نوشته‌ها

درمان تاخیر تکاملی کودکان چگونه است؟ | درمان تاخیر در رشد کودکان

درمان تاخیر تکامی کودکان

درمان تاخیر تکاملی کودکان | درمان تاخیر در رشد کودکان

درمان تاخیر تکاملی کودکان چگونه انجام می شود ؟ از تاخیر در رشد کودکان چه میدانید؟

آنچه که دربارۀ تاخیر تکاملی کودکان باید بدانید:

  • تاخیر مهارت‌های حرکتی

  • تاخیر گفتار و زبان

  • اختلال طیف اوتیسم

  • علل و عوامل خطر

  • درمان و خدمات

  • چشم‎انداز

مروری بر درمان تاخیر تکاملی یا تاخیر رشد در کودکان

کودکان با آهنگ رشد مخصوص به خود مراحل مهم تکامل را طی می‎کنند.

معمولاً برای تاخیرات موقتی ناچیز دلیلی برای نگرانی وجود ندارد.
ولی، تأخیر تکاملی دائم یا تأخیرات چندگانه در رسیدن به مراحل مهم تکامل می‎تواند نشانۀ وجود چالش‎ها و مشکلات بعدی در زندگی باشد.

تأخیر در دستیابی به مراحل مهم تکامل، تأخیر در تفکر و تأخیر در مهارت‎های حرکتی تأخیر تکاملی نام دارند.

عوامل مختلفی در پدیدآمدن تأخیر تکاملی دخیل هستند.

 این عوامل عبارتند از: وراثت، مشکلات مربوط به بارداری و تولد زودرس. دلیل بروز این مشکل همیشه مشخص نیست.

اگر حدس می‎زنید کودک شما دچار تأخیر تکاملی شده است با پزشک متخصص اطفال مشورت کنید.

گاهی تأخیر تکاملی نشانۀ وجود یک مشکل اساسی است که تنها پزشکان قادر به شناسایی آن هستند.

مداخلۀ زودهنگام به پیشرفت و تکامل کودک کمک می‎کند تا بتواند مراحل حساس رشد خود تا بزرگسالی را طی کند.

تاخیر در مهارت‎های حرکتی ظریف و درشت

درمان تاخیر تکاملی کودکان

مهارت‎های حرکتی ظریف شامل حرکات کوچک مانند نگهداشتن یک اسباب‏بازی یا در دست گرفتن یک مداد شمعی است.

در مهارت‌های حرکتی درشت مانند پریدن، بالا رفتن از پله‏ها یا پرتاب توپ حرکات بزرگتری نیاز است.

آهنگ رشد کودکان با یکدیگر متفاوت است

ولی، اغلب کودکان می‎توانند در ۳ ماهگی سر خود را بلند کنند،

در ۶ ماهگی با تکیه دادن به یک حائل بنشینند و قبل از رسیدن به ۲ سالگی راه‎رفتن را آغاز کنند.

بیشتر کودکان در سن ۵ سالگی می‎توانند به مدت ۱۰ ثانیه یا بیشتر روی یک پای خود بایستند.

همچنین می‎توانند از قاشق و چنگال استفاده کنند.

بروز برخی از علائم زیر می‎تواند به این معنا باشد که کودک شما در تکامل برخی عملکردهای خاص مربوط به حرکات ظریف یا درشت دچار تأخیر شده است:

  • اندام‎های حرکتی ضعیف
  • دست‎ها و پاهای سیخ
  • حرکت محدود دست‎ها و پاها
  • کودک تا ۹ ماهگی نمی‎تواند بدون کمک کسی بنشیند.
  • واکنش‎های غیرارادی بیشتر از واکنش‎های ارادی هستند.
  • پاها نمی‎توانند وزن بدن کودک را تحمل کنند و کودک تا حدود ۱ سالگی نمی‎تواند سرپا بایستد.

همیشه خارج بودن از محدودۀ طبیعی نمی‎تواند دلیلی برای نگرانی باشد

ولی، اگر کودک شما نتواند در بازۀ زمانی مورد انتظار حرکات و اعمال متناسب با سن خود را انجام دهد باید با  متخصص کاردرمانی مشورت کنید.

تأخیر گفتار و زبان | درمان تاخیر تکاملی کودکان

براساس اعلام مؤسسۀ ملی ناشنوایی و اختلالات ارتباطی (NIDCD)، منبع مورد اعتماد،

سه سال آغازین زندگی انسان مهم‎ترین و فعال‎ترین زمان برای یادگیری گفتار و زبان است زیرا در این دوران مغز به سرعت رشد کرده و بالغ می‎شود.

فرایند یادگیری زبان از همان روزهای آغازین زندگی انسان شروع می‎شود

یعنی زمانی‎که کودک با گریه کردن گرسنگی خود را اعلام می‎کند.

اغلب نوزادان در ۶ ماهگی می‏توانند صداهای اصلی زبان را تشخیص دهند.

نوزاد باید در ۱۲ تا ۱۵ ماهگی قادر باشد ۲ یا ۳ کلمۀ ساده بگوید.  حتی اگر این کلمات کاملاً واضح و مشخص نباشند.

درمان تاخیر در رشد کودکان

اغلب کودکان نوپا در ۱۸ ماهگی می‎توانند چندین کلمه ادا کنند. کودک در ۳ سالگی می‎تواند جملات کوتاهی بر زبان آورد.

تأخیر گفتار و زبان با یکدیگر متفاوت هستند.

در مهارت گفتاری باید ماهیچه‎های مجرای صوتی، زبان، لب‎ها و فک با یکدیگر هماهنگ باشند تا بتوانند اصوات را تولید کنند.

تأخیر گفتار زمانی پدید می‎آید که کودک تعداد کلماتی را که از سن او انتظار می‎رود تولید نمی‎کند.

تأخیر زبانی زمانی است که کودک در درک آنچه دیگران بیان می‎کنند دچار مشکل می‎شود یا نمی‎تواند افکار خود را بیان کند.

زبان شامل صحبت کردن، اشاره و حرکات هنگام صحبت‎کردن، علامت دادن و نوشتن است.

در کودکانی که در سنین پایین قرار دارند به سختی می‎توان بین تأخیر گفتار و تأخیر زبان تمایز قائل شد.

کودکی که می‌تواند چیزها را درک کند و نیازهای خود را با اشاره کردن یا علامت دادن نشان دهد
ولی نمی‎تواند متناسب با سن خود تعداد کلمات موردانتظار را بیان کند دچار تأخیر گفتاری بدون هیچ دلیل خاصی شده است.

ادامه درمان تاخیر تکاملی کودکان

کم‎شنوایی می‎تواند موجب تاخیر در رشد گفتار و زبان شود.

بنابراین، پزشک اطفال برای پی‎بردن به علت دقیق تأخیر گفتار و زبان آزمایش شنوایی‌سنجی نیز تجویز می‎کند.

کودکانی که دچار تأخیر گفتار و زبان هستند ازطرف پزشک اطفال به آسیب‌شناس گفتار و زبان یا متخصص گفتار درمانی معرفی می‌شوند.

مداخلۀ زودهنگام می‎تواند به پیشرفت گفتار و زبان کودک کمک کند.

 

درمان تاخیر تکامی کودکان

درمان تاخیر تکامی کودکان

 

اختلال طیف اوتیسم و عاملی برای تاخیر تکاملی کودکان

اختلال طیف اوتیسم (ASD) نوعی اختلال عصبی تکاملی است که می‎تواند به توانایی کودک برای گفتگو و تعامل با دیگران آسیب بزند.

معمولاً مشخصۀ اصلی اوتیسم شامل تأخیر زبان و ناتوانی‎های عقلانی است.

گاهی علائم اوتیسم در همان مراحل اولیه آشکار می‎شود ولی، ممکن است والدین تا سن ۲ یا ۳ سالگی به آن پی نبرند.

اوتیسم دارای علائم و نشانه‎هایی متغیر است ولی، علامت بارز آن تأخیر در مهارت‎های گفتاری و زبانی است.

همچنین کودک اوتیسمی در برقراری ارتباط و تعامل با دیگران دچار مشکل می‎شود.

هر کودک الگوی رفتاری منحصر بفردی دارد و شدت آن در میان کودکان متفاوت است.

درمان تاخیر تکاملی کودکان

برخی از علائم اوتیسم عبارتند از:

  • عدم واکنش به نام خود هنگام شنیدن آن از زبان دیگران
  • مقاومت در برابر نوازش کردن یا بازی کردن با دیگران
  • فقدان حالت چهره
  • ناتوانی در صحبت کردن، ادامه دادن گفتگو یا به خاطر آوردن کلمات و جملات
  • حرکات تکراری
  • تکامل عادت‎های خاص
  • بروز مشکلات مربوط به هماهنگی

در حال حاضر درمانی برای اختلال طیف اوتیسم وجود ندارد

ولی، مداخلۀ زودهنگام و آموزش به پیشرفت بیشتر کودک مبتلا به اوتیسم کمک می‎کند.

علت تاخیر کلامی در کودکان چیست؟

براساس اعلام مرکز کنترل وپیشگیری از بیماری‌ها (CDC)، یک منبع قابل اعتماد،

حدود ۱۵ درصد از کودکان بین سنین ۳ تا ۱۷ سال مبتلا به یک (یا بیشتر) ناتوانی تکاملی هستند.

اغلب ناتوانی‎های تکاملی قبل از تولد نوزاد رخ می‎دهند ولی، برخی از آنها بعد از تولد و در اثر عفونت، آسیب یا عوامل دیگر پدید می‏آیند.

تعیین علت دقیق تأخیر تکاملی دشوار است و عوامل متعددی در ایجاد این عارضه دخیل هستند

. برخی دلایل ایجاد تأخیر تکاملی مانند سندرم داون منشاء ژنتیکی دارند.

عفونت یا بروز مشکلات دیگر در طول بارداری، تولد و همچنین تولد زودرس نوزاد می‎تواند موجب تأخیر تکاملی شود.

تأخیر تکاملی می‎تواند نشانۀ وجود مشکلات پزشکی دیگری نیز باشد.

این مشکلات عبارتند از:

  • اختلالات طیف اوتیسم (ASDs)
  • فلج مغزی
  • ناهنجاری‎های جنینی ناشی از الکل
  • سندرم لاندو کلفنر
  • میوپاتی (ماهیچه‏آسیبی) شامل دیستروفی ماهیچه‎ای
  • اختلالات ژنتیکی مانند سندرم داون و سندرم ایکس شکننده

    ادامه مقاله درمان تاخیر تکاملی کودکان

آیا به تاخیر تکاملی کودکان خود مشکوک هستید؟

به خاطر داشته باشید که هر کودک آهنگ رشد مخصوص به خود را دارد

ولی، اگر فکر می‎کنید کودک شما دچار تأخیر تکاملی شده است با پزشک متخصص اطفال یا متخصص کاردرمانی مشورت کنید.

اگر کودک شما در سن مدرسه است و مشخص شد که دارای تأخیر تکاملی است شما و کودکتان واجد شرایط خدمات ویژه هستید.

خدمات ویژه بر اساس میزان نیاز و موقعیت مکانی متفاوت است.

برای اطلاع از خدمات موجود با پزشک و حوزۀ آموزشی منطقۀ خود با ما صحبت کنید.

آموزش‎های خاص، بویژه اگر از سنین پایین شروع شود، می‎تواند به پیشرفت کودک شما و موفقیت او در مدرسه کمک کند.

برای درمان تاخیر تکاملی کودکان درمان‎های مختلفی وجود دارد و نوع درمان به نوع تأخیر بستگی دارد.

یکی از درمان‌های تأخیر تکاملی فیزیوتراپی است که به درمان تأخیر در مهارت‎های حرکتی کمک می‎کند. درمان‎های دیگر شامل رفتار درمانی و آموزش درمانی است که در درمان اختلال طیف اوتیسم و تأخیرات دیگر مؤثر است.

در برخی موارد ممکن است پزشک دارو تجویز کند.

برای دستیابی به برنامۀ درمانی ویژه‎ای که برای کودک شما طراحی شده باشد باید پزشک متخصص اطفال کودک را معاینه و وضعیت او را ارزیابی کند.

چشم‎انداز درمان تاخیر تکاملی کودکان

عوامل محیطی و ژنتیکی بسیاری در رشد و تکامل کودک دخیل هستند.

همچنین ایجاد برخی تغییرات در عوامل محیطی و ژنتیکی می‎تواند موجب تأخیرات تکاملی شود.

حتی ممکن است زنانی که دورۀ بارداری سالمی را پشت سر گذاشته‎اند

و در طول بارداری و بعد از زایمان تحت مراقبت‎های مناسب بوده‎اند نیز فرزندانی با تأخیرات تکاملی داشته باشند.

گرچه تعیین علت یا علل دقیق تأخیرات تکاملی دشوار است

ولی، درمان‎ها و خدمات حمایتی زیادی برای مدیریت تأخیرات تکاملی وجود دارد.

اگر برخی علائم تأخیرات تکاملی را در کودک خود مشاهده کردید با پزشک کودک خود مشورت کنید.

تشخیص زودهنگام تأخیر تکاملی به نفع کودک شما است
زیرا در مسیر رشد و تکامل کودک به پیشرفت او کمک می‎کند تا با موفقیت وارد دوران بزرگسالی شود.

منبع این مقاله

درمان تاخیر تکاملی کودکان

Our Score
Our Reader Score
[Total: 3 Average: 5]

گفتار درمانی کودک ۳ ساله | گفتار درمانی کودک سه ساله |

,
گفتار درمانی کودک 3 ساله

گفتار درمانی کودک ۳ ساله| گفتار درمانی کودک سه ساله

گفتار درمانی کودک ۳ ساله ساله چگونه انجام میشود؟ | گفتار درمانی کودک سه ساله

یک کودک ۲ ساله به طور معمول می تواند حدود ۵۰ کلمه بگوید و در جملات دو و سه کلمه ای صحبت کند

گفتار درمانی کودک ۳ ساله | آیا کودکم دچار تأخیر در گفتار شده است؟

تأخیر در گفتار چیست؟

علائم

علل تأخیر در گفتار

تشخیص

درمان

آنچه شما می‌توانید انجام دهید

مراحل اولیه

گفتار درمانی کودک ۳ ساله | گفتار درمانی کودک سه ساله

بطور معمول یک کودک ۲ ساله می‌تواند حدود ۵۰ کلمه ادا کند و جملات ۲ و ۳ جمله‌ای بگوید.

در سن ۳ سالگی دایرۀ لغات کودک تا حدود ۱۰۰۰ کلمه افزایش می‎یابد و کودک ۳ ساله می‌تواند جملات ۳ و ۴ کلمه‎ای بسازد.

اگر کودک نوپای شما این مراحل مهم تولید گفتار را طی نکرده ممکن است دچار تأخیر در گفتار شده باشد.

مراحل رشدی به سنجش پیشرفت کودک کمک می‎کنند ولی، این مراحل رشدی دستورالعمل‎های کلی هستند.

هرکدام از کودکان با آهنگ رشد مخصوص به خود پیشرفت می‎کنند.

همیشه تأخیر در رشد به این معنا نیست که کودک با مشکل جدی مواجه شده است.

ممکن است توانایی‌های کودک شما دیرتر از معمول شکوفا شده و او فردی است که نمی‎خواهد با پرحرفی گوش شما را کر کند.

ازطرفی تاخیر در گفتار می‎تواند ناشی از ناشنوایی/کم‎شنوایی یا اختلالات نورولوژیکی یا رشدی باشد.

بسیاری از انواع تاخیر در گفتار را می‎توان بطور مؤثر درمان کرد. مباحث زیر را دنبال کنید تا بتوانید به کودک خود کمک کنید.

گفتار درمانی کودک ۳ ساله چگونه انجام می شود؟

این مباحث عبارتند از:

  • علائم تأخیر در گفتار کودکان نوپا
  • اقدامات اولیه
  • نقش والدین در پیشرفت گفتاری کودک
  • تفاوت تأخیر در گفتار و تأخیر در زبان

گرچه ایجاد تمایز بین تأخیر گفتاری و زبانی دشوار است
(و اغلب از آنها به‎عنوان یک مشکل یاد می‌شود) ولی، بین آنها تفاوت‎هایی نیز وجود دارد.

کنش فیزیکی تولید صوت و ادای کلمات گفتار (سخن) نام دارد.
کودک نوپایی که دچار تأخیر در گفتار است تلاش می‎کند کلماتی را ادا کند ولی، در تولید اصوات صحیح برای ساخت کلمات مشکل دارد.
تأخیر در گفتار ارتباط غیرکلامی یا ادراکی را شامل نمی‎شود.

تاخیر کلامی شامل ارتباط و درک کلامی و غیرکلامی است.

کودک نوپایی که دچار تأخیر در زبان شده ممکن است بتواند اصوات صحیح تولید کرده
و برخی کلمات را به‏درستی تلفظ کند ولی، این اصوات و کلمات نمی‎توانند عبارات یا جملات قابل‏فهم بسازند.
ممکن است این کودکان در درک دیگران دچار مشکل شوند.

ممکن است کودکان دچار تأخیر در گفتار یا زبان شوند ولی، گاهی این دو مشکل با یکدیگر همپوشانی دارند.

اگر نمی‎دانید کودک شما دچار کدام نوع تأخیر شده نگران نباشید.
برای ارزیابی و آغاز درمان لازم نیست بین تأخیر گفتاری و زبانی تمایز ایجاد شود.

تاخیر کلامی چیست؟

مهارت‎های گفتاری و زبانی نوزادان با غان و غون کردن آنها آغاز می‎شود.

با گذشت چندماه از تولد نوزاد کم‏کم صداهای نامفهوم و بی‌معنای نوزاد پیشرفت کرده و به اولین کلمات قابل درک تبدیل می‎شوند.

تأخیر در گفتار زمانی پیش می‌آید که کودک نوپا مراحل معمول سخن‏گفتن را طی نکند.

کودکان در بازۀ زمانی مخصوص به خود پیشرفت می‎کنند.

اندکی تأخیر در مکالمه و تولید کلمات لزوماً به این معنا نیست که مشکلی جدی وجود دارد.

ویژگی های گفتار کودک ۳ ساله شامل :

  • از حدود ۱۰۰۰ کلمه استفاده کند.
  • خود و دیگران را با اسم صدا بزند.
  • در جملات ۳ و ۴ کلمه‌ای از اسم‎ها، صفات و افعال استفاده کند.
  • اسامی را جمع ببندد.
  • سؤال بپرسد.
  • داستان بگوید، آواز بخواند و یک قافیه از اشعار مهدکودک را بخواند.

افرادی که اوقات زیادی را با یک کودک نوپا می‎گذرانند علاقمند هستند تا این کودکان را بهتر بشناسند.

حدود ۵۰ تا ۹۰ درصد از کودکان ۳ ساله برای درک بیشتر زمان می‌توانند به خوبی با غریبه‌ها صحبت کنند.

علائم تاخیر در گفتار کودکان چیست؟ | گفتار درمانی کودک ۳ ساله

اگر نوزادی تا سن دوماهگی هیچ صدایی (غان و غون یا هر صدای دیگر) تولید نکند می‎توان آن را به عنوان نخستین علائم تاخیر در گفتار به حساب آورد.

اغلب نوزادان در ۱۸ ماهگی می‎توانند از کلمات ساده‎ای مانند «ماما» یا «بابا» استفاده کنند. علائم تأخیر در گفتار در کودکان بزرگتر عبارت است از:

  • ۲ سالگی: کودک قادر نیست حداقل ۲۵ کلمه بکار بگیرد.
  • ۵/۲ سالگی: کودک نمی‎تواند عبارت‎های دوکلمه‎ای با ترکیب اسم-فعل بکار ببرد.
  • ۳ سالگی: کودک نمی‎تواند حداقل ۲۰۰ کلمه بکار ببرد یا برای درخواست چیزی نام آن را بر زبان بیاورد.
    درک چنین کودکانی دشوار است حتی اگر با شما زندگی می‎کنند.
  • سنین بالاتر: کودک نمی‎تواند کلماتی که قبلاً فراگرفته را ادا کند.

گفتار درمانی کودک سه ساله

دلیل تاخیر در گفتار چیست؟ |گفتار درمانی کودک سه ساله

شاید تأخیر در گفتار به معنای متفاوت بودن برنامۀ زمان‎بندی رشد این گروه از کودکان باشد و آنها در نهایت شروع به صحبت خواهند کرد.

ولی، تأخیر در گفتار یا زبان می‎تواند دربارۀ رشد جسمانی و عقلانی کودک اطلاعات کلی به ما بدهد. در اینجا نمونه ‏هایی را ذکر می‌کنیم:

مشکلات مربوط به ساختار وعضلات دهان

تاخیر در گفتار می‎تواند نشان‎دهندۀ وجود مشکل در دهان، زبان یا کام (سقف دهان) باشد.

در عارضۀ آنکیلوگلوسیا (کوتاهی بند زیر زبان )
نوار باریکی که زبان را به انتهای دهان متصل می‌کند کوتاه‌تر از میزان طبیعی است و درنتیجه زبان به کف دهان متصل است.
در این حالت کودک در تولید برخی اصوات خاص دچار مشکل می‎شود. این اصوات خاص عبارتند از:

د

ل

ر

س

ت

ز

ث

ض

گرۀ زبانی همچنین می‎تواند تغذیۀ نوزاد شیرخوار را با مشکل روبرو کند.

اختلالات گفتاری و زبانی در کودکان | گفتار درمانی کودک ۳ ساله

کودک ۳ ساله‎ای که می‎تواند بصورت غیرکلامی با دیگران ارتباط برقرار کرده و آنها را درک کند ولی قادر به بیان بسیاری از کلمات نباشد دچار تأخیر در گفتار است.

کودکی که می‎تواند چند کلمه ادا کند ولی، نمی‎تواند آنها را در عباراتی قابل‎درک قرار دهد ممکن است دچار تاخیر زبانی شده باشد.

برخی اختلالات تاخیر در گفتار و زبان مربوط به عملکرد مغزی هستند و ممکن است نشانۀ ناتوانی در یادگیری باشند.

یکی از دلایل تأخیر در گفتار، زبان و سایر تأخیرهای رشدی تولد زودرس نوزاد است.

آپراکسی گفتار در دوران کودکی اختلالی جسمانی است که در آن ساخت اصوات در سلسله مراتب درست و تولید کلمات دشوار است.

این اختلال بر ارتباط غیرکلامی یا درک زبانی تأثیر نمی‎گذارد.

ناشنوایی

کودک نوپایی که نمی‎تواند به خوبی بشنود یا گفتار را بصورتی تحریف‎شده و ناقص می‎شنود احتمالاً در ساخت کلمات با مشکل مواجه می‌شود.

یک علامت ناشنوایی این است که وقتی شما فرد یا شیء‎ را با اسم صدا می‎زنید
کودک هیچ عکس‎العملی از خود نشان نمی‎دهد مگر زمانی که از حرکات اشاره استفاده کنید.

ولی، ممکن است علائم ناشنوایی بسیار ظریف باشد. ممکن است گاهی تأخیر در گفتار یا زبان تنها علامت مهم و قابل‏توجه ناشنوایی باشد.

فقدان انگیزش

ما صحبت کردن را برای شرکت در گفتگو یاد می‎گیریم. اگر کسی با فرد وارد گفتگو نشود درک کردن و شروع صحبت دشوار می‎شود.

محیط نیز نقش مهمی در رشد گفتار و زبان بازی می‎کند.
سوءاستفاده، غفلت کردن و فقدان انگیزۀ کلامی می‎تواند مانع رسیدن کودک به مراحل رشدی مربوط به گفتار شود.

اختلال طیف اوتیسم

غالباً در اختلال طیف اوتیسم مشکلات گفتاری و زبانی دیده می‌شود.

سایر علائم عبارتند از:

  • عبارات و اصطلاحات تکراری (پژواک‏گویی، تکرار و تقلید از سخنان دیگران) به جای تولید عبارات جدید
  • رفتارهای تکراری
  • ارتباط کلامی و غیرکلامی ناقص
  • تعاملات اجتماعی ناقص
  • واپس‎روی کلامی و زبانی
  • مشکلات نورولوژیکی

اختلالات نورولوژیکی خاص می‎تواند ماهیچه ‏های مربوط به تولید گفتار را تحت تأثیر قرار دهد.

این اختلالات عبارتند از:

  • فلج مغزی
  • دیستروفی عضلانی
  • ضربۀ مغزی

درمورد فلج مغزی، ناشنوایی یا سایر ناتوانی‎های رشدی می‎توانند بر گفتار کودک تأثیر بگذارند.

ناتوانی‎های ذهنی

ناتوانی‌های ذهنی می‎تواند منجر به تأخیر در گفتار شود. اگر کودک شما صحبت نمی‎کند ممکن است این یک مشکل شناختی باشد نه ناتوانی در تولید کلمات.

تشخیص تاخیر در گفتار | گفتار درمانی کودک ۳ ساله

به دلیل اینکه رشد کودکان با یکدیگر متفاوت است بنابراین، نمی‎توان بین تأخیر در گفتار و زبان با اختلال گفتاری و زبانی تمایز قائل شد.

براساس منابع معتبر رشد زبانی ۱۰ تا ۲۰ درصد از کودکان ۲ ساله با تأخیر مواجه می‎شود و در این بین تعداد پسران ۳ برابر دختران است.

درحقیقت این کودکان دچار اختلال گفتار یا زبان نیستند و تا سن ۳ سالگی زبان باز می‎کنند.

هنگام مراجعه به متخصص اطفال، پزشک سؤالاتی دربارۀ توانایی‏های گفتاری و زبانی کودک و سایر مراحل رشدی و رفتاری کودک از شما خواهد پرسید.

متخصص اطفال دهان، کام و زبان کودک را معاینه می‎کند.

همچنین ممکن است شنوایی کودک را نیز بررسی کند.

حتی اگر بنظر رسد کودک به صداها واکنش نشان می‎دهد ولی، ممکن است دچار ناشنوایی یا کم‏شنوایی باشد
که درنتیجه موجب آشفتگی آوایی کلمات برای او می‎شود.

ممکن است پزشک متخصص کودکان براساس یافته‏ های اولیه، برای ارزیابی‎های بیشتر کودک را به متخصصین یا مراکز دیگری ارجاع دهد که عبارتند از:

  • ادیولوژیست (متخصص شنوایی‏ سنجی)
  • پاتولوژیست گفتار-زبان
  • نورولوژیست
  • خدمات مداخله‏ای اولیه
  • درمان تأخیر در گفتار
  • گفتار-زبان درمانی

اولین مرحله از درمان گفتار درمانی کودک سه ساله است.

اگر تأخیر رشدی فقط مربوط به گفتار باشد برای حل آن تنها یک درمان مورد نیاز است.

با مداخلۀ اولیه، گفتار کودک تا رسیدن به سن دبستان پیشرفت کرده و به سطح طبیعی می‎رسد.
همیشه در مداخلۀ اولیه چشم‎اندازی عالی پیشنهاد می‎شود.

وقتی پزشک تشخیص دهد که مشکل دیگری وجود دارد گفتار-زبان درمانی نیز می‎تواند به‎عنوان بخشی از یک برنامۀ درمانی کلی مؤثر باشد.

متخصص گفتار-زبان درمانی بصورت مستقیم با کودک شما کار می‎کند و به شما نیز دستورالعمل‎هایی می‎دهد تا بتوانید به پیشرفت کودک خود کمک کنید.

خدمات مداخله‏ ای اولیه | گفتار درمانی کودک سه ساله

براساس نظر متخصصان تأخیر گفتار و زبان در سنین ۵/۲ تا ۵ سالگی می‎تواند منجر به بروز مشکلات خواندن در دبستان شود.

ازطرف دیگر تأخیر در گفتار می‎تواند باعث پدیدآمدن مشکلات رفتاری و اجتماعی شود.

ممکن است با تشخیص پزشک کودک ۳ ساله قبل از ورود به مدرسه واجد شرایط خدمات مداخله‎ای اولیه شود.

درمان مشکلات زیربنایی برای گفتار درمانی کودک ۳ ساله

وقتی تأخیر در گفتار مربوط به مشکلات اساسی باشد یا این تأخیر دراثر نوعی اختلال همزیستی پدید آید
باید این مشکلات نیز مورد توجه و بررسی قرار گیرند که عبارتند از:

  • کمک به رفع مشکلات شنوایی
  • درمان و اصلاح مشکلات (جسمانی) مربوط به دهان یا زبان
  • کاردرمانی
  • فیزیوتراپی
  • ABA درمانی
  • مدیریت اختلالات نورولوژیک

آنچه والدین میتوانند انجام دهند

در اینجا روش‎هایی را ذکر می‎کنیم که با توجه به آنها می‎توانید کودک نوپای خود را وادار به صحبت ‏کردن کنید:

  • با کودک خود بطور مستقیم صحبت کنید حتی اگر فقط راوی آنچه انجام می‎دهید باشید.
  • همانطور که کلمات مشابه را بیان می‎کنید با استفاده از حرکات دست به اشیاء موردنظر اشاره کنید.
    برای این‎ کار می‎توانید از قسمت‎های مختلف بدن، افراد، اسباب‏بازی‎ها، رنگ‎ها یا اشیائی که هنگام قدم زدن در اطراف خود می‎بینید استفاده کنید.
  • برای کودک خود کتاب بخوانید و همانطور که با کتاب به پیش می‎روید در مورد تصاویر آن نیز صحبت کنید.
  • برای کودک خود آهنگ‎ها و اشعار ساده‏ای بخوانید که تکرار آنها برای او آسان است.
  • هنگامی که با کودک خود صحبت می‎کنید تمام توجه خود را به او معطوف کنید. وقتی کودک سعی می‎کند با شما صحبت کند باید صبور باشید.
  • وقتی کسی سؤالی از کودک می‎پرسد شما به جای او پاسخ ندهید.
  • حتی اگر می‎توانید نیازهای کودک خود را حدس بزنید ولی، به او فرصت دهید تا خود نیازهایش را بر زبان آورد.
  • به جای نقد و اصلاح مستقیم خطاهای کلامی کودک فقط کلمات را بصورت صحیح تکرار کنید.
  • اجازه دهید کودک شما با کودکانی که دارای مهارت‎های زبانی خوب هستند در تعامل و ارتباط باشد.
  • از کودک خود سؤال بپرسید، به او حق انتخاب دهید و برای پاسخ دادن به سؤالات به او زمان کافی بدهید.

اگر فکر میکنید کودک شما دچار تاخیر در گفتار یا زبان است چه باید کرد؟

ممکن است هیچ مشکلی وجود نداشته باشد و کودک در زمان معین زبان باز کند.

ولی، گاهی تأخیر در گفتار می‎تواند نشانۀ وجود مشکلات دیگری همچون ناشنوایی یا سایر مشکلات مربوط به تأخیر رشد باشد.

وقتی کودک دچار تأخیر در گفتار باشد مداخلۀ اولیه بهترین راه است.

اگر کودک شما در زمان معین زبان باز نکند به متخصص گفتار درمانی مراجعه کنید.

در این زمان با کودک خود بیشتر صحبت کنید، برایش آواز و کتاب بخوانید تا او را به صحبت کردن ترغیب کنید.

گفتار درمانی کودک ۳ ساله به طور خلاصه | گفتار درمانی کودک سه ساله

تأخیر در گفتار کودک نوپا به این معنا است که کودک در سن معینی به مرحلۀ گفتاری و کلامی آن سن دست نیافته است.

گاهی تأخیر در گفتار درنتیجۀ وجود مشکلی اساسی است و باید درمان شود.

در این موارد می‎توان همراه با سایر درمان‎ها از گفتاردرمانی یا زبان درمانی هم استفاده کرد.

بسیاری از کودکان نوپا زودتر یا دیرتر از میانگین کلی زبان باز می‎کنند.

بنابراین، این مسئله همیشه جای نگرانی ندارد ولی حتما برای تشخیص شدت این مشکل به گفتار درمانی ونک مراجعه کنید

اگر دربارۀ توانایی‎های گفتاری یا زبانی کودک خود سؤالاتی در ذهن دارید با متخصص گفتار درمانی مشورت کنید.

مداخلۀ اولیه برای درمان تأخیر در گفتار می‎تواند موجب رفع این مشکل در کودک ۳ ساله شود

و او می‎تواند تا رسیدن به سن مدرسه بصورت طبیعی صحبت کند.

 

 

refrence مقاله

گفتار درمانی کودک ۳ ساله

Our Score
Our Reader Score
[Total: 2 Average: 5]

درمان تاخیر در گفتار چیست | درمان دیر حرف زدن کودکان

,
درمان تاخیر در گفتار

درمان تاخیر در گفتار | درمان دیر حرف زدن کودکان و تاخیر کلامی

درمان تاخیر در گفتار ، ابتدا به تعاریف چند اصطلاح مهم میپردازیم

تاخیر زبان نوعی اختلال ارتباطی است.

ممکن است کودک شما در صورت عدم دستیابی به نقاط عطف رشد زبان ، تاخیر زبان داشته باشد.

توانایی های زبان آنها با سرعت کمتری نسبت به بیشتر کودکان در حال رشد است.

 

آنها ممکن است در بیان خود یا درک دیگران مشکل داشته باشند.

تأخیر آنها ممکن است ترکیبی از اختلالات شنوایی ، گفتاری و شناختی باشد.

 

تاخیرهای زبان کاملاً متداول است. براساس اعلام دانشگاه میشیگان ،

تاخیر در گفتار یا رشد زبان ۵ تا ۱۰ درصد از کودکان در سن پیش دبستانی را تحت تأثیر قرار می دهد.

 

درمان تاخیر در گفتار

درمان تاخیر در گفتار

 

انواع تاخیر در گفتار و کلام

درمان تاخیر در گفتار توسط گفتار درمانگر انجام می شود.

تاخیر زبانی می تواند درکی ، بیانی یا ترکیبی از هر دو باشد.

تاخیر در زبان درکی  وقتی اتفاق می افتد که کودک شما در درک زبان مشکل دارد.

اختلال بیان زبان وقتی اتفاق می افتد که کودک شما در برقراری ارتباط کلامی مشکل داشته باشد.

 

علائم و نشانه های تاخیر گفتار|درمان تاخیر در گفتار

 

اگر فرزند شما تاخیر  زبانی داشته باشد ، در سن معمولی به نقاط عطف زبان نمی رسد.

علائم خاص آنها و نقاط عطف از دست رفته به سن و ماهیت تأخیر زبان آنها بستگی دارد.

 

درمان تاخیر در گفتار

تاخیر زبان / گفتار درمانی کودکان / گفتار درمانی کودکان دارای لکنت

 

 

علائم متداول تاخیر در زبان شامل موارد زیر است:

 

  • عدم صدا سازی و قان و قون در سن ۱۵ ماهگی
  • عدم گفتار تا ۲ سالگی
  • عدم توانایی در گفتن  جملات کوتاه تا سن ۳ سالگی
  • ضعف در تولید صداها یا بیان کلمات
  • مشکل در جمله سازی
  • تلفظ یا بیان ضعیف
  • مشکل در پیروی دستورات

 

علت تاخیر در گفتار |علت حرف نزدن کودکان

علت تاخیر در گفتار از مواردی است که خانواده ها وقتی برای درمان تاخیر در گفتار تشریف میارن از ما میپرسند.

تاخیر زبان در کودکان دلایل بسیاری دارد. در برخی موارد ،

بیش از یک عامل باعث تأخیر در زبان می شود.

 

برخی از دلایل شایع شامل موارد زیر است:

 

اختلال شنوایی:

معمولاً برای کودکانی که دارای کم شنوایی هستند نیز دارای اختلال زبان هستند.
اگر آنها نتوانند زبان را بشنوند ، یادگیری برقراری ارتباط دشوار است.

 

اوتیسم:

در حالی که همه کودکان مبتلا به اوتیسم تاخیر زبان ندارند ، اوتیسم اغلب بر ارتباطات تأثیر می گذارد.

برخی عوامل روانشناختی:

این مورد نیز می تواند باعث تاخیر در گفتار شود. به عنوان مثال ، neglect شدید می تواند منجر به ایجاد اختلال در رشد زبان شود

ناتوانی ذهنی:

انواع ناتوانی ذهنی می تواند باعث تاخیر در زبان شود. به عنوان مثال ، نارساخوانی و سایر ناتوانی های یادگیری منجر به تاخیر زبان در برخی موارد می شود.

 

 

عواملی که درمان تاخیر در زبان را به خطر میندازد !

درمان تاخیر در گفتار نیاز است ابتدا عوامل خطر بشناسیم

عوامل خطر بالقوه برای مشکلات گفتاری و زبانی عبارتند از:

 

جنس مذکر

تولد زودرس

وزن کم هنگام تولد

داشتن سابقه خانوادگی در زمینه گفتار یا مشکلات زبان

داشتن والدین با سطح تحصیلات پایین

 

چگونگی  تشخیص تاخیر در گفتار | چگونگی درمان تاخیر در گفتار

 

پس از انجام یک ارزیابی دقیق پزشکی ، پزشک کودک شما را به یک آسیب شناس گفتار و زبان ارجاع می دهد.

آسیب شناس گفتار و زبان ارزیابی کاملی از زبان درکی  و  بیانی  کودک  انجام می دهد تا تشخیص دهد که آیا فرزند شما تاخیر زبان دارد یا خیر.

در  ارزیابی انجام شده، متخصص گفتار درمانی  به اشکال مختلف ارتباط کلامی و غیر کلامی توجه می کند

و از اقدامات استاندارد و غیررسمی استفاده می کند.

 

پس از اتمام ارزیابی گفتار و زبان ، آسیب شناس زبان ممکن است ارزیابی های تکمیلی دیگر را توصیه کند.

به عنوان مثال ، یک معاینه شنوایی می تواند به آنها کمک کند تا تشخیص دهند کودک شما دچار نقص شنوایی است یا خیر.

 

اختلالات گفتاری چیست؟ | تاخیر در گفتار و زبان

درمان تاخیر در گفتار و زبان از اختلالات گفتاری مجسوب می شود.

ممکن است فرزند شما دارای مشکلات شنوایی باشد که مورد غفلت واقع شده است.

یا  کودک  را به یک متخصص اعصاب ارجاع دهد.

 

آسیب شناس مجرب گفتار و زبان کلینیک توانبخشی ونک ارزیابی را برای تعیین انواع مشکلاتی

که فرزند شما با آن روبرو است انجام می دهد.

این اطلاعات به آنها در تهیه و اجرای یک برنامه درمانی کمک خواهد کرد.

نکاتی برای تشویق رشد گفتار زبان کودکان 

ممکن است جلوگیری از بروز همه تاخیرهای گفتار و زبان امکان پذیر نباشد.
آسیب های شنوایی و اختلالات یادگیری ممکن است همیشه قابل پیشگیری نباشد.

برای تشویق رشد گفتار و زبان در فرزند خود این نکات را دنبال کنید:

  • از زمان تولد با فرزندتان صحبت کنید.
  • وقتی نوزاد هستند و صداسازی میکنند به صداسازی هایشان پاسخ دهید
  • برای فرزندتان آهنگ و شعر بخوانید ، حتی وقتی کودک هستند.
  • با صدای بلند برای کودک خود بخوانید.
  • به سوالات فرزندتان پاسخ دهید.

 درمان تاخیر در گفتار

درمان تاخیر در گفتار به تجربه زیادی نیاز دارد

پس از تشخیص و ارزیابی، متخصص گفتار درمانی، اقدام به طرح ریزی برنامه درمانی می کند

که شامل مداخلات و برنامه هایی برای تقویت جنبه های گفتار و زبان کودک است.

اگر  کودک  با تاخیر در زبان تشخیص داده شد ، مهم است که سریعاً شروع به درمان کنید.

برنامه درمان زود هنگام می تواند به جلوگیری از بروز سایر مشکلات مانند مشکلات اجتماعی ، یادگیری و عاطفی کمک کند.

گفتاردرمانی نیاز به جلسات منظم و فشرده و انجام تمرینات در محیط منزل و بیرون از کلینیک دارد

تا بتوان از طریق آن به درمان مشکلات گفتاری، بلع و صدا کمک کرد.

 

جهت رزرو نوبت گفتار درمانی می‌توانید از طریق سایت و تماس با تلفن کلینیک اقدام کنید.

Our Score
Our Reader Score
[Total: 3 Average: 5]

اختلالات گفتاری چیست؟

,

اختلالات گفتاری می تواند در نحوه  تولید صداها برای ایجاد کلمات تأثیر بگذارد.

برخی از اختلالات صوتی نیز ممکن است اختلالات گفتاری در نظر گرفته شود.

 

یکی از رایج ترین اختلالات گفتاری لکنت  است. سایر اختلالات گفتاری شامل آپراکسی و دیزآرتریا است.

 

آپراکسی یک اختلال گفتار حرکتی است که در اثر آسیب به قسمتهای مغز مربوط به  گفتار  ایجاد می شود.

دیزآرتریا نوعی اختلال گفتار حرکتی است که در آن عضلات دهان ، صورت

یا دستگاه تنفسی ممکن است ضعیف شده یا در حرکت مشکل داشته باشند.

 

برخی از مبتلایان به اختلال گفتار از آنچه می خواهند بگویند آگاه هستند اما قادر به بیان اندیشه خود نیستند.

این ممکن است به مشکلات عزت نفس و ایجاد افسردگی منجر شود.

 

اختلالات گفتاری می تواند در بزرگسالان و کودکان تأثیر بگذارد. درمان زودرس می تواند این شرایط را اصلاح کند.

 

ناروانی طبیعی گفتار / گفتار درمانی / اختلالات گفتاری

 

چه عواملی باعث اختلالات گفتاری می شوند؟

 

اختلالات گفتاری بر روی تارهای صوتی ، عضلات ، اعصاب و سایر ساختارهای داخل حلق تأثیر می گذارد.

 

علل ممکن است شامل موارد زیر باشد:

 

  • آسیب  تارهای صوتی
  • ضربه مغزی
  • ضعف عضلانی
  • ضعف تنفسی
  • سکته های مغزی
  • پولیپ یا ندول تارهای صوتی
  • فلج طناب صوتی

 

افرادی که شرایط پزشکی یا رشد خاصی دارند ممکن است اختلالات گفتاری نیز داشته باشند.

بیماری ها و اختلالاتی که می تواند منجر به اختلالات گفتاری شود عبارتند از:

 

  • اوتیسم
  • اختلال کمبود توجه بیش فعالی (ADHD)
  • سکته مغزی
  • سرطان دهان
  • سرطان حنجره
  • بیماری هانتینگتون
  • زوال عقل
  • اسکلروز جانبی آمیوتروفیک جانبی (ALS)

 

اختلالات گفتاری ممکن است ارثی باشد و با گذشت زمان ممکن است بروز کند.

 

علائم اختلال گفتار چیست؟

 

بسته به علت اختلال گفتار ، ممکن است علائم مختلفی وجود داشته باشد.

علائم متداول که افراد مبتلا به اختلال گفتار تجربه می کنند:

 

تکرار صداها ، که بیشتر در افراد لکنت زبان مشاهده می شود

اضافه کردن صداها و کلمات اضافی

کشیده گویی

چشمک زدن متوالی حین  صحبت

سرخوردگی قابل مشاهده هنگام تلاش برای برقراری ارتباط

مکث های مکرر هنگام صحبت کردن

تحریف صداها هنگام صحبت کردن

 گرفتگی  و  خشونت صدا  

 

اختلالات گفتاری چگونه تشخیص داده می شود؟

 

آزمایش ها و روش های ارزیابی  زیادی برای تشخیص اختلال گفتاری در دسترس است.

برای ارزیابی و تشخیص بهتر اختلال گفتاری لازم است به متخصص گفتار درمانی مراجعه کنید.

 

 

اختلال گفتاری چگونه درمان می شود؟

 

 

اختلالات گفتاری خفیف ممکن است به هیچ درمانی نیاز نداشته باشد.

برخی از اختلالات گفتاری ممکن است به سادگی از بین بروند.

بیشتر اختلالات با گفتاردرمانی بهبود پیدا کنند.

 

برای هر اختلال درمان متفاوت است و بستگی به نوع اختلال دارد.

در گفتاردرمانی ،  آسیب شناس گفتار و زبان  حرفه ای شما را  از طریق تمریناتی که برای

تقویت ماهیچه ها در صورت و حلق کار می کند ، آموزش می دهد.

 

با استفاده از تمرینات گفتار درمانی یاد می گیرید هنگام صحبت کردن تنفس خود را کنترل کنید.

تمرینات تقویت کننده عضلات و تنفس کنترل شده به بهبود نحوه شنیدن سخنان شما کمک می کند.

همچنین روش هایی برای تمرین صحیح تر و روان تر  گفتار یاد می گیرید.

 

 

گفتاردرمانی

گفتاردرمانی بزرگسالان

 

گفتار درمانی از جمله رشته‌های توانبخشی است که ارائه دهنده خدماتی هم‌چون:

پیشگیری، پشتیبانی، آموزش و تحقیق در حیطه‌های گفتار و زبان، برقراری ارتباط موثر و بلع است.

 

در حقیقت مداخلات گفتار درمانی در زمینه‌های گسترده تشخیص و درمان :

 

مشکلات بلع صوت و اختلالات گفتار و زبان و اختلالات شناختی ، درکی و ارتباطی است

امروزه متخصصان گفتار و زبان با استفاده از متدها و روش های درمانی مختلف

و تمرین‌های آموزشی و همچنین ابزارهای ویژه توانسته‌اند این مشکلات را به راحتی حل نموده و به افراد کمک می‌کنند

تا ارتباطات مستقلی را با استفاده از ژست‌ها و وسایل ارتباطی مکمل و جایگزین داشته باشند و نگرانی را از خانواده ها دور کنند.

 

عوارض بالقوه اختلال گفتاری چیست؟

 

اختلالات گفتاری درمان نشده ممکن است باعث شود فرد اضطراب زیادی را تجربه کند.

 

ما در مرکز تخصصی گفتاردرمانی ونک با تکیه بر دانش بالینی روز و بهره‌مندی از متخصصین برتر دانشگاه‌های تهران

و به روز ترین تجهیزات دستگاهی،ابزارهای لازم برای مداخلات درمانی را در این مجموعه به طور کامل و تخصصی در زمینه

گفتاردرمانی کودکان و بزرگسالان و بلع درمانی و کاردرمانی گرد هم آورده‌ایم .

 

روش‌ها و تمرین‌های گفتار درمانی شامل:

جلسات منفرد با مراجع

و بهره‌گیری از تمرینات و تحریکات داخل دهانی

کار بر روی مهار یا تحریک رفلکس‌ها و حس ها

تنظیم تن عضلانی

اصلاح فیزیولوژی بلع و گفتار

روش های آموزشی و تحریکی برای آموزش و بازآموزی مهارت‌های گفتاری و زبانی

ارزیابی و معاینه اعصاب دخیل در گفتار و بلع

استفاده از دستگاه های نوروفیدبک ،تحریک الکتریکی مغز ،استیمولاتور بلع  و… است

گفتاردرمانی نیاز به جلسات منظم و فشرده و انجام تمرینات در محیط منزل و بیرون از کلینیک دارد

تا بتوان از طریق آن به درمان مشکلات گفتاری، بلع و صدا کمک کرد.

 

جهت رزرو نوبت گفتار درمانی می‌توانید از طریق سایت و تماس با تلفن کلینیک اقدام کنید.

Our Score
Our Reader Score
[Total: 3 Average: 5]

تاخیر در رشد کودکان ۳ تا ۵ سال

متخصص گفتار درمانی

شناخت نشانه های تاخیر در رشد می‌تواند به تشخیص به موقع آن کمک کند.

هر کودک با سرعت منحصر به فردی رشد می‌کند و محدوده رشد طبیعی بسیار گسترده است.

کمتر از نیمی از کودکانی که دچار تاخیر در رشد هستند پیش از شروع مدرسه شناسایی می‌شوند.

اگر می‌خواهید از رشد طبیعی کودک خود اطمینان پیدا کنید،

برای شناخت و تشخیص تاخیر در رشد عاطفی، ذهنی و فیزیکی منتظر نمانید.

مداخله زود هنگام بهترین شیوه برای کمک و حتی بهبود عملکرد کودک است.

تاخیر در رشد

رشد گفتار کودک_ فرزندان

 

تاخیر رشد کودک چیست؟

 

انواع مختلفی از تاخیر در رشد کودکان وجود دارد. آنها ممکن است در هر یک از موارد زیر دچار مشکل باشند:

  • زبان و مهارت های کلامی
  • حرکت یا مهارت های حرکتی
  • مهارت های هیجانی و اجتماعی

 

تاخیر در رشد زبان و مهارت های کلامی:

 

زبان و مهارت‌های کلامی شایع ترین نوع تاخیر رشدی هستند.

مهارت‌های کلامی به توانایی بیان کلامی که در برگیرنده شکل گیری و ترکیب کلمات است، اشاره دارد.

زبان یک سیستم گسترده‌تر برای توصیف و دریافت اطلاعات و توانایی درک و فهم دستورات کلامی است.

 

علل شایع:

 

  • در معرض بیش از یک زبان بودن
  • اختلال یادگیری
  • مشکلات شنوایی (ممکن است شنوایی کودکانی که عفونت گوش مکرر دارند، دچار تغییر شود)
  • اتیسم و اختلالات مشابه که بر رشد و تعامل اجتماعی آسیب می‌رسانند.

 

 

نشانه‌های تاخیر رشد زبان و گفتار:

 

 

  • ۳ سالگی: نمی تواند با جملات کوتاه حرف بزند.
  • ۴ سالگی: از جملاتی که با بیشتر از ۳ کلمه ساخته می شود، استفاده نمی کند. از ضمایر “من” و “تو” به شکل نادرست استفاده می کند.
  • ۵ سالگی: در فهم دستورات دو بخشی که حروف اضافه در آنها به کار رفته است، مشکل دارند. نمی تواند اسم و فامیلش را بگوید. از کلمات جمع و یا افعال گذشته به درستی استفاده نمی کند. درباره فعالیت های روزانه اش حرف نمی زند.

 

 

تاخیر در مهارت‌های حرکتی:

 

 

مشکلات حرکتی در کودکان می تواند مربوط به اشکال در مهارت های حرکتی درشت مانند بازی کردن

با توپ و یا مربوط به اشکال در مهارت‌های حرکتی ظریف مانند رنگ کردن باشد.

 

علل محتمل:

 

کودکانی که در موسسات نگهداری می‌شوند، مورد تحریک محیطی قرار نمی‌گیرند یا اتیسم دارند،

ممکن است دچار مشکلی باشند که به آن “اختلال یکپارچگی حسی” گفته می‌شود.

این اختلال چندگانه می‌تواند موجب مشکلات حسی زیر شود:

 

  • اشکال در برنامه ریزی و هماهنگی حرکتی
  • واکنش همراه با ترس نسبت به حرکات ساده یا نیاز شدید به جستجوی درون داد حسی
  • واکنش شدید به لمس، بافت یا درد

 

 

نشانه های هشدار دهنده تاخیر رشد حرکتی:

 

 

  • ۳ سالگی: اغلب زمین می‌افتد یا برای بالا و پایین رفتن از پله های دچار مشکل می‌شود.

نامفهوم صحبت می کند و گفتارش قابل درک نیست. برای کار کردن با اشیا کوچک دچار مشکل می‌شود

نمی تواند بیشتر از ۴ قطعه خانه سازی را روی هم قرار دهد.

 

  • ۴ سالگی: نمی‌تواند توپ را بالای سرش بیندازد. نمی تواند درجا بپرد. نمی تواند سه چرخه سوار شود.

نمی‌تواند مداد رنگی را بین انگشت شست و انگشتانش بگیرد و در نوشتن مشکل دارد.

نمی‌تواند ۴ بلوک خانه سازی را روی هم بچیند

 

  • ۵ سالگی:  نمی‌تواند ۶ تا ۸ قطعه خانه‌سازی را روی هم قرار دهد. به سختی مدادرنگی را در دست می‌گیرد.

به سختی لباس‌هایش را در می‌آورد. نمی‌تواند به خوبی دندان‌هایش را مسواک بزند. نمی‌تواند دستانش را شسته و خشک کند.

 

 

تاخیر رشد مهارت های اجتماعی و هیجانی:

 

این مشکل معمولا قبل از شروع مدرسه خودش را نشان می‌دهد و ممکن است برای

کودک اشکالاتی در تعامل با بزرگسالان و یا همسالان به وجود بیاورد.

 

علل محتمل:

 

  • اهمال و مسامحه مانند سپردن زود هنگام کودک به موسسات نگهداری کودک
  • فرزندپروری غیرموثر
  • دلبستگی ضعیف

 

یکی دیگر از دلایل متداول تاخیر رشد اجتماعی یا هیجانی، “اختلال رشد فراگیر” است که به آن پی دی دی هم گفته می‌شود.

در زیر به گروهی از اختلالات دیگر که می‌توانند منجر به مشکلات ارتباطی خفیف تا شدید شوند، اشاره شده است.

 

  • اتیسم که یک اختلال متداول چندگانه است.
  • سندرم آسپرگر که یک بیماری مشابه اتیسم است.
  • اختلال فروپاشنده کودکی که معمولا در کودکان ۳ تا ۴ سال شایع است.
  • سندرم رت که اغلب شامل عقب ماندگی ذهنی است و بیشتر در دختران شایع است.

 

تاخیر در رشد

رشد گفتار و زبان کودکان ۲ ساله

نشانه‌های هشدار دهنده تاخیر رشد هیجانی و اجتماعی:

 

  • ۳ سالگی:  به کودکان دیگر علاقه نشان نمی‌دهد. در جدا شدن از والدین یا مراقب مشکل شدید دارد. ارتباط چشمی برقرار نمی‌کند.
  • ۴ سالگی:  به سختی و با گریه از والدین جدا می شود. با کودکان دیگر ارتباط برقرار نمی‌کنید و آنها را نادیده می‌گیرد.

به افراد غیر از اعضای خانواده واکنش نشان نمی دهد. وقتی ناراحت یا عصبانی است به اطراف ضربه می‌زند.

در برابر لباس پوشیدن، خوابیدن یا دستشویی رفتن مقاومت می کند.

 

  • ۵ سالگی:  بیشتر اوقات خجالتی، ترسو، غمگین یا پرخاشگر است و هیجاناتش را نشان نمی‌دهد.

به راحتی از والدین جدا نمی‌شود. به بازی‌های خیالی و یا بازی با دیگر کودکان علاقه نشان نمی‌دهد.

 

تاخیر رشد شناختی:

اشکال در مهارت های تفکر و شناختی ممکن است بر اثر نقص ژنتیکی، عوامل محیطی، بیماری‌ها،

تولد زودرس، اختلالات سیستم عصبی، کمبود اکسیژن هنگام تولد و حتی تصادفات ایجاد شود.

 

علل محتمل:

 

  • محیط آموزشی نامناسب و فقیر
  • اهمال و مسامحه والدین و یا سپردن زودهنگام کودک به موسسات نگهداری کودک
  • طیف گسترده اختلالات یادگیری
  • مصرف الکل یا مسمومیت در دوران بارداری
  • وجود یکی از اختلالات رشد فراگیر مانند اتیسم

 

 

نشانه های هشدار دهنده تاخیر رشد شناختی:

 

  • ۳ سالگی:  در جمع دچار مشکل می شود. قادر به فهم دستورالعمل‌های ساده نیست.

در باز‌های “وانمودی” مشارکت نمی‌کند. علاقه زیادی به اسباب بازی نشان نمی‌دهد.

 

  • ۴ سالگی:  به بازی‌های تعاملی علاقه نشان نمی‌دهد. در بازی‌های خیالی مشارکت نمی‌کند. نمی‌تواند با جمع روبه‌رو شود.

 

  • ۵ سالگی:  به آسانی از کوره در می‌رود. نمی‌تواند بیشتر از ۵ دقیقه روی یک فعالیت تمرکز کند./

منبع: انجمن مطالعات کودکان پیش از دبستان

Our Score
Our Reader Score
[Total: 1 Average: 5]

آگاهی واجی و اختلالات صدای گفتاری

,
گفتاردرمانی

آگاهی واجی و پردازش واجی از موضوعات مهم است.

گفتار پیوسته شامل انواع مختلف واحدهای زبانی است که اندازه‌ی این واحدها

از بزرگ ( جمله، کلمه، سیلاب) به کوچک ( واج ها، تکواژها) است.

توانایی برای آنالیز آگاهانه ساختار صدایی گفتار از دوران کودکی شروع می‌شود که این توانایی آگاهی واجی نامیده می‌شود.

اکثر گوینده‌های بزرگسال یک زبان فورا و آگاهانه تشخیص می‌دهند که گفتار شامل این واحدهای زبانی  است.

توانایی کودکان در انجام فعالیت‌هایی مثل تولید قافیه، تشخیص صدای آغازین کلمات یا تقطیع واج‌های تشکیل دهنده‌ی

یک کلمه نشان دهنده‌ی رشد آگاهی واجی در آنها است. عملکرد خوب در چنین فعالیت هایی مرتبط با

عملکرد وی درفعالیت‌های خواندن است. خواندن و هجی کردن طبیعی به وسیله ی عوامل زیادی تحت تاثیر قرار می‌گیرد.

ازمیان این عوامل می‌توان معناشناسی، صرف و نحو، خزانه‌ی واژگانی، توانایی داستان گویی،

دانش رسم الخطی اعم از آگاهی از حروف الفبا را نام برد.

پردازش واجی و مهارت‌های واج‌شناختی یکی از مهم‌ترین عوامل است.

پردازش واجی تحت تاثیر سه فاکتور نامیدن سریع، حافظه‌ی واجی و آگاهی واجی است.

شواهد نشان می دهد کودکان با اختلالات صداهای گفتاری اغلب مشکلاتی را در

رشد آگاهی واجی و پردازش‌های واجی نشان می‌دهند،و این مشکل کسب مهارت خواندن

در این کودکان را با مشکل مواجه خواهد ساخت.

در این مقاله بر آنیم پس از مروری بر آگاهی واجی به این بحث بپردازیم

که چرا کودکان دارای اختلالات آوایی و واجی در این حوزه با مشکل مواجهند و

چگونه می‌توان از مداخلات آگاهی واجی در دوران پیش از دبستان برای درمان اختلالات آوایی و واجی

بهره جست و در عین حال بستری مناسب برای فراگیری مهارت های تحصیلی بویژه خواندن فراهم کرد.

آگاهی واجی چیست ؟

آگاهی واجی عبارت است از آگاهی فرد از ساختار صدایی ( واجی ) کلمات گفته شده بدون رجوع به معنای آن:

• آگاهی واجی، جز مهم در بازشناسی کلمه و عملکرد خواندن و هجی کردن است.

• توانایی های سوادآموزی مثل هجی کردن، رمزگشایی خواندن، درک خواندن و                                                                                                               روانی خواندن مرتبط با مهارت های آگاهی واجی طبیعی است.

• تحول مهارت‌های آگاهی واجی وابسته به بازنمایی‌های واجی صحیح  است.

• بازنمایی‌های واجی، بازنمایی‌های ذخیره شده در خزانه‌ی واژگان ذهنی است که حاوی مشخصه‌های واجی کلمات است.

• آگاهی هوشیارانه از ساختار واجی کلمات پیش‌گوی قوی عملکرد سوادآموزی طبیعی است.

• آگاهی واجی گروهی از مهارت‌ها را شامل می‌شود شامل آگاهی از اینکه کلمات قابل تجزیه                                                                                                به هجاها، آغازه و قافیه واز همه مهم‌تر به واج‌ها هستند، توضیح داده می‌شود.

• در بعضی از منابع آگاهی از ویژگی‌های آوایی ( مختصات ممیزه) جز مهارت‌های آگاهی واجی محسوب می‌شود.

• آگاهی از ساختار واجی کلمات به عنوان یک آگاهی درون واژگانی محسوب می‌شود                                                                                                           به این معنی که بازنمایی این واحدها به طور مجزا از معنا اتفاق می‌افتد.

• مهارت آگاهی واجی یک مهارت فرا زبانی است.

• تحول آگاهی واجی کودک به صورت یک پیوستار است، کودک ابتدا از کلمات و                                                                                                                    در مرحله‌ی بعد از هجاها، آغازه/ قافیه و در مرحله‌ی آخر از واج‌ها آگاهی پیدا می‌کند.

 

فاکتورهایی که موجب ضعف در آگاهی واجی می‌شود شامل:

• وجود تاریخچه‌ای از عفونت گوش

• وضعیت اقتصادی-اجتماعی- فرهنگی ضعیف

• تاریخچه‌ی خانوادگی

• IQ غیر کلامی ضعیف

• واژگان درکی ضعیف

• مشکلات زبان و گفتار

 

توانایی‌های آگاهی واجی شامل:

• آگاهی از قافیه

• تقطیع (کلمات ، سیلاب‌ها، واج‌ها)

• ترکیب( سیلاب ها، واج ها)

• دست‌ورزی واج ها(ابدال آغازین)

• حذف

روند تحولی رشد آگاهی واجی بنا به گفته‌ی (Stackhouse1997) از دوران کودکی تا سال‌های مدرسه به صورت زیر است:

تقطیع کلمات داخل سیلاب ها، قافیه، ترکیب، تقطیع سیلاب به صداها، دستورزی صداها، تقطیع خوشه .

 

حافظه‌ی واجی :

حافظه‌ی واجی شامل کدگذاری و ذخیره‌ی اطلاعات واجی( مشخصه‌های واجی، قوانین واج آرایی)                                                                                           در حافظه‌ی کوتاه مدت یا فعال است. عملکرد خوب حافظه‌ی واجی مرتبط با مهارت‌های خواندن (و زبانی) است.

برای ارزیابی حافظه ی واجی از فعالیت تکرار ناکلمات و تکرار ارقام استفاده می‌شود.

در کودکان بزرگتر از تکرار کلمات چند هجایی نیز برای ارزیابی حافظه‌ی واجی استفاده می‌شود.

 

نامیدن سریع :

 

توانایی سریع نامیدن یک سری از آیتم‌ها (رنگ‌ها، اشیا، حروف، اعداد ) است.

عملکرد خوب در این فعالیت نشان دهنده‌ی کارآمدی در بازیابی نام‌های کلامی از حافظه‌ی بلند مدت است.

پردازش‌های شناختی و زبانی دخیل در نامیدن سریع مشابه با پردازش‌های دخیل در مهارت خواندن است.

 

آگاهی واجی

آگاهی واج شناختی و اختلالات تولید گفتاری:

کودکان دارای مشکلات تولید گفتاری خاص به نقص هایی در قواعد واجی در خطر                                                                                                             تجربه‌ی مشکلات آگاهی واجی و خواندن هستند ما این کودکان                                                                                                                                        را کودکان دارای اختلال واجی (Phonological Disorder,PD) می‌نامیم.

 

مروری بر بررسی های انجام شده در کودکان PD حاکی از آن است، این کودکان:

 

• خطاهای تولید صداهای گفتاری متعدد همرا با وضوح گفتار پایین دارند.

• مشکلات زبانی در حوزه های دیگر (گرامر ، واژگان) دارند.

• مشکلات صداهای گفتاری این کودکان برجسته‌تر از مشکلات کودکانی با مشکل تولیدی مجموعه‌ی کوچکی از صداها است.

• اختلال واجی به عنوان یک اختلال شناختی-زبانی در مقایسه با اختلال تولیدی – حرکتی بررسی می‌شود،                                                                             که در نتیجه‌ی بازنمایی‌های واجی معیوب است.

• کودکان دارای اختلال واجی همراه با مشکلات زبانی  یا فرایندهای واجی غیرطبیعی در خطر بیشتری برای اختلالات آگاهی واجی هستند.

• بعضی از کودکان دارای اختلال واجی مشکلاتی در کسب آگاهی واجی دارند، اما ممکن است                                                                                              این مشکلات در مراحل اولیه‌ی رشد سوادآموزی نمایان نشود.                                                                                                                                             این کودکان از نقاط قوت حافظه‌ی بینایی و آگاهی نحوی                                                                                                                                                   و معنایی برای جبران توانایی محدود شده ی خود                                                                                                                                                         در استفاده از سرنخ‌های واجی برای فرایند خواندن استفاده می‌کنند.                                                                                                                              همانطور که تقاضاهای برنامه‌ی تحصیلی افزایش می‌یابد، مشکل این کودکان برجسته‌تر می‌شود.                                                                                      نقص‌های آگاهی واجی بیشترین تاثیر را روی خواندن در سطح سوم و بالاتر از آن دارد.

• کودکان دارای کنش پریشی تحولی گفتار، گروه دیگری هستند که نقص های آگاهی واجی و مشکلات خواندن را تجربه می‌کنند.

 

فرضیه‌ی سن حساس

 

فرضیه‌ی سن حساس برای تحول مهارت‌های سوادآموزی بیان می‌کند که اگر کودک با مشکلات تولید                                                                                صداهای گفتاری و مهارت‌های آگاهی واجی ضعیف وارد کودکستان شود در خطر مشکلات سوادآموزی است.
شواهد دیگری نشان داده است که اگر کودک در سن ۵٫۶ سالگی گفتار ناواضح همراه با مشکلات نحوی و                                                                          معنایی داشته باشد در خطر مشکلات سوادآموزی است.                                                                                                                                        همچنین خطاهای صداهای گفتاری خفیف و مقاوم بالای سن ۶٫۹ سالگی با مشکلات سوادآموزی مرتبط می‌شود.

 

ارزیابی

 

ارزیابی آگاهی واجی یکی از مجموعه ارزیابی‌های انجام شده در کودکان دارای اختلال واجی است.                                                                                      تکالیف متفاوتی برای ارزیابی آگاهی واجی استفاده می‌شود، بار پردازشی آنها متفاوت است                                                                                                    و چگونگی انتخاب آنها برای ارزیابی بر اساس سطح تحولی و سن کودک است.                                                                                                                  ضروری است که آسیب‌شناس گفتار  و زبان ارزیابی آگاهی واجی را برای کودکان دارای اختلال صدای گفتاری انجام دهد                                                                 و باید ذکر کرد که آگاهی واجی از طریق درمان قابل بهبود است.

 

 فعالیت‌های قافیه

این فعالیت‌ها شامل تشخیص و تولید قافیه است
فعالیت تشخیص قافیه، مثال: از کودک پرسیده می‌شود که آیا کلمه‌ی (سوپ) مثل کلمه‌ی (سوپ) است                                                                                    (مثل هم تمام می‌شوند یا آخر اسمشان مثل هم است)                                                                                                                                                  یا اینکه از کودک خواسته می‌شود ازبین سه کلمه( نخ، یخ، گل) کلمه‌ی متفاوت از بقیه را تشخیص دهد.

فعالیت تولید قافیه، مثال: به کودک می گوییم چند کلمه بگو که آخرش مثل کلمه ی (گوش) باش .

 

 فعالیت‌های ترکیب

فعالیت‌های ترکیب شامل ترکیب هجاها، آغازه/قافیه و واج ها است
فعالیت تشخیص، مثال: از کودک خواسته می‌شود که هجاهای کلمه‌ی مورد نظر(مداد)                                                                                                           را با هم ترکیب کرده و کلمه بسازد و به تصویرآن کلمه اشاره کند.

فعالیت تولید،مثال: از کودک پرسیده می‌شود که این صداها (ش- ای –ر)چه کلمه‌ای را می سازد، کلمه را بیان کن.

 فعالیت‌های تقطیع

شامل تقطیع کلمات به سیلاب‌ها و تقطیع سیلاب به آغازه و قافیه است.
مثال: به کودک می گوییم به این عکس نگاه کن. من ( لیوان) را جدا جدا ( با فاصله ۲ ثانیه) می‌گویم: (لی – وان) .                                                                        حالا به شما عکس‌هایی می‌دهم که باید اسم آنها را به صورت جدا جدا بگویی.

خرده آزمون تشخیص تجانس

مثال : در این فعالیت از کودک می‌خواهیم به عکس‌ها نگاه کند و اسمشان را بگوید( داس ، دام ، تاب).                                                                                    بعد به او می‌گوییم دو تا عکسی را که اول اسم‌شان مثل هم است را نشان بده.

 فعالیت جداسازی همخوان آغازین / پایانی/ میانی

مثال: به کودک می‌گوییم به این عکس نگاه کن و اسمش را بگو (چشم) حالا به من بگو صدای آخرش چیه ؟(م)

مثال: به این عکس نگاه کن و اسمش را بگو(شتر) حالا به من بگو صدای اولش چیه؟ (ش)

مثال: به این عکس نگاه کن و اسمش را بگو( درخت).

به صدای (خ) توی اسم گوش کن.اگر صدای (خ) را برداریم و نگوییم، چه باقی می‌ماند؟( د ر ت)

 

 تقطیع خوشه

مثال: از کودک می‌خواهیم صداهای کلمه ی دارای خوشه مثل ( کفش ) را مشخص کند.

 فعالیت جابه جایی صدا

مثال : به کودک می‌گوییم بگو ( کفش) .حالا بگو آن را با ( ک) به جای (ت).

فعالیت دست‌ورزی صدا

این فعالیت شامل دست‌ورزی صدا و ابدال آغازین ( جابه جایی همخوان آغازین دو کلمه) است.
نکته : این تکالیف را می توان براساس آگاهی کودک ازحروف نوشتاری به صورت کلامی یا نوشتاری اجرا کرد.

 

درمان:

گفتار درمان‌گر یا “آسیب‌شناس گفتار و زبان” باید توجه دقیقی به ارزیابی و درمان آگاهی واجی در کودکان پیش از دبستان                                                               و کودکان دبستانی داشته باشد. وقتی کودک براساس ارزیابی‌های انجام شده در آگاهی واجی ضعف نشان می‌دهد،                                                                    درمانگر سریعا درمان آگاهی واجی را با فعالیت‌های درمانی زبان_گفتار ادغام می‌کند.                                                                                                            باید ذکر کرد که درمان تکرار فعالیت‌های ارزیابی نیست.

درمانگر برای کودک مدل‌سازی می‌کند که چگونه یک فعالیت آگاهی واجی را انجام دهد.

ژسچرهای تولیدی مرتبط شده با هر صدا را به کودک آموزش می‌دهد و فقط روی مدالیته‌ی شنیداری تمرکز نمی‌کند.

 

درمان : پیش از سن دبستان

 به طور همزمان درمان تولید گفتاری و آگاهی واجی را مورد هدف قرار می‌دهیم.
 داستان‌هایی برای کودک بخوانید که دارای الگوهای تجانس و قافیه باشد و توجه کودک را به این الگوهای واجی جلب کنید.
 روی آگاهی از واج حتی در سن قبل از دبستان تمرکز می‌کنیم                                                                                                                                        ( بیشتر از آگاهی از سیلاب و قافیه با عملکرد سوادآموزی مرتبط می شود.)
 آگاهی از الفبا و تطابق صدا-نماد در این سن نیز هدف درمان است.                                                                                                                                (آموزش آگاهی واجی وقتی بهتر عمل می‌کند که هر دو صدا و نماد در درمان مورد هدف قرار گیرد.)
 فعالیت ها با تکالیف تشخیص به جای تولید شروع می‌شود.
 مفهوم صدا و نویسه را به کودک آموزش می‌دهیم.
 جداسازی واج ،تشخیص ( آیا(داس) و( دام )با صدای یکسانی شروع می‌شوند؟                                                                                                                به دهان من نگاه کن.) ،طبقه بندی ( کلماتی را که با صدای (ک)شروع می شوند راجدا کن.)،                                                                                            فعالیت‌های قافیه و تجانس و آموزش اشعار کودکان ازفعالیت های دیگر در این مرحله است.
 کلمات نوشتاری را با اندازه بزرگ زیر تصاویری که برای تولید درمانی استفاده می‌کنید بنویسید، و توجه کودک را به کلمات نوشتاری سوق دهید.

 

درمان : مقطع اول دبستان

 

 از فعالیت‌های دست‌ورزی صدا(جابه جایی واج‌ها) و تقطیع و ترکیب واج‌ها در این مرحله استفاده کنید.
 آگاهی از الفبا و آموزش تطابق واج و نویسه در این مرحله ضروری است.

 

 

درمان : کودکان بزرگتر/ نوجوان

 

 آگاهی صرفی: در کودکان بزرگتر آگاهی صرفی همزمان با آموزش آگاهی واجی برای بهبود خواندن                                                                                          ، هجی کردن، تلفظ و فهم کلمات بزرگتر آموزش داده می شود.
تکواژها، کوچکترین واحدهای معنادار هستند.

کلمات بر اساس پیش‌وندها، پس‌وندها و ریشه‌ های کلمات طبقه‌بندی می‌شوند.

مثال:reorganizing = re+ organize + ing
مثال: energy,energetic,energize

 در انتخاب محرک برای فعالیت‌های درمانی در نظر داشته باشید که سایشی‌ها آسان‌تر از انفجاری‌ها هستند                                                                              و خوشه‌های همخونی از واج‌های منفرد سخت‌تر هستند و در روند درمانی دیرتر از واج‌های منفرد هدف درمان قرار می‌گیرند.

 

نتیجه‌گیری:

 ما می‌دانیم که کودکان دارای اختلالات صداهای گفتاری ( مخصوصا همراه با اختلالات زبانی همراه ) در خطر مشکلات سوادآموزی هستند.
 نه فقط کودکان پیش از سن دبستان بلکه کودکان بزرگ‌تر نیز در خطر تجربه ی مشکلات سوادآموزی قرار دارند.
 آگاهی واجی حوزه‌ای است که در آن متخصص گفتار درمانی یا “آسیب‌شناس گفتار و زبان” می‌تواند                                                                                       و باید نقشی را در ارزیابی، درمان ( آگاهی واجی از طریق درمان قابل بهبود است.) و پیشگیری بازی کند.

References

Bernthal J, Bankson N, Flipsen JR P. Articulation and Phonological Disorder. 2009, Pearson.

Dodd B. Differential Diagnosis and Treatment of Children with Speech Disorder. 2005 ,Whurr

Bird, J., Bishop, D.V.M., & Freeman, N.H. (1995). Phonological awareness and literacy development in children with expressive phonological impairments. Journal of Speech and Hearing Research, 38, 446-462.

Stackhouse, J. (1997). Phonological awareness: Connecting speech and literacy problems. In B.W. Hodson& M.L. Edwards (Eds.), Perspectives in applied phonology (pp.157-196).Gaithersburg, Maryland: Aspen Publishers, Inc.

سلیمانی، زهرا. دستجردی کاظمی، مهدی. ۱۳۸۲ .آزمون آگاهی واج‌شناختی و ویژگی‌های روانسنجی آن. تهران: پژوهشگاه مطالعات آموزش و پرورش.

گردآوری : فریده دهقانی
دانشجوی کارشناسی ارشد گفتار درمانی

 

Our Score
Our Reader Score
[Total: 3 Average: 3.7]