نوشته‌ها

اختلال تلفظ در کودکان | تلفظ اشتباه حروف در کودکان

,
اختلال تلفظ در کودکان | تلفظ اشتباه حروف در کودکان

اختلال تلفظ در کودکان | تلفظ اشتباه حروف در کودکان

اختلال تلفظ در کودکان | تلفظ اشتباه حروف در کودکان موضوعات اصلی این مقاله

اختلال صدای گفتاری (SSD)

نوعی اختلال گفتاری است که در آن برخی از اصوات گفتاری (به اصطلاح واج) در زبان کودک

(یا گاهی‌اوقات، در یک بزرگسال) تولید نمی‌شوند، یا به درستی تولید نمی‌شوند و یا به درستی استفاده نمی‌شوند.

اصطلاح «رشد واجی طولانی» گاهی اوقات هنگام توصیف گفتار کودکان ترجیح داده می‌شود تا ضمن علاوه‌بر تأخیر، بر ادامه رشد نیز تأکید شود.

 

اختلال تلفظ در کودکان | تلفظ اشتباه حروف در کودکان

 

فهرست

۱ طبقه‌بندی

۱٫۱ اختلالات آوایی

۱٫۲ اختلالات واجی

۱٫۳ اختلالات صدا در گفتار مختلط

۱٫۴ خطاهای باقیمانده

۲ ارائه

۳ علت

۴ تشخیص

۵ درمان

۶ منابع

طبقه‌بندی

اختلالات صدای گفتاری ممکن است به دو نوع اصلی تقسیم شوند:

اختلالات آوایی (اختلالات آوایی نیز نامیده می‌شوند)

و اختلالات واجی (اختلالات آواشناختی نیز نامیده می‌شوند).

با این حال، برخی ممکن است دارای یک اختلال مختلط باشند که در آن هم مشکلات بیان و هم آواشناسی وجود دارد.

اگرچه اختلالات صدای گفتاری با کودکی همراه است، اما برخی از خطاهای باقیمانده ممکن است تا بزرگسالی نیز ادامه داشته باشد.

 

اختلال تلفظ در کودکان | تلفظ اشتباه حروف در کودکان

 

اختلالات آوایی

اختلالات آوایی (که به آن اختلالات آوایی نیز گفته می‌شود، یا به اختصار آوایی گفته می‌شود)

مبتنی بر مشکل یادگیری برای تولید واج‌های مورد نظر از نظر فیزیکی است.

اختلالات آوایی  مربوط به مفصل‌های اصلی است که عبارتند از: لب‌ها، دندان‌ها، برجستگی آلوئولار، کام سخت، نرم‌کام، چاکنای، و زبان.

اگر این اختلال ارتباطی با هر یک از این مفصل‌ها داشته باشد، این یک اختلال مفصل است.

معمولاً خطاهای کمتری نسبت به اختلال واج وجود دارد و احتمال اعوجاج بیشتر است

(اگرچه ممکن است موارد حذف، اضافه و تعویض نیز وجود داشته باشد).

آنها معمولاً با آموزش نحوه تولید صوت به صورت صوتی به کودک و آموزش تولید آن تا زمان طبیعی شدن آن درمان می‌شوند.

اختلالات آوایی را نباید با اختلالات گفتاری حرکتی، مانند

دیس آرتری (که در آن فلج واقعی عضله گفتار وجود دارد) یا

دیس پراکسی کلامی رشد (که در آن برنامه‌ریزی حرکتی به شدت مختل می‌شود) اشتباه گرفت.

 

اختلال تلفظ در کودکان | تلفظ اشتباه حروف در کودکان

 

اختلالات واجی

در یک اختلال واج (که به آن اختلالات آواشناختی نیز گفته می‌شود)

کودک در یادگیری سیستم صوتی زبان دچار مشکل می‌شود و قادر به تشخیص نیست که تضادهای صدا معنای متضاد را نیز دارد.

به عنوان مثال، ممکن است اصوات /k/ و /t/ به معنای مختلف شناخته نشوند،

بنابراین ممکن است با کلمات ‘tall’ و ‘call’ به شکل همخوان رفتار شود، و هر دو به شکل ‘tall’ تلفظ می‌شوند.

این اصطلاحاً فروپاشی واج نامیده می‌شود، و در بعضی موارد بسیاری از اصوات ممکن است با یک – نشان داده شوند، به عنوان مثال، /d/ ممکن است جایگزین /t/، /k/ و /g/ شود.

در نتیجه، تعداد صداهای خطا غالباً (البته نه همیشه) بیشتر از اختلالات آوایی است و تعویض‌ها معمول‌ترین خطاها هستند.

اختلالات واج اغلب با استفاده از حداقل جفت (دو کلمه که فقط با یک صدا تفاوت دارند) درمان می‌شوند تا توجه کودک را به تفاوت و تأثیر آن در ارتباط جلب کنند.

 

به نظر می‌رسد برخی از کودکان مبتلا به اختلالات واج ممکن است بتوانند تمایزات واج را در گفتار دیگران بشنوند اما برای خودشان چنین نیست.

این پدیده fis نامیده می‌شود، براساس سناریویی که در آن یک آسیب‌شناس گفتاری می‌گوید:

«گفتی fis؟ منظورت fish بود؟» کودک پاسخ می‌دهد:

نه من نگفتم fis، بلکه گفتم fis. در بعضی موارد، اصوات تولید شده توسط کودک در واقع از نظر صوتی متفاوت هستند،

اما برای تشخیص دیگران به‌اندازه کافی قابل توجه نیستند
زیرا این صداها از نظر آوایی فقط برای گویندگان زبان نیستند.

اگرچه اختلالات واج اغلب به دلیل اینکه سیستم زبانی تحت تأثیر قرار می‌گیرد، به عنوان اختلالات زبانی در نظر گرفته می‌شوند،

اما همچنین از نظر اشتباهات مربوط به استفاده از واج‌ها، از جمله اختلالات صدای گفتاری هستند.

این امر آنها را از اختلال در زبان خاص متمایز می‌کند، که در درجه اول اختلال در نحو (دستور زبان) و استفاده از زبان است تا سیستم صوتی.

با این حال، این دو می‌توانند همزمان وجود داشته باشند و بر یک فرد تأثیر بگذارند.

 

اختلال تلفظ در کودکان | تلفظ اشتباه حروف در کودکان

 

سایر اختلالات می‌توانند با روش‌های مختلف تلفظ صامت‌ها مقابله کنند.

برخی از نمونه‌ها واج‌های غلتان و آواهای کناری هستند.

واج‌های غلتان زمانی اتفاق می‌افتد که حالت مفصلی به تدریج از صامت به مصوت تغییر کند. آواهای کناری می‌تواند شامل /l/ و /ɹ/  باشد.

 

 

اختلالات صوتی گفتار مختلط

در بعضی موارد خطاهای آوایی و واجی ممکن است در یک شخص وجود داشته باشند.

در چنین شرایطی، تمرکز اصلی معمولاً بر روی مولفه واج‌شناختی است،

اما ممکن است به عنوان بخشی از فرآیند، درمان مفصلی مورد نیاز باشد،

زیرا اگر کودک نحوه تولید آن را نداند، آموزش استفاده از صدا به کودک عملی نیست.

 

 

خطاهای باقیمانده

حتی اگر بیشتر اختلالات صوتی گفتاری را بتوان در کودکی با موفقیت درمان کرد

و حتی ممکن است تعداد کمی از آنها به تنهایی رشد کنند،

خطاها گاهی ممکن است در بزرگسالی ادامه داشته باشند تا اینکه فقط در سن مناسب نباشند.

از این خطاهای پایدار به عنوان “خطاهای باقیمانده” یاد می‌شود و ممکن است مادام العمر باقی بماند.

 

اختلال تلفظ در کودکان | تلفظ اشتباه حروف در کودکان

 

ارائه

خطاهای تولید شده توسط کودکان با اختلالات صدای گفتاری به طور معمول در چهار دسته طبقه‌بندی می‌شوند:

 

حذف‌ها: برخی از اصوات تولید نمی‌شوند – ممکن است کل هجا یا کلاس‌های صداها حذف شوند.

به عنوان مثال، ‘fi’ برای ‘fish’ و ‘at’ برای ‘cat’.

 

اضافات (یا درج‌ها): یک صدا یا اصوات اضافی به کلمه مورد نظر اضافه می‌شود.

به عنوان مثال، puh-lane برای plane.

 

خرابگویی :

صداها اندکی تغییر می‌کنند تا صدای مورد نظر تشخیص داده شود اما “اشتباه” به نظر برسد،

یا ممکن است مانند هیچ صدایی در زبان به نظر نرسد.

 

جابجایی :

یک یا چند صدا با صدای دیگر جایگزین می‌شوند.

به عنوان مثال، wabbit برای rabbit یا tow برای cow.

 

حتی گاهی اوقات، حتی برای متخصصان، گفتن دقیقاً نوع ساخته شده کاملاً واضح نیست

– برخی از اشکال تحریف شده / ɹ/ ممکن است توسط یک ناظر معمولی اشتباه گرفته شود،

اما در واقع ممکن است صحیح نباشد اما در حد فاصل این بین باشد.

علاوه بر این، درک کودکان با اختلالات صوتی گفتاری ممکن است دشوار باشد،

و این دشوار است که بگوییم چه کلمه‌ای واقعاً در نظر گرفته شده است و بنابراین واقعاً چه مشکلی دارد.

برخی از اصطلاحات می‌توانند برای توصیف بیش از یکی از دسته‌های فوق استفاده شوند،

مانند lisp، که غالبا / θ / با /s/ جایگزین می‌شود، اما می‌تواند کجواجی باشد،

تولید /s/ درست در پشت دندانها منجر به صدا در جایی بینs / / و θ / / می‌شود.

 

اختلال تلفظ در کودکان | تلفظ اشتباه حروف در کودکان

 

هنگام تعیین مقدار و نوع خطایی که تولید می‌شود، سه سطح مختلف طبقه بندی وجود دارد:

 

صداهایی که بیمار می‌تواند تولید کند

الف: آوایی – به راحتی قابل تولید است. معنی‌دار و مقابله‌ای استفاده می‌شود

 

ب: آوایی – فقط در صورت درخواست تولید می‌شود. به طور مداوم، معنی‌دار، یا تقارب استفاده نمی‌شود. در گفتار متصل استفاده نمی‌شود

 

صداهای قابل تحریک

پاسخ: به راحتی تحریک می‌شود

ب: پس از آشکارسازی و کاوش قابل تحریک است

 

صدا تولید نمی‌شود

الف: نمی‌توان داوطلبانه تولید کرد

ب: هیچ تولیدی هرگز مشاهده نشده است

توجه داشته باشید که حذف به معنای تولید صدا نیست و بعضی از صداها هنگام ظاهر شدن با برخی دیگر از صداها با سهولت یا تکرار تولید می‌شوند:

ممکن است کسی بتواند ‘s’ و ‘t’ را  جداگانه تلفظ کند، اما نتواند ‘st’ را بگوید، یا ممکن است

بتواند در ابتدای کلمه صدایی تولید کند اما در انتها نه. میزان مشکل اغلب بین اصوات مختلف از یک سخن‌گو متفاوت است.

 

 

علت های اختلال تلفظی در کودکان و بزرگسالان

 

بیشتر اختلالات صدای گفتاری بدون علت مشخصی رخ می‌دهند.

ممکن است کودک نحوه تولید صوت را به درستی یاد نگیرد یا به تنهایی قوانین صداهای گفتاری را یاد نگیرد.

این کودکان ممکن است در رشد گفتار مشکلی داشته باشند، که همیشه به‌این معنی نیست که آنها به سادگی از خود رشد می‌کنند.

بسیاری از کودکان با گذشت زمان صداهای گفتاری ایجاد می‌کنند

اما کسانی که برای یادگیری اصوات صحیح گفتار اغلب به خدمات آسیب شناس گفتار احتیاج ندارند. [توضیحات لازم]

 

اختلال تلفظ در کودکان | تلفظ اشتباه حروف در کودکان

 

برخی از خطاهای صوتی گفتاری می‌توانند در نتیجه سندرم ها یا اختلالات دیگری مانند:

 

اختلالات رشد (به عنوان مثال اوتیسم)

 

اختلالات ژنتیکی (به عنوان مثال سندرم داون)

 

کم شنوایی، از جمله کم شنوایی موقتی، مانند عفونت گوش

 

شکاف کام یا سایر ناهنجاری‌های جسمی دهان

 

بیماری

 

اختلالات عصبی (به عنوان مثال فلج مغزی)

 

 

 

تشخیص اختلالات تلفظی کودکان و بزرگسالان

 

در یک کودک معمولی ۲ ساله، حدود ۵۰٪ از صحبت ممکن است قابل درک باشد.

گفتار کودک ۴ ساله باید در کل قابل درک باشد

و کودک ۷ ساله باید بتواند اکثر کلمات سازگار با هنجارهای جامعه را برای سن خود به وضوح تولید کند.

جمع‌بندی صحیح برخی از صداهای دشوار ([l]، [ɹ]، [s]، [z]، [θ]، [ð]، [t͡ʃ]، [d͡ʒ] و [ʒ])  ممکن است تا ۸ سال طبیعی باشد .

کودکان مبتلا به اختلال صدا در گفتار از نظر تلفظ متناسب با سن خود هستند

و مشکلات ناشی از شنوایی، تغییر شکل مادرزادی، اختلالات حرکتی یا توتال انتخابی ندارند.

 

اختلال تلفظ در کودکان | تلفظ اشتباه حروف در کودکان

 

معیارهای تشخیصی DSM-5 به شرح زیر است:

 

الف. دشواری مداوم در تولید صدای گفتار که با درک گفتار تداخل داشته باشد
یا از ارتباط کلامی پیام جلوگیری کند.

 

ب. اختلال باعث ایجاد محدودیت هایی در ارتباطات موثر می‌شود که با مشارکت اجتماعی،

پیشرفت تحصیلی یا عملکرد شغلی، به صورت جداگانه یا هر ترکیبی تداخل می‌کند.

 

ج. شروع علائم در اوایل دوره رشد است.

 

د. مشکلات ناشی از شرایط مادرزادی یا اکتسابی، از جمله فلج مغزی، شکاف کام، ناشنوایی
یا کاهش شنوایی، آسیب مغزی یا سایر شرایط پزشکی یا عصبی نیست.

 

رفتار

برای اکثر کودکان، این اختلال مادام العمر نیست و مشکلات گفتاری با گذشت زمان و درمان گفتار زبان بهبود می‌یابد.

پیش‌آگهی برای کودکانی که دارای اختلال زبان هستند نیز ضعیف‌تر است، زیرا ممکن است نشان‌دهنده یک اختلال یادگیری باشد.

 

منبع علمی این مقاله

 

اختلال تلفظ در کودکان | تلفظ اشتباه حروف در کودکان

Our Score
Our Reader Score
[Total: 1 Average: 5]

درمان اختلالات تلفظی در کودکان و بزرگسالان | تلفظ صحیح کلمات در کودکان

درمان اختلالات تلفظی در کودکان و بزرگسالان تلفظ صحیح کلمات در کودکان

درمان اختلالات تلفظی در کودکان و بزرگسالان | تلفظ صحیح کلمات در کودکان

درمان اختلالات تلفظی در کودکان و بزرگسالان چگونه انحام می شود؟ ، تلفظ صحیح کلمات در کودکان با گفتار درمانی

اختلالات تلفظ چیست؟

معرفی اختلالات تلفظ

کودکان هنگامی که حرف زدن یاد­می­گیرند،  ممکن است بعضی از صداها را به طور غلط تلفظ کنند.

آنها صداهایی  مانند ”پ، ”م و ”اَ را راحت­تر یاد می­گیرند. صداهای دیگری مانند ”ز، ”و و ”ر برای یادگیری به مدت زمان بیشتری نیاز دارند.

اغلب کودکان با رسیدن به سن چهار سالگی تقریباً تمام صداهای گفتاری را به درستی تلفظ می­کنند.

کودکی که با رسیدن به سن مطلوب هنوز توانایی تلفظ صداها را ندارد، ممکن است اختلال تلفظ داشته باشد.

ممکن است در رابطه با اختلالات تلفظ عبارات اختلال تلفظی و اختلال واج­شناختی را شنیده باشید.

برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص صداهایی که کودک شما می­بایست قادر به گفتن آنها باشد،

به این دو منبع مراجعه کنید:

  • چگونگی شنیدن و صحبت کردن کودک شما[۱]
  • پیشرفت توانایی ارتباطی کودک: از کودکستان تا کلاس پنجم[۲]

 

درمان اختلالات تلفظی در کودکان و بزرگسالان | تلفظ صحیح کلمات در کودکان

 

افراد بالغ نیز ممکن است اختلال تلفظی داشته باشند. بعضی افراد بالغ درگیر مشکلاتی هستند که ریشه در دوران کودکی آنها دارد

. برخی ممکن است بر اثر حمله یا ضربه مغزی دچار مشکلات گفتاری شوند.

برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص مشکلات گفتاری افراد بالغ پس از حمله یا ضربه مغزی به آپراکسی گفتاری در افراد بالغ و دیزارتریا مراجعه کنید.

اختلال تلفظ چیست؟

اختلال تلفظ عبارتی است کلی که به یک مشکل یا ترکیبی از مشکلات

مربوط به ادراک، ایجاد صوت و یا بیان واجی صداها و بخش­های گفتاری مربوط می­شود و این مسئله قوانین واج­آرایی را نیز شامل می­شود،

قوانینی که حاکم بر ترتیب­ مجاز صداهای گفتاری در هر زبان هستند.

اختلال تلفظ ممکن است اندامی یا عملکردی باشد.

اختلال تلفظ اندامی از یک مشکل ادراکی، ساختاری و یا عصبی/حرکتی ناشی می­شود.

اختلالات تلفظ علمکردی ایدیوپاتیک هستند یعنی علت آنها ناشناخته است. به شکل زیر توجه کنید.

 

 

درمان اختلالات تلفظی در کودکان و بزرگسالان | تلفظ صحیح کلمات در کودکان

درمان اختلالات تلفظی در کودکان و بزرگسالان | تلفظ صحیح کلمات در کودکان

 

 

اختلال تلفظ اندامی چیست؟

اختلال تلفظ اندامی شامل اختلالاتی است که از اختلالات حرکتی/عصبی ( مثل دیزارتریا و آپراکسی گفتاری کودک)،

ناهنجاری­های ساختاری (مثل شکاف کام و سایر نواقص یا ناهنجاری­های ساختاری)

و اختلالات حسی/ادراکی (مثل آسیب­های شنوایی) ناشی می­شوند.

 

درمان اختلالات تلفظی در کودکان و بزرگسالان | تلفظ صحیح کلمات در کودکان

 

اختلال تلفظ عملکردی چیست؟ 

اختلالات تلفظ عملکردی اختلالاتی است که به ایجاد صداهای گفتاری و جنبه ­های زبان­شناختی تولید کلام مربوط می­شود.

از مدت­ها پیش این اختلالات را به ترتیب اختلالات تلفظی و اختلالات واج­شناختی نامیده  ­اند.

اختلالات تلفظی به خطاهای مربوط به تولید هر یک از صداهای گفتاری به صورت مجزا می­پردازد(مثل تغییر شکل صدا یا جایگذاری صدا).

اختلالات واج­شناختی بر روی خطاهای قابل پیش­بینی و قانونمند

(مانند تلفظ حروف حلقی با قسمت جلوی دهان، تبدیل حروف کشیده مثل م به حروف کوتاه مثل ب و حذف صداهای آآخر) متمرکز شده است

که چندین صدا را تحت تأثیر قرار می­دهند. تمایزکامل اختلالات تلفظی و اختلالات واج­شناختی اغلب کار مشکلی است،

بنابراین بسیاری از محققان و پزشکان بالینی ترجیح می­دهند که هنگام اشاره به خطاهای گفتاری با منشأ نامشخص از واژه کلی اختلال تلفظ استفاده کنند.

برای دریافت مباحث مرتبط با موضوع می­توانید به اثر برنثال، بانکسون و فلیپسن (۲۰۱۷)[۳] و همچنین به اثر پنا بروکس و هج (۲۰۱۵)[۴] مراجعه کنید.

 

درمان اختلالات تلفظی در کودکان و بزرگسالان | تلفظ صحیح کلمات در کودکان

 

نکات درمانی این صفحه برروی اختلال تلفظ عملکردی متمرکز شده است.

اصطلاح اختلال تلفظ اصطلاحی کلی است که در همه جا استفاده می­شود.

به همین دلیل ما برای وضوح مطلب از عبارات مربوط به خطاهای تلفظی و الگوهای واج­شناختی در این زمینه استفاده خواهیم کرد.

روش­ها و راه­کارهایی که در این صفحه توضیح داده شده است، احتمالاً برای ارزیابی و درمان اختلال تلفظ اندامی نیز مناسب است.

میزان وقوع اختلال تلفظ به تعداد موارد جدید شناسایی شده در مدت زمان خاص گفته می­شود.

میزان فراوانی اختلال تلفظ به تعداد کودکانی اطلاق می­شود که در یک دوره مشخص با مشکلات گفتاری روبرو بوده­اند.

 

بدلیل تنوع سنی موارد مطالعه شده و تناقضات موجود در طبقه ­بندی اختلالات ، برآوردها در زمینه نرخ فراوانی اختلال تلفظ یکسان نیست.

اطلاعات زیر تنوع برآوردها را نشان می­دهد:

  • به طور کلی برآورها نشان از وجود تأخیر گفتاری یا اختلال تلفظ در ۲٫۳ الی ۲۴٫۶ درصد از کودکان مدرسه­ای دارد.
  • در آمار ارائه شده در سال ۲۰۱۲ توسط مرکز ملی آمار سلامت تخمین زده شد که
    در میان کودکان دارای اختلالات ارتباطی تنها ۴۸٫۱ درصد از کودکان ۳ الی ۱۰ ساله و ۲۴٫۴ درصد از بچه­های ۱۱ الی ۱۷ ساله مشکلات تلفظی داشتند.
    طبق گزارش والدین، ۶۷٫۶ درصد از کودکان دارای مشکلات گفتاری، خدمات مداخله­ای گفتاری دریافت کردند.
  • خطاهای گفتاری پایدار یا جاافتاده طبق برآوردها در ۱ تا ۲ درصد از نوجوانان و بزرگسالان رخ می­دهد.
  • گزارش­ها حاکی است که اختلالات تلفظی در پسرها نسبت به دخترها رایج­تر است و نسبت آن ۱ به ۱٫۵ الی ۱ به ۱٫۸ برآورد شده است.
  • نرخ فراوانی در کودکان آفریقایی تبار ۵٫۳ و در کودکان سفیدپوست ۳٫۸ برآورد شده است.
  • گزارش­ها نشانی می­دهد که ۱۱ تا ۴۰ درصد از کودکان دارای اختلال تلفظ، در کنار این اختلال مشکل زبان نیز داشته ­اند.
  • مهارت پایین بچه­های کودکستانی در تولید آواهای گفتاری باعث شده که آنها از سواد پایین­تری برخوردار باشند.
    برآوردها نشان می­دهد که بروز مشکلات خوانداری در کودکانی که سابقه اختلال تلفظ در دوران پیش از مدرسه داشته­اند، (به نسبت ۲٫۵) بیشتر است.

 علائم و نشانه­ های اختلال تلفظی چیست؟

کودک شما ممکن است صدایی را جایگزین صدای دیگر کند یا صدایی را حذف کند یا  صداهایی را اضافه کند یا اینکه یک صدا را تغییر دهد.

این موضوع باعث می­شود که فهم سخن او برای دیگران سخت شود.

طبیعی است که کودکان گاهی اوقات صداها را غلط تلفظ می­کنند.

برای مثال ممکن است کودک شما به جای ”ر “ بگوید ”و“  و مثلاً به جای خرما بگوید خوما.

یا ممکن است صداهایی را حذف کند مثلاً بجای فریبا بگوید فیبا. این موارد برای سنین پایین ایرادی ندارد

ولی اگر با بالارفتن سن برطرف نشود، ممکن است مشکلاتی به همراه داشته باشد.

علاوه بر این ممکن است به دلیل وجود لهجه یا گویش خاص تلفظ کودک شما متفاوت به نظر برسد که این مورد اختلال تلفظ محسوب نمی­شود.

 

درمان اختلالات تلفظی در کودکان و بزرگسالان | تلفظ صحیح کلمات در کودکان

 

علت تلفظ اشتباه در کودکان چیست؟

بسیاری از کودکان تلفظ صداها را با گذشت زمان یاد می­گیرند، ولی برخی اینطور نیستند.

شاید شما ندانید که چرا کودکتان در صحبت کردن مشکل دارد.

مشکل تکلم برخی از کودکان به این دلیل است که مغز در ارسال پیام به ماهیچه­ های گفتاری مشکل دارد و نمی­تواند به آنها بگوید که کی و چگونه حرکت کنند.

این اختلال آپراکسی نامیده می­شود. آپراکسی گفتاری کودکان مورد متداولی نیست اما باعث ایجاد مشکلات گفتاری می­شود.

دلیل مشکل گفتاری برخی دیگر از کودکان، ضعف ماهیچه­ های تولید صدای گفتاری است. این مورد دیزارتریا نام دارد.

موارد زیر می­تواند به بروز مشکلات گفتاری در کودک شما منجر شود:

  • اختلال رشد مانند اوتیسم
  • سندروم ژنتیکی مانند سندروم داون
  • نقص شنوایی بدلیل عفونت گوش و سایر موارد
  • آسیب­های مغزی مانند فلج مغزی و آسیب به سر

بزرگسالان نیز ممکن است اختلال تلفظ داشته باشند.

برخی بزرگسالان مشکلاتی دارند که از زمان کودکی آنها آغاز شده است.

برخی ممکن است در اثر حمله یا ضربه مغزی یا آسیب­های دیگر دچار مشکلات گفتاری شوند

برای کسب اطلاعات بیشتر در خصوص اختلالات گفتاری بزرگسالان

به آپراکسی گفتاری در بزرگسالان، دیزارتریا، سرطان حنجره و سرطان دهان[۵] مراجعه کنید.

 

 

درمان اختلالات تلفظی در کودکان و بزرگسالان | تلفظ صحیح کلمات در کودکان

 

مراجعه به متخصص گفتار درمانی

ارزیابی و تخشیص اختلال تلفظ

یک متخصص آسیب­شناسی گفتاری یا گفتاردرمانگر می تواند کودک شما را ارزیابی و بررسی کند

گفتاردرمانگر به کودک شما گوش می­دهد تا ببیند او صداها را چگونه تلفظ می­کند.

وی همچنین به نحوه حرکت لب­ها، فک و زبان کودک دقت می­کند.

علاوه بر این او ممکن است مهارت­های زبانی کودک را نیز آزمایش کند.

بسیاری از کودکان مبتلا به اختلال تلفظ، اختلالات زبانی نیز دارند.

برای مثال کودک شما ممکن است در به خاطر سپردن یک آدرس یا گفتن داستان مشکل داشته باشد.

آزمایش شنوایی کودک برای اطمینان از عدم وجود نقص شنوایی بسیار مهم است.

کودکی که نقص شنوایی دارد، صحبت کردن را سخت­تر یاد می­گیرد.

گفتاردرمانگر می­تواند تشخیص دهد که شما مشکل گفتاری دارید یا اینکه صرفاً لهجه شما متفاوت است.

لهجه شکل خاصی از صداها است که در برخی از گروه­ها وجود دارد.

لهجه­ ها مشکل گفتاری یا زبانی محسوب نمی­شوند.

 

درمان اختلالات تلفظی در کودکان و بزرگسالان | تلفظ صحیح کلمات در کودکان

راه­ های درمان اختلال تلفظ چیست؟

گفتاردرمانگرها می­توانند به شما و کودکتان کمک کنند تا صداها را درست و واضح تلفظ کنید. درمان­ها شامل موارد زیر می­باشد:

  • یادگیری نحوه صحیح تولید صدا
  • یادگیری تشخیص صداهای صحیح و غلط
  • تمرین صداها در کلمات مختلف
  • تمرین صداها در جملات بلند

 

رفرنس این مقاله 

 

  1. ۱٫ How Does Your Child Hear and Talk?
  2. ۲٫ Your Child’s Communication Development: Kindergarten Through Fifth Grade

 

  1. ۱٫ Bernthal, Bankson, and Flipsen (2017)
  2. ۲٫ Peña-Brooks and Hegde (2015)
  3. ۳٫ apraxia of speech in apraxia of speech in adultsdysarthrialaryngeal cancer, and oral cancer

 

درمان اختلالات تلفظی در کودکان و بزرگسالان | تلفظ صحیح کلمات در کودکان

Our Score
Our Reader Score
[Total: 2 Average: 5]

اختلالات گفتاری چیست؟

,

اختلالات گفتاری می تواند در نحوه  تولید صداها برای ایجاد کلمات تأثیر بگذارد.

برخی از اختلالات صوتی نیز ممکن است اختلالات گفتاری در نظر گرفته شود.

 

یکی از رایج ترین اختلالات گفتاری لکنت  است. سایر اختلالات گفتاری شامل آپراکسی و دیزآرتریا است.

 

آپراکسی یک اختلال گفتار حرکتی است که در اثر آسیب به قسمتهای مغز مربوط به  گفتار  ایجاد می شود.

دیزآرتریا نوعی اختلال گفتار حرکتی است که در آن عضلات دهان ، صورت

یا دستگاه تنفسی ممکن است ضعیف شده یا در حرکت مشکل داشته باشند.

 

برخی از مبتلایان به اختلال گفتار از آنچه می خواهند بگویند آگاه هستند اما قادر به بیان اندیشه خود نیستند.

این ممکن است به مشکلات عزت نفس و ایجاد افسردگی منجر شود.

 

اختلالات گفتاری می تواند در بزرگسالان و کودکان تأثیر بگذارد. درمان زودرس می تواند این شرایط را اصلاح کند.

 

ناروانی طبیعی گفتار / گفتار درمانی / اختلالات گفتاری

 

چه عواملی باعث اختلالات گفتاری می شوند؟

 

اختلالات گفتاری بر روی تارهای صوتی ، عضلات ، اعصاب و سایر ساختارهای داخل حلق تأثیر می گذارد.

 

علل ممکن است شامل موارد زیر باشد:

 

  • آسیب  تارهای صوتی
  • ضربه مغزی
  • ضعف عضلانی
  • ضعف تنفسی
  • سکته های مغزی
  • پولیپ یا ندول تارهای صوتی
  • فلج طناب صوتی

 

افرادی که شرایط پزشکی یا رشد خاصی دارند ممکن است اختلالات گفتاری نیز داشته باشند.

بیماری ها و اختلالاتی که می تواند منجر به اختلالات گفتاری شود عبارتند از:

 

  • اوتیسم
  • اختلال کمبود توجه بیش فعالی (ADHD)
  • سکته مغزی
  • سرطان دهان
  • سرطان حنجره
  • بیماری هانتینگتون
  • زوال عقل
  • اسکلروز جانبی آمیوتروفیک جانبی (ALS)

 

اختلالات گفتاری ممکن است ارثی باشد و با گذشت زمان ممکن است بروز کند.

 

علائم اختلال گفتار چیست؟

 

بسته به علت اختلال گفتار ، ممکن است علائم مختلفی وجود داشته باشد.

علائم متداول که افراد مبتلا به اختلال گفتار تجربه می کنند:

 

تکرار صداها ، که بیشتر در افراد لکنت زبان مشاهده می شود

اضافه کردن صداها و کلمات اضافی

کشیده گویی

چشمک زدن متوالی حین  صحبت

سرخوردگی قابل مشاهده هنگام تلاش برای برقراری ارتباط

مکث های مکرر هنگام صحبت کردن

تحریف صداها هنگام صحبت کردن

 گرفتگی  و  خشونت صدا  

 

اختلالات گفتاری چگونه تشخیص داده می شود؟

 

آزمایش ها و روش های ارزیابی  زیادی برای تشخیص اختلال گفتاری در دسترس است.

برای ارزیابی و تشخیص بهتر اختلال گفتاری لازم است به متخصص گفتار درمانی مراجعه کنید.

 

 

اختلال گفتاری چگونه درمان می شود؟

 

 

اختلالات گفتاری خفیف ممکن است به هیچ درمانی نیاز نداشته باشد.

برخی از اختلالات گفتاری ممکن است به سادگی از بین بروند.

بیشتر اختلالات با گفتاردرمانی بهبود پیدا کنند.

 

برای هر اختلال درمان متفاوت است و بستگی به نوع اختلال دارد.

در گفتاردرمانی ،  آسیب شناس گفتار و زبان  حرفه ای شما را  از طریق تمریناتی که برای

تقویت ماهیچه ها در صورت و حلق کار می کند ، آموزش می دهد.

 

با استفاده از تمرینات گفتار درمانی یاد می گیرید هنگام صحبت کردن تنفس خود را کنترل کنید.

تمرینات تقویت کننده عضلات و تنفس کنترل شده به بهبود نحوه شنیدن سخنان شما کمک می کند.

همچنین روش هایی برای تمرین صحیح تر و روان تر  گفتار یاد می گیرید.

 

 

گفتاردرمانی

گفتاردرمانی بزرگسالان

 

گفتار درمانی از جمله رشته‌های توانبخشی است که ارائه دهنده خدماتی هم‌چون:

پیشگیری، پشتیبانی، آموزش و تحقیق در حیطه‌های گفتار و زبان، برقراری ارتباط موثر و بلع است.

 

در حقیقت مداخلات گفتار درمانی در زمینه‌های گسترده تشخیص و درمان :

 

مشکلات بلع صوت و اختلالات گفتار و زبان و اختلالات شناختی ، درکی و ارتباطی است

امروزه متخصصان گفتار و زبان با استفاده از متدها و روش های درمانی مختلف

و تمرین‌های آموزشی و همچنین ابزارهای ویژه توانسته‌اند این مشکلات را به راحتی حل نموده و به افراد کمک می‌کنند

تا ارتباطات مستقلی را با استفاده از ژست‌ها و وسایل ارتباطی مکمل و جایگزین داشته باشند و نگرانی را از خانواده ها دور کنند.

 

عوارض بالقوه اختلال گفتاری چیست؟

 

اختلالات گفتاری درمان نشده ممکن است باعث شود فرد اضطراب زیادی را تجربه کند.

 

ما در مرکز تخصصی گفتاردرمانی ونک با تکیه بر دانش بالینی روز و بهره‌مندی از متخصصین برتر دانشگاه‌های تهران

و به روز ترین تجهیزات دستگاهی،ابزارهای لازم برای مداخلات درمانی را در این مجموعه به طور کامل و تخصصی در زمینه

گفتاردرمانی کودکان و بزرگسالان و بلع درمانی و کاردرمانی گرد هم آورده‌ایم .

 

روش‌ها و تمرین‌های گفتار درمانی شامل:

جلسات منفرد با مراجع

و بهره‌گیری از تمرینات و تحریکات داخل دهانی

کار بر روی مهار یا تحریک رفلکس‌ها و حس ها

تنظیم تن عضلانی

اصلاح فیزیولوژی بلع و گفتار

روش های آموزشی و تحریکی برای آموزش و بازآموزی مهارت‌های گفتاری و زبانی

ارزیابی و معاینه اعصاب دخیل در گفتار و بلع

استفاده از دستگاه های نوروفیدبک ،تحریک الکتریکی مغز ،استیمولاتور بلع  و… است

گفتاردرمانی نیاز به جلسات منظم و فشرده و انجام تمرینات در محیط منزل و بیرون از کلینیک دارد

تا بتوان از طریق آن به درمان مشکلات گفتاری، بلع و صدا کمک کرد.

 

جهت رزرو نوبت گفتار درمانی می‌توانید از طریق سایت و تماس با تلفن کلینیک اقدام کنید.

Our Score
Our Reader Score
[Total: 5 Average: 4]

گفتار درمانی کودکان | گفتار درمانی چیست؟

, ,
گفتار درمانی کودکان | گفتار درمانی چیست؟

گفتار درمانی کودکان | گفتار درمانی چیست؟

گفتار درمانی کودکان | گفتار درمانی چیست؟ موضوعات این مقاله

چرا بعضی از کودکان نیاز به گفتار درمانی دارند؟ | گفتار درمانی در تهران

گفتاردرمانی ، درمانی برای اکثر کودکان مبتلا به اختلالات گفتاری و یا زبانی است.

کودکان ممکن است به دلایل مختلف از جمله موارد زیر نیاز به گفتار درمانی داشته باشند:

اختلالات شنوایی

اختلالات شناختی یا سایر تأخیرهای رشد

ضعف عضلانی در عضلات حفره دهان

گرفتگی مزمن صدا

شکاف لب یا کام یا هردو

کودکان دارای اوتیسم

مشکلات برنامه ریزی حرکتی

اختلالات روانی گفتار (ناروانی ، لکنت زبان و کلاترنیگ یا همان تندگویی)

مشکلات تنفسی (اختلالات تنفسی)

اختلالات تغذیه و بلع

آسیب تروماتیک مغز

 

گفتار درمانی کودکان | گفتار درمانی چیست؟

 

گفتاردرمانی کودکان باید در اسرع وقت شروع شود

طبق مطالعات و مقالات پزشکی کودکانی که گفتاردرمانی را زودتر (قبل از ۵ سالگی) شروع می کنند ن
سبت به افرادی که بعداً شروع می شوند ، نتایج بهتری دارند.

ولی این بدان معنا نیست که بچه های بزرگتر در درمان به خوبی عمل نمی کنند.

پیشرفت آنها ممکن است کندتر باشد ، زیرا آنها الگوهای آموخته شده که باید تغییر کنند را یاد گرفته اند.

 

کودکی که رشد گفتار و زبانش از الگوی طبیعی پیروی می کند، اما بسیار کند پیش می‌رود دارای تاخیر زبانی است.

اما کودکانی که اشکالاتی در یادگیری زبان دارند و از الگوی طبیعی رشد زبان پیروی نمی کنند دارای اختلال زبانی هستند.

برای مثال کودکی که دو ساله است و دارد کلمات اولیه را یاد می‌گیرد دارای تاخیر است.

 

کودکی که چهار ساله است و خزانه واژگان خوبی دارد اما فقط در قالب جملات

یک یا دو کلمه ای صحبت می‌کند احتمالا دارای اختلال زبانی است.

 

تاخیر و اختلال زبانی می توانند در اثر اختلالاتی چون اوتیسم،

اختلال نقص توجه، کم شنوایی، نقایص عصب شناختی یا ضربه به سر ایجاد شود.

 

"<yoastmark

 

گفتار درمانی کودکان | گفتار درمانی چیست؟

 

اگر کودک شما در زمینه رشد گفتار و زبان دچار مشکل است، نگران نباشید، به کلینیک گفتاردرمانی ونک مراجعه کنید.

در کلینیک گفتاردرمانی، ما یک محیط  راحت را برای کودکان فراهم کرده ایم که می تواند

به آنها کمک کند مهارت های اساسی مورد نیاز برای رشد گفتار و زبان و مهارت های ارتباطی را یاد بگیرند.

 

کلینیک توانبخشی ونک با داشتن تیم تخصصی کاردرمانی و گفتاردرمانی کودکان ، ضمن ارتقا مهارت های رشد کودک،

اختلالات و تاخیر در رشد حرکتی، ذهنی و گفتار و زبان کودکان را نیز درمان می کنند.

 

گفتاردرمانگر چه کسی است؟  هدف از انجام گفتاردرمانی کودکان چیست؟

 

شخصی که می‌تواند اختلالات زبان، گفتار و بلع را ارزیابی،تشخیص و این اختلالات را درمان کند.

هدف اصلی گفتار درمانگر(گفتاردرمانی)، برقراری ارتباط است.

گفتار درمانگر یا پاتولوژیست گفتار و زبان، ابتدا مشکل فرد را تشخیص می‌دهد

و با توجه به اختلال فرد، از متخصصان دیگری مانند:

  • متخصص مغز و اعصاب،
  • متخصص گوش، حلق و بینی
  • روانپزشک
  • متخصص اطفال
  • روانشناس
  • فیزیوتراپیست
  • شنوایی سنج
  • کاردرمانی
  • مشاور
  • پرستار یا معلم مدرسه کمک می‌گیرد تا فرد درمان چند جانبه اش را آغاز کند.

گفتار درمانی کودکان | گفتار درمانی چیست؟

 

تمرینات گفتاردرمانی کودکان برای نوزادان و کودکان

 

  • تکرار صداهای ساده

صداها و آواهای ساده مثل صدای آآآآ، ماماماما، دادادادا را برای نوزاد تکرار کنید.

این صداها ضمن تحریک شنوایی کودک، زمینه لازم برای آشنایی با گفتار را فراهم می کند.

 

  • آرام صحبت کنید و تماس چشمی داشته باشید

برقراری تماس چشمی و آرام صحبت کردن ، الگوی ارتباط را به کودکان نوپا می آموزد.

این نکات را با کودکان در هر سنی رعایت کنید.

اگر کودک صدا یا کلمه ای را اشتباه تلفظ کرد،  را تصحیح و دوباره بگویید.

 

  • بازی کنید

بازی با کودکان باعث افزایش اعتماد به نفس شده و  باعث تقویت مهارت های گفتار و زبان می شود .

 

  • به کودکان درباره ی فعالیت ها توضیح دهید

به کودکان درباره فعالیت هایی که انجام  می دهند، توضیح دهید.  وقتی کودک در حال غذا خوردن است،

توضیح دهید  و حتی از او سوال بپرسید، بگویید که در حال انجام چه کاری هستی؟

 

  • قصه و شعر بخوانید

خواندن شعر و قصه با رعایت ریتم و آهنگ، موجب تقویت مهارت های گفتاری می شود.

 

نتیجه درمان از طریق گفتاردرمانی کودکان ، برقراری ارتباط موثر، اصلاح رفتارهای نادرست و بهبود زندگی فرد است

 

متخصص گفتاردرمانی کودکان در تهران

بنابراین اگر کودکی دارید که مشکل اختلال تلفظی ، یا حتی هنوز صحبت نمیکند یا دچار لکنت شده است ،

بنابراین زمان طلایی را از دست ندید و هرچه سریعتر با متخصصین گفتاردرمانی کودکان ونک تماس بگیرید.

 

محرومیت شدید دوران کودکی موجب کوچک شدن اندازه مغز می شود

 

گفتار درمانی کودکان | گفتار درمانی چیست؟

Our Score
Our Reader Score
[Total: 4 Average: 5]

اختلال شنوایی در نوزادان

, ,

اختلال شنوایی و راه‌های پیشگیری از آن، موضوعی است که والدین باید از آن آگاه باشند.

ناشنوایی دارای انواع مختلفی از جمله ناشنوایی انتقالی یا هدایتی است؛ به طور مثال اختلال در ساختمان گوش،

استخوان‌چه‌‍‌های گوش، پرده گوش، گوش میانی و یا گوش داخلی است. تشکیل نشدن هر قسمتی از گوش ممکن است،

اختلال شنوایی به صورت مادرزادی یا پس از تولد را ایجاد کند.

ضربات مختلف به گوش ناشی از تصادفات نیز گاهی سبب ایجاد اختلال در گوش و ناشنوایی می‌شود.

 

ناشنوایی حسی_مغزی

 

نوع دوم کاهش شنوایی و ناشنوایی، ناشنوایی حسی – عصبی و مغزی است.

ناشنوایی حسی – عصبی و مغزی به صورت مادرزادی یا در اثر عوامل مختلف ممکن است عصب شنوایی را دچار

آسیب کند یا سبب ایجاد اختلال در مرکز درک شنوایی در مغز شود و فرد را از درک کلمات و شنیدن عاجز کند.

 

سومین نوع اختلال شنوایی

 

سومین نوع اختلال شنوایی مخلوط ناشنوایی انتقالی و ناشنوایی حسی – عصبی است؛

در کل برای تشخیص این نوع ناشنوایی‌ها باید از بیمار نوار گوش گرفته شود که به صورت غربالگری در اطفال

و در دوره زمانی یک ماهه و تکرار آن در هر سه ماه و انجام تست شنوایی است و در جهت بررسی ساختمان

اختلال گوش سی.‌تی.‌اسکن بهترین راه برای تشخیص اختلالات ساختاری و ساختمانی گوش که باعث ناشنوایی می‌شود است.

 

درمان اختلال شنوایی

 

درمان اختلال شنوایی بستگی به علت آن دارد؛ به طور مثال بعضی از اختلالات ساختمان و استخوان‌چه‌‍‌ها

ممکن است با عمل جراحی اصلاح شود، اگر کانال گوش خارجی تشکیل نشده باشد باید این کانال ایجاد شود؛

منتهی در رابطه با اختلال شنوایی حسی – عصبی و اختلال تکامل مغز برای این بیماران از نظر جراحی و درمان

دارویی کاری نمی‌توانیم انجام دهیم فقط در صورت وجود زمینه مناسب در این بیماران کاشت حلزون

و جراحی‌های مربوط به سمعک‌گذاری انجام می‌شود.

یکی از علل ایجاد ناشنوایی، حسی – عصبی بوده که ممکن است در تکامل مغز مشکل ایجاد کند

یا مریض نیاز به استفاده از سمعک و کاشت حلزون داشته باشد.

اختلال شنوایی در نوزادان

اختلال شنوایی در نوزادان

پیشگیری از ناشنوایی

 

چیزی که در زمینه پیشگیری از ناشنوایی حائز اهمیت است، عفونت‌های دوره جنینی در شکم مادر

از نظر ابتلا به سرخچه، سرخک و سیتومگالوویروس و بقیه عفونت‌ها است که اگر مادران باردار به

این عفونت‌ها مبتلا شوند ممکن است، سبب ایجاد ناشنوایی در جنین شود.

 

مشاوره ژنتیک قبل از ازدواج و پرهیز از ازدواج فامیلی نیز امری مهم در این زمینه بوده و در صورت شک

در هرگونه اختلالی، باید سریعا به پزشک مراجعه شود؛ به طور مثال زمانی که کودکی متولد می‌شود و

واکنش آن به صدا ضعیف بوده و یا صدای تلویزیون را موقع تماشا بلند کرده و یا املای آن

در کلاس ضعیف باشد، این شک وجود دارد که کودک دچار اختلال شنوایی است.

 

پرهیز از مصرف داروهایی در آخر کلمه خود حرف سین دارند

 

پرهیز از مصرف برخی داروها بسیار مهم است؛ آنتی‌بیوتیک‌هایی که در آخر کلمه خود حرف سین دارند

مانند جنتامایسین، استرپتومایسین و غیره امکان دارد باعث کاهش شنوایی حسی – عصبی شوند و

همین‌طور مریض را به طور کامل ناشنوا کنند. پرهیز از مصرف داروهای ایبوپرفن، دیکلوفناک و آسپرین

برای بیماران سبب آسیب می‌شود، مگر اینکه در شرایط خاص استفاده شود.

 

استفاده از هندزفری و هدفون را محدود کنید

 

از گوش دادن به صداهای بلند، استفاده از هندزفری و هدفون برای گوش دادن به موسیقی در نوجوانان پرهیز کنید.

ضربه‌های وارده به گوش در ورزش‌های مختلف یا تصادفات باعث اختلال شنوایی می‌شود.

اختلال شنوایی سبب اختلال در ارتباط و تعامل با دیگران و بیان نظرات خود می‌شود و

مشکلاتی را در سالمندان،ضعف بهداشت و درمان، اختلال اعصاب و روان در آنها را ایجاد می‌کند.

 

چگونه مهارت‌های گفتار کودکان را تقویت کنیم؟

 

مشکلات شنوایی در کودکان باعث اختلال ارتباط با دیگران شده و وقتی که ارتباط شما با دیگران مختل شده،

قدرت یادگیری پایین آمده و افت تحصیلی ایجاد می‌شود.

ایسنا

 

 

Our Score
Our Reader Score
[Total: 1 Average: 5]

آگاهی واجی و اختلالات صدای گفتاری

,
گفتاردرمانی

آگاهی واجی و پردازش واجی از موضوعات مهم است.

گفتار پیوسته شامل انواع مختلف واحدهای زبانی است که اندازه‌ی این واحدها

از بزرگ ( جمله، کلمه، سیلاب) به کوچک ( واج ها، تکواژها) است.

توانایی برای آنالیز آگاهانه ساختار صدایی گفتار از دوران کودکی شروع می‌شود که این توانایی آگاهی واجی نامیده می‌شود.

اکثر گوینده‌های بزرگسال یک زبان فورا و آگاهانه تشخیص می‌دهند که گفتار شامل این واحدهای زبانی  است.

توانایی کودکان در انجام فعالیت‌هایی مثل تولید قافیه، تشخیص صدای آغازین کلمات یا تقطیع واج‌های تشکیل دهنده‌ی

یک کلمه نشان دهنده‌ی رشد آگاهی واجی در آنها است. عملکرد خوب در چنین فعالیت هایی مرتبط با

عملکرد وی درفعالیت‌های خواندن است. خواندن و هجی کردن طبیعی به وسیله ی عوامل زیادی تحت تاثیر قرار می‌گیرد.

ازمیان این عوامل می‌توان معناشناسی، صرف و نحو، خزانه‌ی واژگانی، توانایی داستان گویی،

دانش رسم الخطی اعم از آگاهی از حروف الفبا را نام برد.

پردازش واجی و مهارت‌های واج‌شناختی یکی از مهم‌ترین عوامل است.

پردازش واجی تحت تاثیر سه فاکتور نامیدن سریع، حافظه‌ی واجی و آگاهی واجی است.

شواهد نشان می دهد کودکان با اختلالات صداهای گفتاری اغلب مشکلاتی را در

رشد آگاهی واجی و پردازش‌های واجی نشان می‌دهند،و این مشکل کسب مهارت خواندن

در این کودکان را با مشکل مواجه خواهد ساخت.

در این مقاله بر آنیم پس از مروری بر آگاهی واجی به این بحث بپردازیم

که چرا کودکان دارای اختلالات آوایی و واجی در این حوزه با مشکل مواجهند و

چگونه می‌توان از مداخلات آگاهی واجی در دوران پیش از دبستان برای درمان اختلالات آوایی و واجی

بهره جست و در عین حال بستری مناسب برای فراگیری مهارت های تحصیلی بویژه خواندن فراهم کرد.

آگاهی واجی چیست ؟

آگاهی واجی عبارت است از آگاهی فرد از ساختار صدایی ( واجی ) کلمات گفته شده بدون رجوع به معنای آن:

• آگاهی واجی، جز مهم در بازشناسی کلمه و عملکرد خواندن و هجی کردن است.

• توانایی های سوادآموزی مثل هجی کردن، رمزگشایی خواندن، درک خواندن و                                                                                                               روانی خواندن مرتبط با مهارت های آگاهی واجی طبیعی است.

• تحول مهارت‌های آگاهی واجی وابسته به بازنمایی‌های واجی صحیح  است.

• بازنمایی‌های واجی، بازنمایی‌های ذخیره شده در خزانه‌ی واژگان ذهنی است که حاوی مشخصه‌های واجی کلمات است.

• آگاهی هوشیارانه از ساختار واجی کلمات پیش‌گوی قوی عملکرد سوادآموزی طبیعی است.

• آگاهی واجی گروهی از مهارت‌ها را شامل می‌شود شامل آگاهی از اینکه کلمات قابل تجزیه                                                                                                به هجاها، آغازه و قافیه واز همه مهم‌تر به واج‌ها هستند، توضیح داده می‌شود.

• در بعضی از منابع آگاهی از ویژگی‌های آوایی ( مختصات ممیزه) جز مهارت‌های آگاهی واجی محسوب می‌شود.

• آگاهی از ساختار واجی کلمات به عنوان یک آگاهی درون واژگانی محسوب می‌شود                                                                                                           به این معنی که بازنمایی این واحدها به طور مجزا از معنا اتفاق می‌افتد.

• مهارت آگاهی واجی یک مهارت فرا زبانی است.

• تحول آگاهی واجی کودک به صورت یک پیوستار است، کودک ابتدا از کلمات و                                                                                                                    در مرحله‌ی بعد از هجاها، آغازه/ قافیه و در مرحله‌ی آخر از واج‌ها آگاهی پیدا می‌کند.

 

فاکتورهایی که موجب ضعف در آگاهی واجی می‌شود شامل:

• وجود تاریخچه‌ای از عفونت گوش

• وضعیت اقتصادی-اجتماعی- فرهنگی ضعیف

• تاریخچه‌ی خانوادگی

• IQ غیر کلامی ضعیف

• واژگان درکی ضعیف

• مشکلات زبان و گفتار

 

توانایی‌های آگاهی واجی شامل:

• آگاهی از قافیه

• تقطیع (کلمات ، سیلاب‌ها، واج‌ها)

• ترکیب( سیلاب ها، واج ها)

• دست‌ورزی واج ها(ابدال آغازین)

• حذف

روند تحولی رشد آگاهی واجی بنا به گفته‌ی (Stackhouse1997) از دوران کودکی تا سال‌های مدرسه به صورت زیر است:

تقطیع کلمات داخل سیلاب ها، قافیه، ترکیب، تقطیع سیلاب به صداها، دستورزی صداها، تقطیع خوشه .

 

حافظه‌ی واجی :

حافظه‌ی واجی شامل کدگذاری و ذخیره‌ی اطلاعات واجی( مشخصه‌های واجی، قوانین واج آرایی)                                                                                           در حافظه‌ی کوتاه مدت یا فعال است. عملکرد خوب حافظه‌ی واجی مرتبط با مهارت‌های خواندن (و زبانی) است.

برای ارزیابی حافظه ی واجی از فعالیت تکرار ناکلمات و تکرار ارقام استفاده می‌شود.

در کودکان بزرگتر از تکرار کلمات چند هجایی نیز برای ارزیابی حافظه‌ی واجی استفاده می‌شود.

 

نامیدن سریع :

 

توانایی سریع نامیدن یک سری از آیتم‌ها (رنگ‌ها، اشیا، حروف، اعداد ) است.

عملکرد خوب در این فعالیت نشان دهنده‌ی کارآمدی در بازیابی نام‌های کلامی از حافظه‌ی بلند مدت است.

پردازش‌های شناختی و زبانی دخیل در نامیدن سریع مشابه با پردازش‌های دخیل در مهارت خواندن است.

 

آگاهی واجی

آگاهی واج شناختی و اختلالات تولید گفتاری:

کودکان دارای مشکلات تولید گفتاری خاص به نقص هایی در قواعد واجی در خطر                                                                                                             تجربه‌ی مشکلات آگاهی واجی و خواندن هستند ما این کودکان                                                                                                                                        را کودکان دارای اختلال واجی (Phonological Disorder,PD) می‌نامیم.

 

مروری بر بررسی های انجام شده در کودکان PD حاکی از آن است، این کودکان:

 

• خطاهای تولید صداهای گفتاری متعدد همرا با وضوح گفتار پایین دارند.

• مشکلات زبانی در حوزه های دیگر (گرامر ، واژگان) دارند.

• مشکلات صداهای گفتاری این کودکان برجسته‌تر از مشکلات کودکانی با مشکل تولیدی مجموعه‌ی کوچکی از صداها است.

• اختلال واجی به عنوان یک اختلال شناختی-زبانی در مقایسه با اختلال تولیدی – حرکتی بررسی می‌شود،                                                                             که در نتیجه‌ی بازنمایی‌های واجی معیوب است.

• کودکان دارای اختلال واجی همراه با مشکلات زبانی  یا فرایندهای واجی غیرطبیعی در خطر بیشتری برای اختلالات آگاهی واجی هستند.

• بعضی از کودکان دارای اختلال واجی مشکلاتی در کسب آگاهی واجی دارند، اما ممکن است                                                                                              این مشکلات در مراحل اولیه‌ی رشد سوادآموزی نمایان نشود.                                                                                                                                             این کودکان از نقاط قوت حافظه‌ی بینایی و آگاهی نحوی                                                                                                                                                   و معنایی برای جبران توانایی محدود شده ی خود                                                                                                                                                         در استفاده از سرنخ‌های واجی برای فرایند خواندن استفاده می‌کنند.                                                                                                                              همانطور که تقاضاهای برنامه‌ی تحصیلی افزایش می‌یابد، مشکل این کودکان برجسته‌تر می‌شود.                                                                                      نقص‌های آگاهی واجی بیشترین تاثیر را روی خواندن در سطح سوم و بالاتر از آن دارد.

• کودکان دارای کنش پریشی تحولی گفتار، گروه دیگری هستند که نقص های آگاهی واجی و مشکلات خواندن را تجربه می‌کنند.

 

فرضیه‌ی سن حساس

 

فرضیه‌ی سن حساس برای تحول مهارت‌های سوادآموزی بیان می‌کند که اگر کودک با مشکلات تولید                                                                                صداهای گفتاری و مهارت‌های آگاهی واجی ضعیف وارد کودکستان شود در خطر مشکلات سوادآموزی است.
شواهد دیگری نشان داده است که اگر کودک در سن ۵٫۶ سالگی گفتار ناواضح همراه با مشکلات نحوی و                                                                          معنایی داشته باشد در خطر مشکلات سوادآموزی است.                                                                                                                                        همچنین خطاهای صداهای گفتاری خفیف و مقاوم بالای سن ۶٫۹ سالگی با مشکلات سوادآموزی مرتبط می‌شود.

 

ارزیابی

 

ارزیابی آگاهی واجی یکی از مجموعه ارزیابی‌های انجام شده در کودکان دارای اختلال واجی است.                                                                                      تکالیف متفاوتی برای ارزیابی آگاهی واجی استفاده می‌شود، بار پردازشی آنها متفاوت است                                                                                                    و چگونگی انتخاب آنها برای ارزیابی بر اساس سطح تحولی و سن کودک است.                                                                                                                  ضروری است که آسیب‌شناس گفتار  و زبان ارزیابی آگاهی واجی را برای کودکان دارای اختلال صدای گفتاری انجام دهد                                                                 و باید ذکر کرد که آگاهی واجی از طریق درمان قابل بهبود است.

 

 فعالیت‌های قافیه

این فعالیت‌ها شامل تشخیص و تولید قافیه است
فعالیت تشخیص قافیه، مثال: از کودک پرسیده می‌شود که آیا کلمه‌ی (سوپ) مثل کلمه‌ی (سوپ) است                                                                                    (مثل هم تمام می‌شوند یا آخر اسمشان مثل هم است)                                                                                                                                                  یا اینکه از کودک خواسته می‌شود ازبین سه کلمه( نخ، یخ، گل) کلمه‌ی متفاوت از بقیه را تشخیص دهد.

فعالیت تولید قافیه، مثال: به کودک می گوییم چند کلمه بگو که آخرش مثل کلمه ی (گوش) باش .

 

 فعالیت‌های ترکیب

فعالیت‌های ترکیب شامل ترکیب هجاها، آغازه/قافیه و واج ها است
فعالیت تشخیص، مثال: از کودک خواسته می‌شود که هجاهای کلمه‌ی مورد نظر(مداد)                                                                                                           را با هم ترکیب کرده و کلمه بسازد و به تصویرآن کلمه اشاره کند.

فعالیت تولید،مثال: از کودک پرسیده می‌شود که این صداها (ش- ای –ر)چه کلمه‌ای را می سازد، کلمه را بیان کن.

 فعالیت‌های تقطیع

شامل تقطیع کلمات به سیلاب‌ها و تقطیع سیلاب به آغازه و قافیه است.
مثال: به کودک می گوییم به این عکس نگاه کن. من ( لیوان) را جدا جدا ( با فاصله ۲ ثانیه) می‌گویم: (لی – وان) .                                                                        حالا به شما عکس‌هایی می‌دهم که باید اسم آنها را به صورت جدا جدا بگویی.

خرده آزمون تشخیص تجانس

مثال : در این فعالیت از کودک می‌خواهیم به عکس‌ها نگاه کند و اسمشان را بگوید( داس ، دام ، تاب).                                                                                    بعد به او می‌گوییم دو تا عکسی را که اول اسم‌شان مثل هم است را نشان بده.

 فعالیت جداسازی همخوان آغازین / پایانی/ میانی

مثال: به کودک می‌گوییم به این عکس نگاه کن و اسمش را بگو (چشم) حالا به من بگو صدای آخرش چیه ؟(م)

مثال: به این عکس نگاه کن و اسمش را بگو(شتر) حالا به من بگو صدای اولش چیه؟ (ش)

مثال: به این عکس نگاه کن و اسمش را بگو( درخت).

به صدای (خ) توی اسم گوش کن.اگر صدای (خ) را برداریم و نگوییم، چه باقی می‌ماند؟( د ر ت)

 

 تقطیع خوشه

مثال: از کودک می‌خواهیم صداهای کلمه ی دارای خوشه مثل ( کفش ) را مشخص کند.

 فعالیت جابه جایی صدا

مثال : به کودک می‌گوییم بگو ( کفش) .حالا بگو آن را با ( ک) به جای (ت).

فعالیت دست‌ورزی صدا

این فعالیت شامل دست‌ورزی صدا و ابدال آغازین ( جابه جایی همخوان آغازین دو کلمه) است.
نکته : این تکالیف را می توان براساس آگاهی کودک ازحروف نوشتاری به صورت کلامی یا نوشتاری اجرا کرد.

 

درمان:

گفتار درمان‌گر یا “آسیب‌شناس گفتار و زبان” باید توجه دقیقی به ارزیابی و درمان آگاهی واجی در کودکان پیش از دبستان                                                               و کودکان دبستانی داشته باشد. وقتی کودک براساس ارزیابی‌های انجام شده در آگاهی واجی ضعف نشان می‌دهد،                                                                    درمانگر سریعا درمان آگاهی واجی را با فعالیت‌های درمانی زبان_گفتار ادغام می‌کند.                                                                                                            باید ذکر کرد که درمان تکرار فعالیت‌های ارزیابی نیست.

درمانگر برای کودک مدل‌سازی می‌کند که چگونه یک فعالیت آگاهی واجی را انجام دهد.

ژسچرهای تولیدی مرتبط شده با هر صدا را به کودک آموزش می‌دهد و فقط روی مدالیته‌ی شنیداری تمرکز نمی‌کند.

 

درمان : پیش از سن دبستان

 به طور همزمان درمان تولید گفتاری و آگاهی واجی را مورد هدف قرار می‌دهیم.
 داستان‌هایی برای کودک بخوانید که دارای الگوهای تجانس و قافیه باشد و توجه کودک را به این الگوهای واجی جلب کنید.
 روی آگاهی از واج حتی در سن قبل از دبستان تمرکز می‌کنیم                                                                                                                                        ( بیشتر از آگاهی از سیلاب و قافیه با عملکرد سوادآموزی مرتبط می شود.)
 آگاهی از الفبا و تطابق صدا-نماد در این سن نیز هدف درمان است.                                                                                                                                (آموزش آگاهی واجی وقتی بهتر عمل می‌کند که هر دو صدا و نماد در درمان مورد هدف قرار گیرد.)
 فعالیت ها با تکالیف تشخیص به جای تولید شروع می‌شود.
 مفهوم صدا و نویسه را به کودک آموزش می‌دهیم.
 جداسازی واج ،تشخیص ( آیا(داس) و( دام )با صدای یکسانی شروع می‌شوند؟                                                                                                                به دهان من نگاه کن.) ،طبقه بندی ( کلماتی را که با صدای (ک)شروع می شوند راجدا کن.)،                                                                                            فعالیت‌های قافیه و تجانس و آموزش اشعار کودکان ازفعالیت های دیگر در این مرحله است.
 کلمات نوشتاری را با اندازه بزرگ زیر تصاویری که برای تولید درمانی استفاده می‌کنید بنویسید، و توجه کودک را به کلمات نوشتاری سوق دهید.

 

درمان : مقطع اول دبستان

 

 از فعالیت‌های دست‌ورزی صدا(جابه جایی واج‌ها) و تقطیع و ترکیب واج‌ها در این مرحله استفاده کنید.
 آگاهی از الفبا و آموزش تطابق واج و نویسه در این مرحله ضروری است.

 

 

درمان : کودکان بزرگتر/ نوجوان

 

 آگاهی صرفی: در کودکان بزرگتر آگاهی صرفی همزمان با آموزش آگاهی واجی برای بهبود خواندن                                                                                          ، هجی کردن، تلفظ و فهم کلمات بزرگتر آموزش داده می شود.
تکواژها، کوچکترین واحدهای معنادار هستند.

کلمات بر اساس پیش‌وندها، پس‌وندها و ریشه‌ های کلمات طبقه‌بندی می‌شوند.

مثال:reorganizing = re+ organize + ing
مثال: energy,energetic,energize

 در انتخاب محرک برای فعالیت‌های درمانی در نظر داشته باشید که سایشی‌ها آسان‌تر از انفجاری‌ها هستند                                                                              و خوشه‌های همخونی از واج‌های منفرد سخت‌تر هستند و در روند درمانی دیرتر از واج‌های منفرد هدف درمان قرار می‌گیرند.

 

نتیجه‌گیری:

 ما می‌دانیم که کودکان دارای اختلالات صداهای گفتاری ( مخصوصا همراه با اختلالات زبانی همراه ) در خطر مشکلات سوادآموزی هستند.
 نه فقط کودکان پیش از سن دبستان بلکه کودکان بزرگ‌تر نیز در خطر تجربه ی مشکلات سوادآموزی قرار دارند.
 آگاهی واجی حوزه‌ای است که در آن متخصص گفتار درمانی یا “آسیب‌شناس گفتار و زبان” می‌تواند                                                                                       و باید نقشی را در ارزیابی، درمان ( آگاهی واجی از طریق درمان قابل بهبود است.) و پیشگیری بازی کند.

References

Bernthal J, Bankson N, Flipsen JR P. Articulation and Phonological Disorder. 2009, Pearson.

Dodd B. Differential Diagnosis and Treatment of Children with Speech Disorder. 2005 ,Whurr

Bird, J., Bishop, D.V.M., & Freeman, N.H. (1995). Phonological awareness and literacy development in children with expressive phonological impairments. Journal of Speech and Hearing Research, 38, 446-462.

Stackhouse, J. (1997). Phonological awareness: Connecting speech and literacy problems. In B.W. Hodson& M.L. Edwards (Eds.), Perspectives in applied phonology (pp.157-196).Gaithersburg, Maryland: Aspen Publishers, Inc.

سلیمانی، زهرا. دستجردی کاظمی، مهدی. ۱۳۸۲ .آزمون آگاهی واج‌شناختی و ویژگی‌های روانسنجی آن. تهران: پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش.

گردآوری : فریده دهقانی
دانشجوی کارشناسی ارشد گفتار درمانی

 

Our Score
Our Reader Score
[Total: 3 Average: 3.7]