فلج مغزی و راه‌های جلوگیری از آن

,

تنها راه برای مقابله با افزایش تولد کودکان با فلج مغزی را پیشگیری از تولد این کودکان

با مراقبت‌های بیشتر بهداشتی در دوران قبل، حین بارداری و پس از تولد است.

کاهش ریسک فاکتورهای بروز نابهنجاری‌های ژنتیکی در کاهش این آسیب را موثر  است،

یکی از مهمترین عوامل، کنترل ازدواج‌های فامیلی است.

 

فلج مغزی چیست؟

فلج مغزی به اختلال غیر پیشرونده در حرکت و وضعیت اطلاق می‌شود که به دنبال ضایعه عصبی روی می‌دهد.

در فلج مغزی ، گروهی از ضایعات مزمن، کنترل حرکتی فرد را مختل می‌کنند.

اختلال در سال‌های اولیه زندگی کودک ظاهر می‌شود و معمولاً با گذشت زمان آسیب مغزی بدتر نمی‌شود،

هرچند ممکن است ضایعات حرکتی با توجه به سطح اختلال محدودیت‌های جدیدی را ایجاد کنند.

فلج مغزی را از طریق معاینه مهارت‌های حرکتی، رفلکس‌های رشدی، سابقه پزشکی و آزمایش‌های متنوعی تشخیص می‌دهند.

میزان شیوع فلج مغزی در جهان ۳٫۳ در هر ۱۰۰۰ تولد است که این رقم در نوزادان نارس به ۴۰ تا ۱۰۰ نفر در هر ۱۰۰۰ تولد زنده، افزایش می‌یابد.

این میزان شیوع، قابل توجه است چون فرد مبتلا، خانواده و بخش عظیمی از جامعه را درگیر چرخه مراقبتی و محافظتی خود می‌کند.

تبعات روحی و روانی زیادی برای خانواده بیماران به همراه داشته، علاوه بر اینکه زمان و هزینه بالایی را تحمیل می‌کند.

آسیب‌های مغزی در کودکان و بزرگسالان برگشت‌ناپذیر است

و علم کنونی برغم پیشرفت‌هایش، تاکنون نتوانسته گامی موثر در جهت بهبودی کامل این بیماران بردارد؛

هرچند با گسترش درمان‌هایی چون توانبخشی، به ویژه گفتار درمانی و کار درمانی

سعی در جبران ضایعات حرکتی و عملکردی فرد، در فعالیت‌های روزمره زندگی می‌شود.

چرا کودک با فلج مغزی متولد می‌شود؟

در فلج مغزی، اختلالات حرکتی با شاخصه آسیب حرکت‌های ارادی و ناشی از نابهنجاری­‌های رشدی پیش از تولد،

حین یا پس از تولد، رخ می‌دهد، که این آسیب به سامانه عصبی مرکزی (CNS)

و در سنین پیش از پنج سالگی (یعنی زمانی که مغز کودک همچنان در حال تکامل است) مربوط می‌شود.

در بعضی از افراد مبتلا به فلج مغزی، کاهش سطح اکسیژن (هیپوکسی) موجب بروز اختلال در بخش‌هایی از مغز می‌شود.

نابهنجاری‌های ژنتیکی نقش مهمی در این بیماری دارد.

مشکل ژنتیکی را اغلب در نوزادانی که حاصل ازدواج فامیلی هستند، مشاهده می‌کنیم.

نوزادان نارس برای بروز فلج مغزی در معرض خطر بیشتری قرار دارند

ولی عفونت‌های ویروسی، نرسیدن اکسیژن به مغز کودک در حین زایمان و ضربه به سر جنین از موارد مهمی هستند

که می‌توانند باعث آسیب سلول‌های مغزی و به دنبال آن، فلج مغزی شوند.

در کشورهای پیشرفته، دولت‌ها با آگاهی کامل از عواقب تحمیل هزینه‌های اجتماعی، فرهنگی و اقتصادی

وجود فرد معلول در جامعه، گوشه‌ای از بودجه کشور را بابت پیشگیری از تولد کودک مبتلا به فلج مغزی صرف می‌کنند،

بدین گونه که مادران باردار از لحظه باردار شدن تا تولد نوزاد تحت چتر حمایتی دولت‌ها و خدمات بهداشتی و سلامت جامعه قرار می‌گیرند

تا با نظارت کامل بر روند بارداری و تولد نوزاد، از احتمال تولد نوزادان مبتلا به فلج مغزی کاسته شود.

آیا فلج مغزی از همان بدو تولد قابل تشخیص است؟

اغلب موارد فلج مغزی به جز درموارد خفیف آن، در ۱۸ ماه اول زندگی مشخص می‌شوند.

گاهی این نوزادان در بدو تولد، علایمی دارند که آنها را از نوزادان دیگر متمایز می‌کند مثلا دیر گردن می‌گیرند.

این علایم به صورت ناتوانی در رسیدن به استانداردهای حرکتی،

مانند عملکرد «حرکتی خشن و نامتقارن و افزایش توان عضلات یا کاهش توان عضله» نمایان می‌شوند.

به تدریج اختلا‌ل‌های شناختی و حرکتی، رفتاری، گاهی تشنج و تاخیر رشدی هم با افزایش سن کودک ظاهر می‌شود.

گاهی با افزایش سن بیماران، شکل اندام‌ها تغییر می‌کنند.

علایم، بسیار متفاوتند،  ممکن است علائم، خفیف یا شدید باشند و تنها یک نیمه بدن یا هر دو نیمه بدن را درگیر نماید.

با درگیری بیشتر دست‌ها یا پاها و یا هر ۴ اندام همراه باشد.

حرکات غیرطبیعی (نظیر پیچشی، پرشی، چرخشی) در دست‌ها، پاها، بازو، ساق پا، اتفاق می‌افتد که این حرکات حین استرس تشدید می‌شوند.

لرزش، عدم حفظ هماهنگی و تعادل بدن، عضلات شل بخصوص در حالت استراحت، مفاصل بیش از حد متحرک،

کاهش ضریب هوشی، کاهش توانایی یادگیری، اختلال در تکلم، مشکلات شنوایی و بینایی، تشنج، درد بخصوص در بالغین،

علایم گوارشی (شامل اختلال در مکیدن شیر، یا غذا خوردن، جویدن، بلعیدن، استفراغ و یبوست، افزایش آبریزش دهان)،

روند کند رشد، تنفس‌های نامنظم، بی‌اختیاری ادرار، از دیگر علائم آسیب فلج مغزی می‌باشند.

تشخیص زودهنگام فلج مغزی، چه کمکی به بهبودی بیشتر کودک می‌کند؟

با تشخیص زودهنگام فلج مغزی، بهبودی و طول عمر بیمار، بستگی به شدت و ضعف بیماری دارد و در موارد شدید،

اگر فلج مغزی با بیماری‌هایی همچون بیماری‌های قلبی، تنفسی، عفونت‌های شدید ریوی، اختلال در بلع و… همراه شود،

می‌تواند منجر به مرگ بیمار نیز بشود، ولی در موارد خفیف،

با بهبود قابلیت‌های جسمی – شناختی فرد مبتلا به کمک توانبخشی، روند طبیعی زندگی فرد دنبال می‌شود.

متخصصان رشته‌های توانبخشی برای تشخیص و مداخله زودهنگام، نیازمند آموزش درحیطه تکامل و اختلالات تکاملی،

از جمله فلج مغزی، درنوزادان و کودکان خردسال هستند.

 

فلج مغزی

پیش‌بینی‌ها در مورد فلج مغزی، نشان می‌دهد که فلج مغزی قابل درمان نیست، اما بعضی از عوارض و پیامدهای شاخص آن، قابل جبران است.

به طور معمول، همه کودکانی که با فلج مغزی متولد می‌شوند، نیاز به توانبخشی دارند و مراحل توانبخشی نیز طولانی مدت است.

کار درمانی، گفتار درمانی و ساخت وسایل کمک حرکتی از مهمترین برنامه‌های توانبخشی مورد نیاز این کودکان می‌باشد.

تعدادی از آنها به کفش‌ طبی، اسپیلنت و وسایل کمک حرکتی مانند واکر یا ویلچر نیاز پیدا خواهند کرد.

کار درمانی کمک می‌کند تا کودک وارد اجتماع شود.

کودکانی که فلج مغزی خفیف دارند را می‌توان برای ورود به مدرسه و مشارکت‌های اجتماعی، آماده کرد.

Our Score
Our Reader Score
[Total: 1 Average: 5]
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *