نوشته‌ها

آگاهی واجی و اختلالات صدای گفتاری

,
گفتاردرمانی

آگاهی واجی و پردازش واجی از موضوعات مهم است.

گفتار پیوسته شامل انواع مختلف واحدهای زبانی است که اندازه‌ی این واحدها

از بزرگ ( جمله، کلمه، سیلاب) به کوچک ( واج ها، تکواژها) است.

توانایی برای آنالیز آگاهانه ساختار صدایی گفتار از دوران کودکی شروع می‌شود که این توانایی آگاهی واجی نامیده می‌شود.

اکثر گوینده‌های بزرگسال یک زبان فورا و آگاهانه تشخیص می‌دهند که گفتار شامل این واحدهای زبانی  است.

توانایی کودکان در انجام فعالیت‌هایی مثل تولید قافیه، تشخیص صدای آغازین کلمات یا تقطیع واج‌های تشکیل دهنده‌ی

یک کلمه نشان دهنده‌ی رشد آگاهی واجی در آنها است. عملکرد خوب در چنین فعالیت هایی مرتبط با

عملکرد وی درفعالیت‌های خواندن است. خواندن و هجی کردن طبیعی به وسیله ی عوامل زیادی تحت تاثیر قرار می‌گیرد.

ازمیان این عوامل می‌توان معناشناسی، صرف و نحو، خزانه‌ی واژگانی، توانایی داستان گویی،

دانش رسم الخطی اعم از آگاهی از حروف الفبا را نام برد.

پردازش واجی و مهارت‌های واج‌شناختی یکی از مهم‌ترین عوامل است.

پردازش واجی تحت تاثیر سه فاکتور نامیدن سریع، حافظه‌ی واجی و آگاهی واجی است.

شواهد نشان می دهد کودکان با اختلالات صداهای گفتاری اغلب مشکلاتی را در

رشد آگاهی واجی و پردازش‌های واجی نشان می‌دهند،و این مشکل کسب مهارت خواندن

در این کودکان را با مشکل مواجه خواهد ساخت.

در این مقاله بر آنیم پس از مروری بر آگاهی واجی به این بحث بپردازیم

که چرا کودکان دارای اختلالات آوایی و واجی در این حوزه با مشکل مواجهند و

چگونه می‌توان از مداخلات آگاهی واجی در دوران پیش از دبستان برای درمان اختلالات آوایی و واجی

بهره جست و در عین حال بستری مناسب برای فراگیری مهارت های تحصیلی بویژه خواندن فراهم کرد.

آگاهی واجی چیست ؟

آگاهی واجی عبارت است از آگاهی فرد از ساختار صدایی ( واجی ) کلمات گفته شده بدون رجوع به معنای آن:

• آگاهی واجی، جز مهم در بازشناسی کلمه و عملکرد خواندن و هجی کردن است.

• توانایی های سوادآموزی مثل هجی کردن، رمزگشایی خواندن، درک خواندن و                                                                                                               روانی خواندن مرتبط با مهارت های آگاهی واجی طبیعی است.

• تحول مهارت‌های آگاهی واجی وابسته به بازنمایی‌های واجی صحیح  است.

• بازنمایی‌های واجی، بازنمایی‌های ذخیره شده در خزانه‌ی واژگان ذهنی است که حاوی مشخصه‌های واجی کلمات است.

• آگاهی هوشیارانه از ساختار واجی کلمات پیش‌گوی قوی عملکرد سوادآموزی طبیعی است.

• آگاهی واجی گروهی از مهارت‌ها را شامل می‌شود شامل آگاهی از اینکه کلمات قابل تجزیه                                                                                                به هجاها، آغازه و قافیه واز همه مهم‌تر به واج‌ها هستند، توضیح داده می‌شود.

• در بعضی از منابع آگاهی از ویژگی‌های آوایی ( مختصات ممیزه) جز مهارت‌های آگاهی واجی محسوب می‌شود.

• آگاهی از ساختار واجی کلمات به عنوان یک آگاهی درون واژگانی محسوب می‌شود                                                                                                           به این معنی که بازنمایی این واحدها به طور مجزا از معنا اتفاق می‌افتد.

• مهارت آگاهی واجی یک مهارت فرا زبانی است.

• تحول آگاهی واجی کودک به صورت یک پیوستار است، کودک ابتدا از کلمات و                                                                                                                    در مرحله‌ی بعد از هجاها، آغازه/ قافیه و در مرحله‌ی آخر از واج‌ها آگاهی پیدا می‌کند.

 

فاکتورهایی که موجب ضعف در آگاهی واجی می‌شود شامل:

• وجود تاریخچه‌ای از عفونت گوش

• وضعیت اقتصادی-اجتماعی- فرهنگی ضعیف

• تاریخچه‌ی خانوادگی

• IQ غیر کلامی ضعیف

• واژگان درکی ضعیف

• مشکلات زبان و گفتار

 

توانایی‌های آگاهی واجی شامل:

• آگاهی از قافیه

• تقطیع (کلمات ، سیلاب‌ها، واج‌ها)

• ترکیب( سیلاب ها، واج ها)

• دست‌ورزی واج ها(ابدال آغازین)

• حذف

روند تحولی رشد آگاهی واجی بنا به گفته‌ی (Stackhouse1997) از دوران کودکی تا سال‌های مدرسه به صورت زیر است:

تقطیع کلمات داخل سیلاب ها، قافیه، ترکیب، تقطیع سیلاب به صداها، دستورزی صداها، تقطیع خوشه .

 

حافظه‌ی واجی :

حافظه‌ی واجی شامل کدگذاری و ذخیره‌ی اطلاعات واجی( مشخصه‌های واجی، قوانین واج آرایی)                                                                                           در حافظه‌ی کوتاه مدت یا فعال است. عملکرد خوب حافظه‌ی واجی مرتبط با مهارت‌های خواندن (و زبانی) است.

برای ارزیابی حافظه ی واجی از فعالیت تکرار ناکلمات و تکرار ارقام استفاده می‌شود.

در کودکان بزرگتر از تکرار کلمات چند هجایی نیز برای ارزیابی حافظه‌ی واجی استفاده می‌شود.

 

نامیدن سریع :

 

توانایی سریع نامیدن یک سری از آیتم‌ها (رنگ‌ها، اشیا، حروف، اعداد ) است.

عملکرد خوب در این فعالیت نشان دهنده‌ی کارآمدی در بازیابی نام‌های کلامی از حافظه‌ی بلند مدت است.

پردازش‌های شناختی و زبانی دخیل در نامیدن سریع مشابه با پردازش‌های دخیل در مهارت خواندن است.

 

آگاهی واجی

آگاهی واج شناختی و اختلالات تولید گفتاری:

کودکان دارای مشکلات تولید گفتاری خاص به نقص هایی در قواعد واجی در خطر                                                                                                             تجربه‌ی مشکلات آگاهی واجی و خواندن هستند ما این کودکان                                                                                                                                        را کودکان دارای اختلال واجی (Phonological Disorder,PD) می‌نامیم.

 

مروری بر بررسی های انجام شده در کودکان PD حاکی از آن است، این کودکان:

 

• خطاهای تولید صداهای گفتاری متعدد همرا با وضوح گفتار پایین دارند.

• مشکلات زبانی در حوزه های دیگر (گرامر ، واژگان) دارند.

• مشکلات صداهای گفتاری این کودکان برجسته‌تر از مشکلات کودکانی با مشکل تولیدی مجموعه‌ی کوچکی از صداها است.

• اختلال واجی به عنوان یک اختلال شناختی-زبانی در مقایسه با اختلال تولیدی – حرکتی بررسی می‌شود،                                                                             که در نتیجه‌ی بازنمایی‌های واجی معیوب است.

• کودکان دارای اختلال واجی همراه با مشکلات زبانی  یا فرایندهای واجی غیرطبیعی در خطر بیشتری برای اختلالات آگاهی واجی هستند.

• بعضی از کودکان دارای اختلال واجی مشکلاتی در کسب آگاهی واجی دارند، اما ممکن است                                                                                              این مشکلات در مراحل اولیه‌ی رشد سوادآموزی نمایان نشود.                                                                                                                                             این کودکان از نقاط قوت حافظه‌ی بینایی و آگاهی نحوی                                                                                                                                                   و معنایی برای جبران توانایی محدود شده ی خود                                                                                                                                                         در استفاده از سرنخ‌های واجی برای فرایند خواندن استفاده می‌کنند.                                                                                                                              همانطور که تقاضاهای برنامه‌ی تحصیلی افزایش می‌یابد، مشکل این کودکان برجسته‌تر می‌شود.                                                                                      نقص‌های آگاهی واجی بیشترین تاثیر را روی خواندن در سطح سوم و بالاتر از آن دارد.

• کودکان دارای کنش پریشی تحولی گفتار، گروه دیگری هستند که نقص های آگاهی واجی و مشکلات خواندن را تجربه می‌کنند.

 

فرضیه‌ی سن حساس

 

فرضیه‌ی سن حساس برای تحول مهارت‌های سوادآموزی بیان می‌کند که اگر کودک با مشکلات تولید                                                                                صداهای گفتاری و مهارت‌های آگاهی واجی ضعیف وارد کودکستان شود در خطر مشکلات سوادآموزی است.
شواهد دیگری نشان داده است که اگر کودک در سن ۵٫۶ سالگی گفتار ناواضح همراه با مشکلات نحوی و                                                                          معنایی داشته باشد در خطر مشکلات سوادآموزی است.                                                                                                                                        همچنین خطاهای صداهای گفتاری خفیف و مقاوم بالای سن ۶٫۹ سالگی با مشکلات سوادآموزی مرتبط می‌شود.

 

ارزیابی

 

ارزیابی آگاهی واجی یکی از مجموعه ارزیابی‌های انجام شده در کودکان دارای اختلال واجی است.                                                                                      تکالیف متفاوتی برای ارزیابی آگاهی واجی استفاده می‌شود، بار پردازشی آنها متفاوت است                                                                                                    و چگونگی انتخاب آنها برای ارزیابی بر اساس سطح تحولی و سن کودک است.                                                                                                                  ضروری است که آسیب‌شناس گفتار  و زبان ارزیابی آگاهی واجی را برای کودکان دارای اختلال صدای گفتاری انجام دهد                                                                 و باید ذکر کرد که آگاهی واجی از طریق درمان قابل بهبود است.

 

 فعالیت‌های قافیه

این فعالیت‌ها شامل تشخیص و تولید قافیه است
فعالیت تشخیص قافیه، مثال: از کودک پرسیده می‌شود که آیا کلمه‌ی (سوپ) مثل کلمه‌ی (سوپ) است                                                                                    (مثل هم تمام می‌شوند یا آخر اسمشان مثل هم است)                                                                                                                                                  یا اینکه از کودک خواسته می‌شود ازبین سه کلمه( نخ، یخ، گل) کلمه‌ی متفاوت از بقیه را تشخیص دهد.

فعالیت تولید قافیه، مثال: به کودک می گوییم چند کلمه بگو که آخرش مثل کلمه ی (گوش) باش .

 

 فعالیت‌های ترکیب

فعالیت‌های ترکیب شامل ترکیب هجاها، آغازه/قافیه و واج ها است
فعالیت تشخیص، مثال: از کودک خواسته می‌شود که هجاهای کلمه‌ی مورد نظر(مداد)                                                                                                           را با هم ترکیب کرده و کلمه بسازد و به تصویرآن کلمه اشاره کند.

فعالیت تولید،مثال: از کودک پرسیده می‌شود که این صداها (ش- ای –ر)چه کلمه‌ای را می سازد، کلمه را بیان کن.

 فعالیت‌های تقطیع

شامل تقطیع کلمات به سیلاب‌ها و تقطیع سیلاب به آغازه و قافیه است.
مثال: به کودک می گوییم به این عکس نگاه کن. من ( لیوان) را جدا جدا ( با فاصله ۲ ثانیه) می‌گویم: (لی – وان) .                                                                        حالا به شما عکس‌هایی می‌دهم که باید اسم آنها را به صورت جدا جدا بگویی.

خرده آزمون تشخیص تجانس

مثال : در این فعالیت از کودک می‌خواهیم به عکس‌ها نگاه کند و اسمشان را بگوید( داس ، دام ، تاب).                                                                                    بعد به او می‌گوییم دو تا عکسی را که اول اسم‌شان مثل هم است را نشان بده.

 فعالیت جداسازی همخوان آغازین / پایانی/ میانی

مثال: به کودک می‌گوییم به این عکس نگاه کن و اسمش را بگو (چشم) حالا به من بگو صدای آخرش چیه ؟(م)

مثال: به این عکس نگاه کن و اسمش را بگو(شتر) حالا به من بگو صدای اولش چیه؟ (ش)

مثال: به این عکس نگاه کن و اسمش را بگو( درخت).

به صدای (خ) توی اسم گوش کن.اگر صدای (خ) را برداریم و نگوییم، چه باقی می‌ماند؟( د ر ت)

 

 تقطیع خوشه

مثال: از کودک می‌خواهیم صداهای کلمه ی دارای خوشه مثل ( کفش ) را مشخص کند.

 فعالیت جابه جایی صدا

مثال : به کودک می‌گوییم بگو ( کفش) .حالا بگو آن را با ( ک) به جای (ت).

فعالیت دست‌ورزی صدا

این فعالیت شامل دست‌ورزی صدا و ابدال آغازین ( جابه جایی همخوان آغازین دو کلمه) است.
نکته : این تکالیف را می توان براساس آگاهی کودک ازحروف نوشتاری به صورت کلامی یا نوشتاری اجرا کرد.

 

درمان:

گفتار درمان‌گر یا “آسیب‌شناس گفتار و زبان” باید توجه دقیقی به ارزیابی و درمان آگاهی واجی در کودکان پیش از دبستان                                                               و کودکان دبستانی داشته باشد. وقتی کودک براساس ارزیابی‌های انجام شده در آگاهی واجی ضعف نشان می‌دهد،                                                                    درمانگر سریعا درمان آگاهی واجی را با فعالیت‌های درمانی زبان_گفتار ادغام می‌کند.                                                                                                            باید ذکر کرد که درمان تکرار فعالیت‌های ارزیابی نیست.

درمانگر برای کودک مدل‌سازی می‌کند که چگونه یک فعالیت آگاهی واجی را انجام دهد.

ژسچرهای تولیدی مرتبط شده با هر صدا را به کودک آموزش می‌دهد و فقط روی مدالیته‌ی شنیداری تمرکز نمی‌کند.

 

درمان : پیش از سن دبستان

 به طور همزمان درمان تولید گفتاری و آگاهی واجی را مورد هدف قرار می‌دهیم.
 داستان‌هایی برای کودک بخوانید که دارای الگوهای تجانس و قافیه باشد و توجه کودک را به این الگوهای واجی جلب کنید.
 روی آگاهی از واج حتی در سن قبل از دبستان تمرکز می‌کنیم                                                                                                                                        ( بیشتر از آگاهی از سیلاب و قافیه با عملکرد سوادآموزی مرتبط می شود.)
 آگاهی از الفبا و تطابق صدا-نماد در این سن نیز هدف درمان است.                                                                                                                                (آموزش آگاهی واجی وقتی بهتر عمل می‌کند که هر دو صدا و نماد در درمان مورد هدف قرار گیرد.)
 فعالیت ها با تکالیف تشخیص به جای تولید شروع می‌شود.
 مفهوم صدا و نویسه را به کودک آموزش می‌دهیم.
 جداسازی واج ،تشخیص ( آیا(داس) و( دام )با صدای یکسانی شروع می‌شوند؟                                                                                                                به دهان من نگاه کن.) ،طبقه بندی ( کلماتی را که با صدای (ک)شروع می شوند راجدا کن.)،                                                                                            فعالیت‌های قافیه و تجانس و آموزش اشعار کودکان ازفعالیت های دیگر در این مرحله است.
 کلمات نوشتاری را با اندازه بزرگ زیر تصاویری که برای تولید درمانی استفاده می‌کنید بنویسید، و توجه کودک را به کلمات نوشتاری سوق دهید.

 

درمان : مقطع اول دبستان

 

 از فعالیت‌های دست‌ورزی صدا(جابه جایی واج‌ها) و تقطیع و ترکیب واج‌ها در این مرحله استفاده کنید.
 آگاهی از الفبا و آموزش تطابق واج و نویسه در این مرحله ضروری است.

 

 

درمان : کودکان بزرگتر/ نوجوان

 

 آگاهی صرفی: در کودکان بزرگتر آگاهی صرفی همزمان با آموزش آگاهی واجی برای بهبود خواندن                                                                                          ، هجی کردن، تلفظ و فهم کلمات بزرگتر آموزش داده می شود.
تکواژها، کوچکترین واحدهای معنادار هستند.

کلمات بر اساس پیش‌وندها، پس‌وندها و ریشه‌ های کلمات طبقه‌بندی می‌شوند.

مثال:reorganizing = re+ organize + ing
مثال: energy,energetic,energize

 در انتخاب محرک برای فعالیت‌های درمانی در نظر داشته باشید که سایشی‌ها آسان‌تر از انفجاری‌ها هستند                                                                              و خوشه‌های همخونی از واج‌های منفرد سخت‌تر هستند و در روند درمانی دیرتر از واج‌های منفرد هدف درمان قرار می‌گیرند.

 

نتیجه‌گیری:

 ما می‌دانیم که کودکان دارای اختلالات صداهای گفتاری ( مخصوصا همراه با اختلالات زبانی همراه ) در خطر مشکلات سوادآموزی هستند.
 نه فقط کودکان پیش از سن دبستان بلکه کودکان بزرگ‌تر نیز در خطر تجربه ی مشکلات سوادآموزی قرار دارند.
 آگاهی واجی حوزه‌ای است که در آن متخصص گفتار درمانی یا “آسیب‌شناس گفتار و زبان” می‌تواند                                                                                       و باید نقشی را در ارزیابی، درمان ( آگاهی واجی از طریق درمان قابل بهبود است.) و پیشگیری بازی کند.

References

Bernthal J, Bankson N, Flipsen JR P. Articulation and Phonological Disorder. 2009, Pearson.

Dodd B. Differential Diagnosis and Treatment of Children with Speech Disorder. 2005 ,Whurr

Bird, J., Bishop, D.V.M., & Freeman, N.H. (1995). Phonological awareness and literacy development in children with expressive phonological impairments. Journal of Speech and Hearing Research, 38, 446-462.

Stackhouse, J. (1997). Phonological awareness: Connecting speech and literacy problems. In B.W. Hodson& M.L. Edwards (Eds.), Perspectives in applied phonology (pp.157-196).Gaithersburg, Maryland: Aspen Publishers, Inc.

سلیمانی، زهرا. دستجردی کاظمی، مهدی. ۱۳۸۲ .آزمون آگاهی واج‌شناختی و ویژگی‌های روانسنجی آن. تهران: پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش.

گردآوری : فریده دهقانی
دانشجوی کارشناسی ارشد گفتار درمانی

 

Our Score
Our Reader Score
[Total: 0 Average: 0]

گفتار درمانی و توصیه‌های لازم برای والدین

مشاوره به والدین

کودکان دارای تاخیر در رشد گفتاروزبان برای درمان به گفتار درمانی مراجعه می‌کنند.

متخصص گفتاردرمانی در جریان مداخله کودکان با تاخیر در رشد گفتار و زبان، خانواده نقش بسیار مهمی ایفا می‌کند.

در نتیجه ارائه مشاوره‌های لازم در زمینه مداخلاتِ مراجعین به والدین و مراقبین کودک،

هم آنها را نسبت به نقش خود در بهبود کودک‌شان آگاه می‌کند

و هم کودک را در معرض فرصت های مختلف یادگیری در محیط روزمره قرار می دهد.

از آنجایی که بخش مهمی از یادگیری کودک در محیط خارج از کلینیک رخ می‌دهد، درمانگران در کنار ارائه مداخلات

مرتبط با هر مراجع باید این محیط را از طریق خانواده به محیطی غنی و هدفمند از نظر آموزشی تبدیل کنند.

 

  • موقعیت‌هایی را فراهم کنید تا کودک با اسباب‌بازی‌هایی بازی کند که بتواند عملکرد خاصی را با آنها انجام دهد و در حین این بازی ها فعالیت کودک را توصیف کنید.

 

  • در مراحل صداسازی، صداهای کودک را تقلید کنید. اگر کودک موقع غذا خوردن یا بازی کردن غان وغون می کند شما هم این کار را انجام دهید. رعایت نوبت از مهارت های اولیه ای است که نوزاد یاد می‌گیرد.

 

  • موقعیت‌های بیرون از خانه مانند پارک، ملاقات با خانواده های دیگر، دوستان و کودکان دیگر از موقعیت هایی است که فرصت یادگیری زیادی را برای کودک فراهم می کند.

 

درمان دیر حرف زدن کودک 

 

  • صداسازی های کودک را بسط دهید و مجددا به او باز گردانید.

 

  • فعالیت های روتینی مانند سلام و احوالپرسی را هرزمان که در معرض دید کودک قرار گرفتید بعد از زمان های خاصی مثل صبح ها، بعد از استراحت، بعد از بازی کودک و یا هر موقعیت مشابهی انجام دهید.

 

  • با جالب و خوشایند کردن مکالمات مانند مکالمه بین پاپت ها کاری کنید تا کودک تمایل بیشتری به صحبت کردن پیدا کند. از حالات چهره ای و آهنگ های اغراق آمیزی استفاده کنید.

 

  • با ضربه صدایی ایجاد کنید ، حالت تعجب به خود بگیرید و بعد یک پاپت یا عروسک به کودک نشان دهید و مکالمه ای را بین پاپت و کودک یا با خودتان شروع کنید. کودک حالت تعجب و حس شرکت در مکالمه را دوست خواهد داشت .

 

  • خزانه ای از اشعار و اهنگ ها برای کودک شکل دهید. تکرار واژگان در اشعار به یادگیری کودک کمک می کند. در مورد آنچه که انجام می دهید آواز بخوانید. از ملودی های ساده و تکراری استفاده کنید. آوازها را با آنچه که در همان لحظه انجام می دهید مطابقت دهید.

 

  • در مورد احساسات مختلف خودتان، کودک و یا در حالت بازی احساسات پاپت را توصیف کنید و حالات چهره ای خودتان را هم به آن اضافه کنید.

 

  • سوالات انتها باز (open-ended) از کودک بپرسید، چون باعث می شود کودک در مورد موضوع توضیح دهد. مانند ” داری چی کار می کنی؟ ” “کجا میری؟ ” خودتان هم الگوهای زبانی مربوطه را به کودک ارائه دهید.

 

  • توجه داشته باشید که در حین صحبت کردن با کودک از کلمات مثبت استفاده کنید. مانند ” خیلی خوب کمک کردی و …”

 

  • اجازه دهید تا کودک با اسباب بازی هایی استفاده کند که شامل فعالیت های روتین مانند” غذا پختن یا تمیز کردن ” باشد.

 

  • نیازهای کودک را با بیان نام آن شی یا کلمه توسط خانواده رفع کنید و پس از بیان توسط کودک، در همان لحظه آن را توصیف کنید.

 

  • در مورد هر چیزی که کودک به آن توجه می کند یا اشاره می کند و به شما نشان می دهد صحبت کنید) Joint attention) این کار به افزایش خزانه واژگان کودک کمک می کند.

 

  • موقعیت های روزمره مانند لباس پوشیدن، غذا خوردن ، آماده کردن غذا، تمیز کردن و … از موقعیت هایی هستند که فرصت های بسیار مناسبی را برای یادگیری کودک فراهم می کند.

گفتاردرمانی_کودکان

 

غذا خوردن یا آماده کردن غذا

 

  • به کودک اجازه دهید تا در مراحل آماده سازی غذا کمک کند و در حین کار از عبارات و جملات کوتاه و ساده استفاده کنید .

 

  • اجازه دهید تاکودک در فعالیت هایی مانند ” شستن سبزی، تهیه ساندویچ، بردن وسایل سفره و… ” شرکت کند . می توانید از عباراتی مانند ” بشقاب مامان، بشقاب بابا، …) استفاده کنید. همزمان با بردن وسایل نام آن ها را بیان کنید و یا در قالب دستورات تک مرحله ای از کودک بخواهید آنها را به افراد مختلف بدهد.

 

  • کلمات کودک را بسط و گسترش دهید. مانند ” موز ” …. آفرین، موز/ بابا موز می خوره/ تو موز دوست داری؟. حتی اگر کودک فقط ” م ” را بیان کرده است.

 

  • مهارت های کاربردشناسی و واژگان مرتبط با آنها را می توانید در حین غذا خوردن مانند تشکر، درخواست، رعایت نوبت و … تمرین کنید.

 

  • زمانی که کودک کلمه ای را به طور ناقص می گوید، شکل صحیح آن را بیان کرده و به او باز گردانید.

 

  • غذا خوردن باید موقعیت تفریح، خنده دار و جالبی باشد. مثلا در تزیین غذا با سس صورتی بکشید و اجزای مختلف را نام ببرید .

 

  • در مورد جنبه های کیفی و کمی غذا مانند رنگ، مقدار و محتوای غذاها، مزه ، جنس، بافت، دما و … با کودک صحبت کنید. در مورد صحبت شود.

 

  • دستورات آشپزی خیلی ساده در مورد غذاها و عملکرد های آشنا به کودک بدهید. مانند هم زدن یا ریختن.

 

  • فرایند ارتباط در موقعیت غذا خوردن باعث رشد گفتار و زبان خواهد شد.

 

نوشتن و نقاشی کشیدن

 

  • در یک فعالیت مشارکتی همزمان با زمان نوشتن کودک مادر نیز شروع کند به نوشتن. مثلا نامه به کسی را بلند بخوانید و بنویسید. مادر می گوید ” من دارم  می نویسم،  می خوام بنویسم هاپو ”  کلمات باید ساده و کوتاه باشند. با این روش کودک می فهمد که همه ی نوشته ها معنا دارند که باعث رشد گفتار و زبان می شود. از کودک بپرسید ” داری چی می کشی؟ چی می نویسی؟ “

 

  • خانواده می تواند کلمه ای را به صورت بزرگ و با رنگ خاص بنویسد و آن را توصیف کند مانند نام کودک.

 

  • در هنگام خرید که لیست تهیه می شود، کودک هم چند نمونه بگوید و یا می تواند تصویر هر آیتم را در کنار نام او در لیست بچسباند.

 

  • اشکالی که کودک می کشد را به شکل خاصی تشبیه کنید. ” آفرین، مار کشیدی؟ “

 

  • کودکان یاد می گیرند اشکال و نمادهایی را روی کاغذ خلق کنند. باید به او کمک شود تا متوجه شود هر نمادی معنا دارد.

 

  • از مواد نوشتنی مختلف مانند رنگ های مختلف، وایت برد، کاغذ رنگی، ماژیک و حتی انگشت کودک استفاده شود.( به علت درگیری حواس مختلف جلب توجه کودک به علت جالب بودن)

 

لباس پوشیدن

 

  • فرصت هایی را فراهم کنید که کودک از بین دو لباس یکی را انتخاب کند و انتخاب او را نام ببرید و در مورد رنگ و اندازه اش الگو دهید.
  • لباس افراد مختلف را در قالب الگوی زبانی مناسب معرفی کنید.
  • در قالب دستورات ساده می توانید از کودک بخواهید لباس های هرکسی را به او بدهد.

 

مفاهیم محاسباتی

 

  • شمارش اشیا را در طول روز در حین بازی ها و فعالیت ها با کودک انجام دهید.

 

  • این شمارش می تواند در موقعیت های مختلفی مانند غذا پختن انجام گیرد. حتی اگر کودک چیزی نگوید.

 

  • دسته بندی اشیا نیز می تواند به عنوان یک تکنیک استفاده شود مانند ” مکعب ها رو برداریم” یا ” لباسای کثیفُ جمع کن “

 

  • در موقعیت های مختلف در مورد اندازه آیتم های مختلف صحبت کنید مانند بزرگ- کوچک، سبک- سنگین، کوتاه- بلند و …

 

  • در مورد کمیت ها و اعداد مانند ” یه لیوان آب می خوام، سه تا قاشق داریم ” در فعالیت ها صحبت کنید.

 

 

محیط بیرون از خانه

 

  • باید فرصتی را فراهم کنید تا کودک با دنیای بیرون آشنا شود و دنیای اطراف را کشف کند. کودک را در فعالیت های بیرون از خانه درگیر کنید، مانند آب دادن به گل ها.

 

  • در پارک در فعالیتی مانند تاب خوردن می توان مفاهیمی مانند ” تند هل بدم؟ چقدر بالا رفتی ؟ ”  یا  افعالی مانند ” هل دادن، بالا رفتن و توقف کردن ” را الگو داد.

 

  • با هم قدم بزنید، به اطراف نگاه کنید و در مورد آنچه که می بینید و خصوصیات آنها صحبت کنید.

 

بازی

 

  • بهتر است کودکان از اسباب بازی های کوچک هنگام بازی استفاده می کنند تا رویدادهای زندگی را در قالب نمادین در نقش های شغلی یا خانوادگی تداعی کنند.

 

  • اسباب بازی های کوچک مانند حیوانات، خانه، لگوها، مکعب ها، عروسک ها، ظروف آشپزخانه و … مناسب هستند.

 

  • در کنار کودک قرار بگیرید و با او بازی کنید. الگوهای بازی کردن را به کودک مدل دهید. مانند خرید از فروشگاه.برخی از فعالیت ها، حالات چهره و یا صداسازی ها و کلماتش را تقلید کنید.

 

  • در حین انجام عمل و بازی با ابزارها الگوهای زبانی هم باید به صورت توصیفی ارایه شود. مانند” یه مکعب قرمز بردارم”.

 

  • در فعالیتی مانند پاذل در مورد الگوها صحبت شود. مثلا جای تکه ها را خالی و در مورد آن صحبت کنید.

 

  • در مورد کیفیت ها مانند سایز، رنگ، شکل و … اسباب بازی ها صحبت کنید. مانند” ماشین تند میره ” ” خرگوش می پره ” .

 

  • بازی های تخیلی همیشه جالب اند. پس یک شام خیالی، مهمانی صرف چای، پیک نیک و گروه خرید خیالی تشکیل دهید و انجام دهید. رانندگی در یک ماشین خیالی و یک مکالمه در مورد چیزهای خیالی که می بینید داشته باشید.

 

کتاب خواندن

 

  • کودک باید از همان موقع که می‌تواند بنشیند، در نگاه کردن به کتاب‌های تصویری درگیر شود.  والدین می‌توانند در ابتدا کودک را در بغل شان بنشانند و با هم به تصاویر نگاه کنند، در حالی که والد به تصاویر هر صفحه برچسب می زنند.  در سطح اولِ پاسخ، کودک توجه مشترک با والد را تجربه می کند. وقتی کودک بارها و بارها کتاب را دیده و شنیده باشد، والدین می توانند روی هر صفحه مکث کنند تا کودک کاری انجام دهد، به تصاویر اشاره کند و یا صداسازی کند. لازم است که در این موقعیت به نکات زیر توجه شود:

 

  • اشیا موجود در کتاب آشنا و متناسب با سطح کودک باشند.

 

  • از کتاب هایی استفاده شود که شامل فعالیت های روزمره و روتین کودک باشد، مانند لباس پوشیدن، غذا خوردن، حمام کردن و…

 

  • کتاب ها هر روز در زمان ثابت خوانده شوند. رعایت نظم و نظم دهی زندگی کودک در فرآیند یادگیری گفتار و زبان بسیار مهم است.

 

  • انتخاب کودک در تعیین کتاب در نظر گرفته شود.

 

  • به کودک اجازه داده شود خودش هم در مورد تصاویر مشارکت کند مانند صداسازی ها و یا اشاره به تصاویر. والد می تواند گفته های کودک را بسط دهد و الگوهای زبانی مناسب را به کودک ارائه دهد.

 

  • هنگام کتاب خواندن والد و کودک طوری بنشینند که هر دو از یک زاویه کتاب را ببینند.

 

دقت کنید :

 

  • به حرف های کودک گوش کنید، به او نگاه کنید و در مورد آیتم های مورد توجه کودک صحبت کنید.

 

  • باید به کودک فرصت دهید تا آنچه را که می خواهد، بیان کند و دایما خانواده صحبت نکند، بعد الگویی بالاتر از گفته خودش به او ارائه بدهید.

 

  • ممکن است کودک بعد از یک سری از مشاورات صداسازی های زیادی داشته باشد که البته هنوز کاملا گفتاری هم نباشد. در این حالت فعالیت خانواده باید ادامه یابد تا به کلمات گفتاری تبدیل شود.

 

  • به کودک فرصت دهید تا جملات ناتمام ما را کامل کند.

 

  • از انواع واژگان استفاده کنید، نه فقط نام اشیاء.

 

  • از گفتار کودک مدار یا مادرانه ( motherese – parentese – Child-directed speech) استفاده کنید.

 

لکنت زبان و نقش تغذیه، ژن‌ها و سایر عوامل

 

مجموعه‌ای از رفتارهای ارتباطی که بزرگسالان به ویژه والدین حین صحبت با کودکانشان استفاده می‌کنند.

ویژگی‌هایی مانند آهنگ اغراق شده، زیر و بمی بالا، تغییر بیشتر در زیر و بمی ، طول عبارات کوتاه شده،

سرعت پایین تر و مکث های طولانی تر، موضوعات محدود به اینجا و اکنون، حمایت بافتی بیشتر،

تکرار بیشتر به نسبت مکالمات بزر‌گسالان از مختصه های این سبک ارتباط  است.

حتی در مراحل اولیه نوزادان به این تفاوت های موجود در تعامل با والدین حساس اند

و گفتار کودک مدار از این حساسیت ادراکی کودکان استفاده می کند.

این سبک ارتباطی کفایت مکالمه ای کودک و ظرفیت پردازشی محدود او را تقویت می کند

و ابزار قوی برای جلب و حفظ توجه کودک است.

 

Our Score
Our Reader Score
[Total: 0 Average: 0]

گرفتگی صدا؛ شایع‌ترین علت چیست؟

,

گرفتگی صدا اختلال در تولید صدای طبیعی توسط ارگان تولید صوت (حنجره) است.
حنجره (Larynx) جزئی از دستگاه تنفسی است که در تولید صدا، تنظیم تنفس و جلوگیری از آسپیراسیون نقش دارد.»

نقش تولید صدای حنجره در روند تکامل دیر‌تر ایجاد شده و بیشتر در جانوران رده بالا بویژه انسان حائز اهمیت است.

«ارائه تعریف جامعی از صدای طبیعی دشوار است ولی در مجموع صدای نرمال بایستی براحتی قابل شنیدن باشد،

شفاف بوده و دامنه و خصوصیات آکوستیک آن در هنگام صحبت ثابت باقی مانده و برای سن و جنس شخص متناسب باشد.»

گرفتگی صدا | توصیه‌هایی برای مراقبت از صدا

 

هر گونه تغییر در خصوصیات فوق می‌تواند منجر به احساس گرفتگی صدا شود که در بعضی از بیماران موارد فوق اتفاق نیفتاده

ولی شخص هنگام صحبت احساس خستگی یا درد کرده و یا به مدت طولانی نمی‌تواند صدای نرمال

خود را حفظ نماید که این موارد نیز نشانه‌ای از بیماری در ناحیه حنجره است.»

علل مختلفی می‌توانند منجر به گرفتگی صدا شوند، شایع‌ترین علت‌های آن شامل

بیماری‌های التهابی (لارنژیت‌های حاد و مزمن)، بیماری‌های ساختمانی، بیماری‌های نوروماسکولار و… هستند.

روش‌های مختلفی برای تشخیص بیماری‌های حنجره وجود دارد که قدیمی‌ترین روش معاینه حنجره معاینه با اینه است

که هنوز نیز مورد استفاده است، ولی متاسفانه همه بیماران قادر به تحمل آن نیستند و به علاوه امکانی برای ضبط تصاویر وجود ندارد.»

حنجره/ گرفتگی صدا

 

ضرورت معاینه حنجره در گرفتگی صدا بیش از سه هفته

 

امروزه روش‌های جدید معاینه حنجره را فراهم آورده‌اند که در این عرصه تقریبا

جایگاهی برای معاینه زیر بیهوشی برای تشخیص بیماری‌های حنجره وجود ندارد.

روش‌های دیگر مانند تست‌های آنالیز صدا و روش‌های تصویر برداری در موارد خاص و با تشخیص پزشک معالج مورد استفاده قرار می‌گیرد.

درمان گرفتگی صدا بستگی به تشخیص علت آن داشته و معمولا به صورت تیمی انجام می‌شود

که حضور لارنگولوژیست به همراه گفتار درمانگر در غالب موارد ضروری بوده و

در موارد خاص بایستی از سایر متخصصین مانند روانپزشکان نیز استفاده کرد.

علاوه بر درمان‌های خاص برای هر بیمار، رعایت بهداشت حنجره، تغییر در سبک زندگی

و رژیم غذایی برای همه بیماران توصیه می‌شود اجتناب از فریاد زدن، صحبت کردن بسیار سریع،

سینه صاف کردن‌های مکرر، قطع سیگار و مصرف روزانه ۶ تا ۸ لیوان آب از جمله این موارد هستند.

در مواردی که گرفتگی صدا بیشتر از ۲ یا ۳ هفته طول می‌کشد به خصوص

در مردان بالای ۴۰ سال که سابقه مصرف سیگار دارند انجام آن ضروری است.

تشخیص زودهنگام سرطان حنجره در حفظ عملکرد و طول عمر بیماران نقش به سزایی داشته و همواره در بیماران پر خطر باید مد نظر باشد.
دکتر پیمان دبیرمقدم

Our Score
Our Reader Score
[Total: 0 Average: 0]

مصرف غذای فرآوری شده و ابتلا به اتیسم

محققان دانشگاه فلوریدای مرکزی دریافتند مصرف غذای فرآوری شده توسط زنان باردار می‌تواند منجر به ابتلای نوزادان به اتیسم شود.

بر اساس این تحقیقات میزان پروپانوئیک اسید مورد استفاده برای تولید غذای فرآوری شده،

می‌تواند سلول‌های مغز جنین را دچار آسیب کرده و موجب تولد نوزاد مبتلا به اوتیسم شود.

اسید پروپانوئیک ماده‌ای است که برای افزایش مدت نگهداری غذای بسته‌بندی شده و

جلوگیری از رشد کپک روی نان و پنیر مورد استفاده قرار می‌گیرد،

اما این ماده می‌تواند موجب کاهش تعداد نورون‌هایی شود که مغز جنین قادر به تولید آن است.

 

اتیسم- اهمیت آگاهی از ویژگی ها و علایم کودکان دارای اتیسم

اسید پروپانوئیک به طور طبیعی در معده تولید می‌شود و در هنگام بارداری ممکن است تولید آن افزایش یابد.

زمانی که زنان باردار مواد غذایی فرآوری شده مصرف می‌کنند، تولید این ماده بیش از پیش افزایش می‌یابد و به بدن جنین وارد می‌شود.

سپس با تولید بیش از حد سلول‌های گلیال موجب برهم خوردن تعادل سلولی مغز می‌شود.

سلول‌های گلیال موجب بهبود کارکرد نورون‌ها می‌شوند، اما تعداد بیش از حد آن‌ها منجر به اختلال در برقراری ارتباط بین نورون‌ها و التهاب خواهد شد.

علاوه بر این، افزایش بیش از اندازه اسید پروپانوئیک موجب کوتاهی و آسیب دیدن پاتوژن‌های نورون می‌شود

که وظیفه برقراری ارتباط با بدن را دارند. این آسیب به مسیرهای ارتباطی در نهایت می‌تواند

منجر به اختلال حرکتی، رفتارهای تکراری و ناتوانی در تعامل با سایر افراد شود.

به اعتقاد محققان این تحقیقات تنها یک گام اولیه به سوی درک بهتر بیماری اوتیسم است،

اما شروع مناسبی برای شناسایی عوامل و دلایل بروز این بیماری محسوب می‌شود.

اتیسم یک اختلال عصبی است که عملکرد مغز را تحت تاثیر قرار می‌دهد.

این معلولیت رشدی معمولاً در سه سال اول زندگی به طور کامل آشکار می‌شود.

معمولاً این سه سال اول، دوره طلایی قلمداد می‌شود و چنانچه در این دوره مربیان و والدین کودک این عارضه را شناسایی کنند،

در صورت درمان و رسیدگی می‌توان کودک را به مدرسه فرستاد و مهارت‌های زیادی را به او آموخت.

برخی از مهم‌ترین نشانه‌های اوتیسم عبارتند از:

• دیر به حرف افتادن یا عدم تمایل به صحبت کردن؛ ۴۰ درصد از مبتلایان به اتیسم هرگز صحبت نمی‌کنند.
• مشکل در درک دیدگاه گوینده
• استفاده از کلمات و عبارت‌های تکراری
• تکرار رفتارهای کلیشه‌ای مانند تکان دادن دست یا بدن
• تمرکز طولانی مدت روی اشیا
• خودزنی
• پرخاشگری
• ناتوانی در بیان اسم
• ناتوانی در برقراری ارتباط چشمی
• علاقه به بازی‌های تکراری
• خیره‌شدن به یک شی یا تصویر
• فقدان حس همدلی و به اشتراک گذاشتن احساسات
• عدم تمایل به ایجاد دوستی با هم سن و سالان

گزارش کامل این تحقیقات در نشریه Scientific Reports منتشر شده است.

ایرنا

Our Score
Our Reader Score
[Total: 1 Average: 5]

هندزفری قاتل گوش!

استفاده از هندزفری این روزها بسیار شایع شده است.

امروزه استفاده از وسایل ارتباطی و الکترونیکی روز به روز در حال افزایش است

که بیشترین طیف استفاده کنندگان آن‌ را هم جوانان و نوجوانان تشکیل می‌دهند.

در این میان یکی از وسایلی که از سوی جوانان بسیار مورد استفاده قرار می‌گیرد،

هندزفری‌ها هستند که برای گوش دادن به موسیقی، تماشای فیلم و یا

در گفت‌وگوهای تلفنی و چت کردن‌ها و بازی‌های موبایلی و کامپیوتری مورد استفاده قرار می‌گیرد.

پیشرفت تکنولوژی وسایل ارتباطی، علاوه بر اینکه کمک شایانی به تسهیل

در برقراری ارتباط میان افراد کرده است، ولی مشکلات جسمی و روانی زیادی را هم در پی داشته است.

مصرف مداوم، بی‌رویه و غیراصولی از هندزفری می‌تواند مشکلات جدی و غیرقابل برگشتی برای شنوایی افراد ایجاد کند.

 

علایم مشکلات شنوایی ناشی از هندزفری

ممکن است فرد در گوش خود صدای زنگ یک یا دو طرفه احساس کند و پس از این مرحله به تدریج احساس کند که دچار کم‌شنوایی‌ شده است.

در خصوص اینکه چه علائمی باید فرد را نگران کند که گوشش از طریق استفاده از هندزفری آسیب دیده است،

اولین علامت در فرد ممکن است کم‌شنوایی نبوده و فرد فقط در گوش خود صدای زنگ یک یا دو طرفه احساس کند

و پس از این مرحله فرد به تدریج احساس می‌کند که شنوایی‌ آن کم شده است.

در صورتی که این کم‌شنوایی خیلی شدید شود، ممکن است مشکلاتی مانند سرگیجه و سردرد ایجاد شود.

 

چگونگی آسیب وارده به گوش

توجه به اینکه دسی‌بل یک واحد لگاریتمی است و هر یک دسی‌بل معادل یک انرژی است

که به پرده‌ گوش وارد و بعد به گوش منتقل می‌شود، با افزایش شدت صوت حتی به مقدار ناچیز، سطح انرژی که به گوش می‌رسد

و موجب صدمه به عصب شنوایی و حلزون شنوایی می‌شود به مراتب بیشتر از چیزی است که فکر می‌کنیم

و هرچه بالاتر برود درصد انرژی شدیدتر و درجه‌ تخریب آن روی سیستم عصبی و حسی گوش بیشتر خواهد شد.

صداهایی که ما در معرض آن هستیم مانند صحبت کردن و صداهای عادی که با آن سر و کار داریم، معمولاً شدتی زیر ۸۰ دسی‌بل دارند.

 

هندزفری

 

بروز عفونت‌های گوش در پی استفاده زیاد از هندزفری

وی با اشاره به اینکه استفاده از هندزفری نه تنها سلامت گوش بلکه گاهی زندگی فرد را به خطر می‌اندازد، بیان کرد:

پوست گوش بسیار حساس است و وقتی یک جسم خارجی مانند هندزفری درون گوش قرار بگیرد،

با تحریک پوست آن را دچار ورم می‌کند و جرم طبیعی گوش را که یک لایه محافظتی است دگرگون می‌کند.

رئیس انجمن گوش حلق و بینی با تاکید بر اینکه شنوایی عامل اخطار دهنده به ادامه زندگی است،

مطرح کرد: وقتی هندزفری را در گوش قرار می‌گیرد، ممکن است صدای اتومبیلی که به سمت او می‌آید

را متوجه نشده و آن هشدار به فرد نرسد و همین استفاده از هندزفری عامل حوادثی می‌شود که ممکن است غیر قابل جبران باشد.

خواجوی با اشاره به اینکه افراد به منظور حفظ سلامت شنوایی خود از استفاده طولانی مدت هندزفری و گوش دادن

به اصوات بلند باید اجتناب کنند، گفت: افراد باید سعی کنند میزان صدا را طوری تنظیم کنند که شنوایی آنها دچار آسیب نشود.

وی با بیان اینکه هندزفری را نباید به هیچ عنوان محکم به داخل گوش فشار داد،

یاد آور شد: هندزفری را باید تمیز نگه داشت و درست از آن استفاده کرد؛ اگر هندزفری بزرگ‌تر از مجرای گوش باشد

و آن را محکم در گوش قرار داد، مجرای شنوایی ورم خواهد کرد و این ورم زمینه‌ای برای بروز عفونت‌های گوش در دراز مدت خواهد بود.

گروه سنی در معرض خطر

افراد زیر ۱۷ سال حساس‌تر بوده و گوش آنان نسبت به صدا آسیب‌پذیرتر است.

همچنین در افراد بالای ۴۰ سال نیز که به تدریج پیرگوش می‌شوند این آسیب‌ها بیشتر است.

متاسفانه در جوامع امروزی استفاده از هندزفری، تلفن همراه و موزیک‌های بلند

در مراسم‌ها و خودروی شخصی شایع شده است که شدت‌ این صداها گاهی فراتر از طاقت گوش یعنی بیش از ۹۰ یا حتی ۱۰۰ دسی‌بل است.

صداهای عادی مانند صحبت کردن، حدود ۶۰ دسی‌بل و قابل تحمل برای گوش است،

بنابراین هندزفری باید با شدت متعارف کمتر از ۸۰ دسی‌بل و حداکثر مدت زمان استفاده ۴۵ دقیقه باشد

و بیشتر از آن مجاز نیست، اگر در طول روز و غیرمداوم استفاده شود، باید کمتر از هفت ساعت استفاده شود.

 

کشف ژن مرتبط با ناشنوایی

انواع آسیب‌های شنوایی گوش

گوش برای خود مکانیزم دفاعی دارد که از آن در مقابل صداهای بلند حفاظت می‌کند،

همچنین یک‌سری مکانیزم‌های دفاعی در گوش وجود دارد که با انقباض عضلات کوچکی که در آن است

و کاهش میزان شدت صوتی که به حلزون می‌رسد، می‌تواند تا حدودی از بروز آسیب‌ها جلوگیری کند.

اما وقتی شدت صوت از حدی بالاتر برود مکانیزم‌های دفاعی خیلی کارآمد نخواهند بود و ممکن است به دو شکل موجب آسیب گوش شود.

– در صورتی که یک صوت با یک شدت صدای انفجاری به گوش برسد که معمولاً صداهایی

بالاتر از حدود ۱۰۰ دسی‌بل بوده، ممکن است همان لحظه منجر به تخریب عصب شنوایی شود. –

اگر فرد به طور مزمن در معرض صداهای بلند قرار گیرد، مانند کسانی که در کارخانه‌های ریسندگی و صنعتی کار می‌کنند

یا کسانی که به طور مداوم از هندزفری استفاده می‌کنند که در این صورت اگر شدت صوت از ۸۰ دسی‌بل بالاتر باشد

و فرد به طور مزمن در معرض این صداها قرار گیرد، دچار آسیب در ناحیه گوش می‌شود.

آسیب نوع مزمن مانند شکل اول حاد نیست، یعنی فرد ممکن است در وهله‌ اول متوجه آن نشود،

اما به مرور اثرات خودش را می‌گذارد؛ مثلاً در یک بازه زمانی شش ماهه،‌ یک ساله و حتی دو ساله فرد احساس می‌کند که دچار کم‌شنوایی شده است.

توصیه پایانی به جوانان

جوانان ما باید به طور جدی به این موضوع آگاهی و دانش داشته باشند که صداهای بلند همیشه طوری نیست

که به طور ناگهانی اثر خودش را بگذارد و فرد متوجه افت شنوایی شود و متاسفانه بیشتر وقت‌ها

به تدریج اثر خودش را خواهند گذاشت؛ به طوری که برای فرد محسوس نیست و

وقتی متوجه می‌شود که به طور مثال دچار حدود ۳۰ دسی‌بل افت شنوایی شده است.

این افت شنوایی می‌تواند در زندگی روزمره فرد تأثیر سوء بگذارد، در روابط و کار وی نیز نتایج منفی داشته باشد

و حتی موجب معلولیت شود؛ بنابراین بیشترین صوتی که به فرد می‌تواند برسد حداکثر ۸۰ دسی‌بل است و بیشتر از آن سبب آسیب به گوش می‌شود.

به جوانان توصیه می‌کنیم که مواظب سلامتی خود باشند، زیرا یکی از مشکلاتی که در جامعه با آن مواجه هستیم، آلودگی صوتی است

که نه تنها موجب مشکلات سیستم شنوایی می‌شود، بلکه مشکلاتی در سیستم عصبی انسان‌ها مانند

کج‌خلقی، حساسیت و کم طاقتی را بر جای می‌گذارد، از لحاظ روحی و روانی نیز دچار آسیب می‌شوند

و حتی مشکلات گوارشی و عصبی ایجاد می‌کند،

خیلی از مشکلات دیگر مربوط به آلودگی صوتی در محیط‌های صنعتی روز به روز بیشتر می‌شود.

بنابراین افراد باید مواظب سلامتی خود باشند.

دکتر محمدرضا شریفیان مدیر گروه گوش، حلق و بینی دانشگاه علوم پزشکی مشهد

سلامت نیوز

Our Score
Our Reader Score
[Total: 0 Average: 0]

فلج مغزی و راه‌های جلوگیری از آن

,

تنها راه برای مقابله با افزایش تولد کودکان با فلج مغزی را پیشگیری از تولد این کودکان

با مراقبت‌های بیشتر بهداشتی در دوران قبل، حین بارداری و پس از تولد است.

کاهش ریسک فاکتورهای بروز نابهنجاری‌های ژنتیکی در کاهش این آسیب را موثر  است،

یکی از مهمترین عوامل، کنترل ازدواج‌های فامیلی است.

 

فلج مغزی چیست؟

فلج مغزی به اختلال غیر پیشرونده در حرکت و وضعیت اطلاق می‌شود که به دنبال ضایعه عصبی روی می‌دهد.

در فلج مغزی ، گروهی از ضایعات مزمن، کنترل حرکتی فرد را مختل می‌کنند.

اختلال در سال‌های اولیه زندگی کودک ظاهر می‌شود و معمولاً با گذشت زمان آسیب مغزی بدتر نمی‌شود،

هرچند ممکن است ضایعات حرکتی با توجه به سطح اختلال محدودیت‌های جدیدی را ایجاد کنند.

فلج مغزی را از طریق معاینه مهارت‌های حرکتی، رفلکس‌های رشدی، سابقه پزشکی و آزمایش‌های متنوعی تشخیص می‌دهند.

میزان شیوع فلج مغزی در جهان ۳٫۳ در هر ۱۰۰۰ تولد است که این رقم در نوزادان نارس به ۴۰ تا ۱۰۰ نفر در هر ۱۰۰۰ تولد زنده، افزایش می‌یابد.

این میزان شیوع، قابل توجه است چون فرد مبتلا، خانواده و بخش عظیمی از جامعه را درگیر چرخه مراقبتی و محافظتی خود می‌کند.

تبعات روحی و روانی زیادی برای خانواده بیماران به همراه داشته، علاوه بر اینکه زمان و هزینه بالایی را تحمیل می‌کند.

آسیب‌های مغزی در کودکان و بزرگسالان برگشت‌ناپذیر است

و علم کنونی برغم پیشرفت‌هایش، تاکنون نتوانسته گامی موثر در جهت بهبودی کامل این بیماران بردارد؛

هرچند با گسترش درمان‌هایی چون توانبخشی، به ویژه گفتار درمانی و کار درمانی

سعی در جبران ضایعات حرکتی و عملکردی فرد، در فعالیت‌های روزمره زندگی می‌شود.

چرا کودک با فلج مغزی متولد می‌شود؟

در فلج مغزی، اختلالات حرکتی با شاخصه آسیب حرکت‌های ارادی و ناشی از نابهنجاری­‌های رشدی پیش از تولد،

حین یا پس از تولد، رخ می‌دهد، که این آسیب به سامانه عصبی مرکزی (CNS)

و در سنین پیش از پنج سالگی (یعنی زمانی که مغز کودک همچنان در حال تکامل است) مربوط می‌شود.

در بعضی از افراد مبتلا به فلج مغزی، کاهش سطح اکسیژن (هیپوکسی) موجب بروز اختلال در بخش‌هایی از مغز می‌شود.

نابهنجاری‌های ژنتیکی نقش مهمی در این بیماری دارد.

مشکل ژنتیکی را اغلب در نوزادانی که حاصل ازدواج فامیلی هستند، مشاهده می‌کنیم.

نوزادان نارس برای بروز فلج مغزی در معرض خطر بیشتری قرار دارند

ولی عفونت‌های ویروسی، نرسیدن اکسیژن به مغز کودک در حین زایمان و ضربه به سر جنین از موارد مهمی هستند

که می‌توانند باعث آسیب سلول‌های مغزی و به دنبال آن، فلج مغزی شوند.

در کشورهای پیشرفته، دولت‌ها با آگاهی کامل از عواقب تحمیل هزینه‌های اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی

وجود فرد معلول در جامعه، گوشه‌ای از بودجه کشور را بابت پیشگیری از تولد کودک مبتلا به فلج مغزی صرف می‌کنند،

بدین گونه که مادران باردار از لحظه باردار شدن تا تولد نوزاد تحت چتر حمایتی دولت‌ها و خدمات بهداشتی و سلامت جامعه قرار می‌گیرند

تا با نظارت کامل بر روند بارداری و تولد نوزاد، از احتمال تولد نوزادان مبتلا به فلج مغزی کاسته شود.

آیا فلج مغزی از همان بدو تولد قابل تشخیص است؟

اغلب موارد فلج مغزی به جز درموارد خفیف آن، در ۱۸ ماه اول زندگی مشخص می‌شوند.

گاهی این نوزادان در بدو تولد، علایمی دارند که آنها را از نوزادان دیگر متمایز می‌کند مثلا دیر گردن می‌گیرند.

این علایم به صورت ناتوانی در رسیدن به استانداردهای حرکتی،

مانند عملکرد «حرکتی خشن و نامتقارن و افزایش توان عضلات یا کاهش توان عضله» نمایان می‌شوند.

به تدریج اختلا‌ل‌های شناختی و حرکتی، رفتاری، گاهی تشنج و تاخیر رشدی هم با افزایش سن کودک ظاهر می‌شود.

گاهی با افزایش سن بیماران، شکل اندام‌ها تغییر می‌کنند.

علایم، بسیار متفاوتند،  ممکن است علائم، خفیف یا شدید باشند و تنها یک نیمه بدن یا هر دو نیمه بدن را درگیر نماید.

با درگیری بیشتر دست‌ها یا پاها و یا هر ۴ اندام همراه باشد.

حرکات غیرطبیعی (نظیر پیچشی، پرشی، چرخشی) در دست‌ها، پاها، بازو، ساق پا، اتفاق می‌افتد که این حرکات حین استرس تشدید می‌شوند.

لرزش، عدم حفظ هماهنگی و تعادل بدن، عضلات شل بخصوص در حالت استراحت، مفاصل بیش از حد متحرک،

کاهش ضریب هوشی، کاهش توانایی یادگیری، اختلال در تکلم، مشکلات شنوایی و بینایی، تشنج، درد بخصوص در بالغین،

علایم گوارشی (شامل اختلال در مکیدن شیر، یا غذا خوردن، جویدن، بلعیدن، استفراغ و یبوست، افزایش آبریزش دهان)،

روند کند رشد، تنفس‌های نامنظم، بی‌اختیاری ادرار، از دیگر علائم آسیب فلج مغزی می‌باشند.

تشخیص زودهنگام فلج مغزی، چه کمکی به بهبودی بیشتر کودک می‌کند؟

با تشخیص زودهنگام فلج مغزی، بهبودی و طول عمر بیمار، بستگی به شدت و ضعف بیماری دارد و در موارد شدید،

اگر فلج مغزی با بیماری‌هایی همچون بیماری‌های قلبی، تنفسی، عفونت‌های شدید ریوی، اختلال در بلع و… همراه شود،

می‌تواند منجر به مرگ بیمار نیز بشود، ولی در موارد خفیف،

با بهبود قابلیت‌های جسمی – شناختی فرد مبتلا به کمک توانبخشی، روند طبیعی زندگی فرد دنبال می‌شود.

متخصصان رشته‌های توانبخشی برای تشخیص و مداخله زودهنگام، نیازمند آموزش درحیطه تکامل و اختلالات تکاملی،

از جمله فلج مغزی، درنوزادان و کودکان خردسال هستند.

 

فلج مغزی

پیش‌بینی‌ها در مورد فلج مغزی، نشان می‌دهد که فلج مغزی قابل درمان نیست، اما بعضی از عوارض و پیامدهای شاخص آن، قابل جبران است.

به طور معمول، همه کودکانی که با فلج مغزی متولد می‌شوند، نیاز به توانبخشی دارند و مراحل توانبخشی نیز طولانی مدت است.

کار درمانی، گفتار درمانی و ساخت وسایل کمک حرکتی از مهمترین برنامه‌های توانبخشی مورد نیاز این کودکان می‌باشد.

تعدادی از آنها به کفش‌ طبی، اسپیلنت و وسایل کمک حرکتی مانند واکر یا ویلچر نیاز پیدا خواهند کرد.

کار درمانی کمک می‌کند تا کودک وارد اجتماع شود.

کودکانی که فلج مغزی خفیف دارند را می‌توان برای ورود به مدرسه و مشارکت‌های اجتماعی، آماده کرد.

Our Score
Our Reader Score
[Total: 1 Average: 5]

فرزندان چه صفاتی را از والدین به ارث می‌برند؟

تقویت مهارت های ارتباطی

رودیکرد مشخصی که تصمیم داریم به آن بپردازیم بررسی شباهت بین پدر و مادر و فرزندان‌شان از نظر ظاهری است.

بسیاری از ویژگی‌های ظاهری که در فرزندان دیده می‌شوند یادگاری است که از والدین‌شان به ارث برده‌اند.

به گزارش برترین‌ها، بیشتر افراد دوست دارند که با بزرگ‌تر شدن فرزندشان به نوعی خود را در او ببینند و شاهد ویژگی‌های مشترک‌شان با هم باشند.

قطعاً وقتی فرزند شما متولد می‌شود تا مدت کمی نمی‌توان در رابطه با چهره او نظری داد،

چرا که بعد از گذر زمان تغییرات چشمگیری در آن احساس خواهد شد.

در این مطلب تصمیم داریم به این موضوع بپردازیم و شباهت بین والدین و فرزندانشان را بررسی نماییم.

به طور کلی می‌توان گفت که در بیان شباهت پدر و فرزند عوامل مختلفی دست خواهند داشت.

این شباهت‌ها می‌توانند در ویژگی‌های ظاهری و یا باطنی و شخصیتی آن‌ها نمود پیدا کند. در

رابطه با ویژگی‌های شخصیتی نمی‌توان قانونی کلی بیان کرد،

چرا که شخصیت هر فرد دنیای بی‌پایانی است که بحث در رابطه با آن شما را سردرگم می‌کند.

رودیکرد مشخصی که تصمیم داریم به آن بپردازیم بررسی شباهت بین پدر و مادر و فرزندانشان از نظر ظاهری است.

بسیاری از ویژگی‌های ظاهری که در افراد دیده می‌شوند یادگاری است که از والدینشان به ارث برده‌اند.

شباهت والدین و فرزندان از نظر ژنتیکی

طبیعتاً یکی از اصلی‌ترین عوامل در ایجاد شباهت بین پدر و مادر و فرزندان ژن‌های جنسیت است.

یکی از چیز‌هایی که در زمان شکلگیری جنین رخ می‌دهد، دریافت ۲۲ جفت کروموزوم علاوه بر کروموزوم‌های تعیین جنسیت از والدین توسط جنین است.

جنین یازده جفت را از هر کدام از والدین دریافت می‌کند که در مجموع ۴۶ کروموزوم می‌گردد.

این کروموزوم‌ها دارای ژن‌هایی هستند که می‌توانند باعث شکلگیری ویژگی‌های فردی و ظاهری جنین شود،

ویژگی‌هایی اعم از جنسیت، رنگ چشم، رنگ و نوع مو، شکل بدن، چال گونه، کیفیت صدا، شکل لاله گوش، قد، کیفیت دندان و…

بسیاری از ویژگی‌هایی که در ظاهر افراد دیده می‌شود

دارای ژن‌های غالب بوده و می‌تواند به نسل‌های بعدی‌شان نیز انتقال یابد. در

ادامه مطلب همراه ما باشید تا به بررسی تعدادی از مهم‌ترین این ویژگی‌ها بپردازیم.

شباهت قد والدین با فرزند

عوامل بسیاری می‌تواند در اندازه قد فرزند تاثیرگذار باشد. برای مثال نوع تغذیه، نژاد و… عواملی هستند

که می‌توانند باعث بلند یا کوتاه شدن قد کودک شوند. اما در این میان مسئله ژنتیک نیز اهمیت بسیاری پیدا می‌کند.

به همین دلیل هم هست که طبق انتظار معمولاً پدر و مادری که قد بلندی دارند صاحب فرزندی با قد بلند می‌شوند

و والدینی که قد کوتاهی دارند معمولاً فرزندی با قد کوتاه خواهند داشت.

البته به دلیل عوامل دیگری که ذکر کردیم ممکن است این قانون شکسته شود و والدینی قد بلند، صاحب فرزند کوتاه قدی شوند و یا برعکس.

شباهت نوع و جنس موی فرزند و والدین

معمولاً انتظار می‌رود که در شرایط معمول، والدینی با مو‌های بور فرزندانی با همان رنگ مو داشته باشند،

همان طور که افرادی با مو‌های مشکی و یا حتی قرمز نیز فرزندانی با همان رنگ مو خواهند داشت.

اما مسئله‌ای که در اینجا اهمیت پیدا می‌کند زمانی است که والدین دارای قومیت‌های متفاوتی باشند،

مثلاً یکی از آن‌ها آسیایی بوده و مو‌های تیره داشته باشد و دیگری اروپایی بوده و دارای مو‌های بسیار روشنی باشد.

در رابطه با شرایطی که مو‌های والدین دارای رنگ‌های متفاوتی باشد مسئله‌ای که محققان بیان می‌کنند آن است

که به دلیل غالب بودن ژن‌های قهوه‌ای و مشکی، احتمال آن که موی فرزند یکی از این دو رنگ بشود بالا خواهد رفت.

تمامی این مسائل بستگی به ژن‌های پدر و مادر دارد.

 

رشد گفتار کودک_ فرزندان

چنان چه هر کدام از ژن‌ها در پدر و مادر غالب‌تر باشد، طبیعتاً رنگ مو‌های فرزند نیز بر اساس آن شکل خواهد گرفت.

علاوه بر رنگ مو، نوع مو نیز مسئله‌ای است که در شباهت بین فرزندان و والدینشان مطرح می‌شود.

ژنی که به کم مویی ارتباط پیدا می‌کند از کروموزوم X که مربوط به مادر از به فرزند انتقال پیدا می‌کند.

این یعنی اگر پدری دچار طاسی و یا ریزش مو شده باشد این ویژگی از او به پسرش انتقال پیدا نمی‌کند،

بلکه فرزند پسر او موهایش را از پدرِ مادرش به ارث خواهد برد.

 

گرفتگی صدا | توصیه‌هایی برای مراقبت از صدا

 

در واقع اگر پدرِ مادری مو‌هایی کم پشت داشته باشد

این ویژگی از راه کروموزوم X مادر به فرزند او انتقال می‌یابد نه از ژن پدر!

نوع فر و یا لخت بودن مو نیز خصیصه‌ای است که به صورت ژنتیکی به فرزندان انتقال می‌یابد.

در رابطه با این ویژگی باید شما را با اصطلاحی به نام پلی ژنیک آشنا کنیم

که در واقع به آن معناست که در شکلگیری این خصیصه چند ژن دخالت خواهند داشت.

داشتن ویژگی موی مجعد و فر غالب است، این یعنی اگر مادر موی مجعد و فر داشته باشد

و پدر موی صاف، احتمال آن که موی فرزند نیز فر شود بیشتر آن است که موی لختی داشته باشد.

شباهت شکل صورت فرزند و والدین

به طور کلی می‌توان گفت که اگر پدر و مادر هر دو دارای صورت‌هایی بیضی شکل و یا حتی مربعی باشند،

باز هم احتمال آن وجود دارد که فرزند ژن مغلوب را از نسل‌های گذشته خود دریافت کرده و صورتی متفاوت‌تر داشته باشد.

با این حال احتمال آن که فرزند شکل صورت خود را از والدین خود به ارث ببرد بیشتر است.

شباهت چال گونه یا همان دیمپل

وجود چال روی گونه که دیمپل نامیده می‌شود نیز یکی از خصیصه‌هایی است که به صورت ژنتیکی به فرزند می‌رسد.

این مورد نیز جزء ویژگی‌های غالب است و در صورتی که یکی از والدین دارای چال گونه باشد،

احتمال آن که فرزندشان نیز از این ویژگی برخوردار باشد بسیار زیاد می‌شود.

جالب است بدانید که این ویژگی می‌تواند حتی در چند نسل خودش را نشان ندهید و بعد از آن در یکی از نسل‌ها نمایان شود.

شباهت در داشتن کک و مک

وجود کک و مک بر روی صورت از ویژگی و خصیصه‌های غالب است. یعنی اگر یکی از والدین بر روی صورت خود کک و مک داشته باشد

احتمال آن که فرزند آن‌ها نیز از این ویژگی برخوردار باشد افزایش می‌یابد.

در صورتی هم که هیچ کدام از والدین بر روی صورت خود کک و مک نداشته باشند اصلاً احتمال برخورداری از این ویژگی در فرزند وجود نخواهد داشت.

حالا با توجه به تمامی این مسائل می‌توانید تا حدودی حدس بزنید که فرزند شما چقدر شبیه شما خواهد بود.

 

Our Score
Our Reader Score
[Total: 1 Average: 5]

کشف ژن مرتبط با ناشنوایی

محققان چینی به تازگی موفق به شناسایی ژنی شده‌اند که مسئول ناشنوایی است؛ این کشف زمینه را برای درمان اختلالات شنوایی هموار می‌کند.

به گزارش ایرنا، این مطالعه که اوایل این ماه در مجله بین‌المللی Genetics in Medicine منتشر شده است نشان می‌دهد که ژن ABCC1 واریان‌های مرتبط با کاهش شنوایی دارد و نقش مهمی در حفظ عملکرد حلزون گوش ایفا می‌کند.

حلزون گوش بخشی از سامانه شنوایی در گوش درونی است که شنوایی موثر را سبب می‌شود.

 

ژن_ناشنوایی

محققان بیمارستان Xiangya وابسته به دانشگاه «سنترال سوت» در چین متوجه شدند

که واریان‌های ژن ABCC1 می‌توانند مانند یک پمپ، مواد سمی و مواد زائد متابولیت را از گوش درونی تخلیه کنند.

آنها در آزمایش بر روی موش‌ها متوجه شدند که اختلال عملکرد این واریان‌ها می‌تواند به کاهش شنوایی منجر شود.

کاهش شنوایی شایع‌ترین نارسایی حسی است که از هر ۵۰۰ نفر در سراسر جهان یک نفر به آن مبتلا است.

افزایش سن و قرار گرفتن مزمن در معرض سر و صداهای بلند از عوامل اصلی ابتلا به کاهش شنوایی هستند.

 

کاشت حلزون شنوایی|هزینه حلزون شنوایی

از زمان کشف چند ژن مرتبط با ناشنوایی در دهه ۱۹۹۰، نقش عوامل ژنتیکی توجه جامعه عملی را به خود جلب کرده است.

کشف مکانیزم چگونگی عملکرد واریان‌های این ژن منفرد می‌تواند

به محققان در ابداع درمان جدیدی برای میلیون‌ها نفر که دچار کاهش شنوایی هستند، کمک کند.
محققان خاطر نشان کردند که اطلاعات آنها پیامدهایی برای تشخیص مولکولی و بالینی کاهش شنوایی در آینده دارد.

Our Score
Our Reader Score
[Total: 1 Average: 5]