی، پاراپارزی، پارستزی، اختلال اسفنکتری، دوبینی، نقص دید، نیستاگموس، دیس‌آرتری، ترمور، آتاکسی، اختلال حس عمقی. معمولاً از زمان اولین حمله تا تشخیص بیماری یک دوره ۱۰-۱ ساله است

علائم بیماری:

  • علائم اول در۱/۲ بیماران ضعف و کرختی یک یا چند اندام است.
  • علائم چشمی بیماری شامل نوریت (التهاب) عصب اپتیک که در ۲۵% بیماران اولین علامت، بیماری است، باعث نقص نسبی یا کامل دید می‌شود. معمولاً بهبودی در عرض ۲ هفته از شروع علائم آغاز می‌شود.

علائم ساقه مغز

  • عدم تعادل
  • دوبینی
  • سرگیجه
  • استفراغ

 

علائم گرفتاری مخچه در MS

  • نیستاگموس
  • ترمور مخچه‌ای
  • اختلال تکلم
  • در این بیماری شایع‌ترین حالت دوبینی در بیماران، فلج بین هسته‌ای چشم است که باعث می‌شود حرکات چشم‌ها هماهنگ نباشد و دوبینی ایجاد شود.
  • وجود بیحسی گذرای صورت ، یا نورالژی عصب تری‌ژمینوس در جوانان در MS رخ می‌دهد. میوکمی عضلات صورت، سرگیجه، هالوسینشن‌های شکل نیافته شنوایی …
  • اختلال کارکرد مثانه بخصوص بصورت بی‌اختیاری ادراری شایع است.
  • افسردگی، فقدان حافظه نگهدارنده، دمانس دیده می‌شود. در ۳-۲% MSها تشنج دیده می‌شود.
  • خستگی‌پذیری در بیماران MS شایع است. علائم عود بیماری معمولاً در عرض ۸-۶هفته کاملاً خوب می‌شود.
  • شکایت از درد هم شایع است:
  • درد اطراف یک اندام
  • دردهای سوزشی اندام
  • سردرد
  • درد ناشی از کنتراکچورهای مفصلی
  • و استئوپروز، …
  • برای تشخیص بیماری هیچ تست اختصاصی آزمایشگاهی وجود ندارد. ازMRI، تست‌های تحریک برانگیخته اعصاب و معاینه نمونه مایع مغزی نخاعی استفاده می‌شود.
  • مدت متوسط بیماری ۳۰ سال است و بعد از ۲۵ سال حدود ۷۴% MSها زنده هستند. ⅓هنوز سرکار می‌روند و ⅔ قادر به راه رفتن هستند.

 

Acute Inflamatory polyneuropathy

گیلن‌باره

  • این بیماری همانطوری که از نامش پیداست ، یک بیماری درگیر کننده اعصاب محیطی عمدتاً حرکتی هستند، یعنی بیماری نرون محرکه تحتانی (LMN) است. و محل التهاب که باعث ایجاد نقص در کارکرد عصب می‌شود فقط ماده سفید نرون‌های محرکه تحتانی است، بیماری یک پلی‌نوروپاتی است یعنی اعصاب متعدد را بصورت قرینه و همزمان درگیر می‌کند.
  • سن ابتلا از ۸ماهگی تا ۸۱ سالگی دیده شده است پیک سنی ابتلا ۷۴-۵۰ است زنان قدری مستعدتر هستند.
  • علت بیماری ناشناخته ولی ۳-۱ هفته قبل از بروز بیماری تاریخچه از یک عفونت خفیف تنفسی یا گوارشی در ۶۰% بیماران دیده می‌شود.
  • عفونت توسط باکتری و یا ویروسی مثل HIV، EBV، CMV، کمپلوباکترژژنی یا … دیده می‌شود.

علائم بالینی این بیماری

  • شایع‌ترین حالت ضعف و پارستزی قرینه اندام‌ها که از اندام تحتانی شروع شده و در عرض چند روز پیشرفت کرده (دوهفته) و اندام فوقانی، عضلات بلع، تنفسی … را درگیر می‌کند. نهایت آن می‌تواند فلج کامل با نارسایی تنفسی و مرگ باشد. درد عضلانی بخصوص در عضلات پروگزیمال اندام تحتانی شایع است. شکایت حسی بصورت پارستزی شایع است ولی نشانه (sign) درگیری حس بصورت سطح حسی دیده نمی‌شود.
  • اختلال کارکرد سیستم خودکار اعصاب (اتونوم) هم بخصوص در ۲ هفته اول بیماری شایع است و می‌تواند جزو علل مرگ بیمار باشد، بصورت تاکی‌کاردی، برادی‌کاردی افزایش فشارخون، کاهش فشارخون … احتباس ادراری به همین علت نیز شایع است.

 

  • فلج دوطرفه عصب فاسیال دریک دوم ۲/۱ موارد دیده می‌شود.

 

Lab

  • علاوه بر علائم کلینیکی که بصورت ذکر شده، بعلاوه در معاینه نبودن اختلال حسی، از بین رفتن رفلکس‌های تاندونی عمقی است، از نظر آزمایشگاهی گرفتن نمونه مایع مغزی نخاعی (CSF) کمک کننده است، که مهم‌ترین نشانه آن افزایش پروتئین مایع مغزی نخاعی است.
  • انجام تست الکترومیوگرافی EMG نیز به اندازه CSF مهم است. انجام EMG در روزهای اول گرفتاری اعصاب محیطی حرکتی را نشان می‌دهد.

DDx

  • فلج حاد در اثر ضایعات نخاعی است بقیه تشخیص‌ها شامل پولیومیلت ، میاستنی گراویس و …

درمان

  • اساس درمان بر اقدامات حمایتی تنفسی و اقدامت پرستاری است تا دوره حاد فلج سپری شود. تجویز ایمنوگلوبرپین وریدی (IVIG)، و تعویض پلاسما (پلاسما فرزیس) درمان بیماری هستند که سبب تسریع در بهبود وضعیت فلج بیماران می‌شوند. انجام فیزیوتراپی از ابتدای بروز بیماری تا بهبودی کامل مهم‌ترین رکن بیماری است.
  • ۵-۳% مورتالیتی بیماری است. بطور متوسط ۱۰۸ روز بستری بیمارستانی، ۵۰ روز ونتیلاتور (دستگاه حمایت تنفسی) احتمال دارد در این بیماری در موارد متوسط تا شدید دیده شود.

تماس با ما

ویکی پدیا

Our Score
Our Reader Score
[Total: 0 Average: 0]