اختلال یادگیری؛ از نارساخوانی تا نارسانویسی

,

نارساخوانی ‌(Dyslexia) نوعی اختلال یادگیری است که طی آن مغز نمی‌تواند

به درستی تصاویر معینی مانند اعداد و حروف را پردازش کند.

نارساخوانی، بر توانایی خواندن و نوشتن کودک تاثیر می‌گذارد و نشانه‌های آن در

دوران دبستان و ورود کودک به مدرسه آشکار می‌شود؛ کودکی که مبتلا به نارساخوانی است

به طور معمول تا قبل از ورود به مدرسه مشکلی ندارد اما با شروع آموزش ها مشخص می‌شود

که نمی‌تواند هم‌پای هم‌کلاسی‌های خود پیشرفت کند.

نارساخوانی از جمله مهمترین اختلالات یادگیری است

۷۰ محقق از کشورهای مختلف دنیا که در یک تحقیق مشترک بین المللی شرکت کردند

در این پژوهش نشان دادند که  ۹ ژن در صورتی که خاموش باشند

در حامل موجب کاهش قدرت یادگیری می شوند.

 

ژن‌های شناسایی شده نقش مهمی در سطح وسیعی از فرایندهای بیولوژیکی ایفا می‌کنند

که از آن جمله می‌توان به مکانیزم‌های مختلف سلولی اشاره کرد که در دستگاه عصبی اختلالاتی ایجاد می‌کنند.

 

اختلال یادگیری|نشانه‌ها و چگونگی درمان

 

آمارها نشان می‌دهد که در حدود ۲ درصد از جمعیت جهانی از مشکل یادگیری رنج می‌برند

که این اختلال در مردان بسیار گسترده تر از زنان است.

به همین دلیل این دانشمندان پیشنهاد کردند که علت این مشکل می‌تواند

در جهش‌های ژنتیکی بعضی از ژن‌های موجود در کروموزم “ایکس” باشد.

کروموزم ایکس در مردان تنها یک کپی و در زنان دو کپی دارد.

 

نارساخوانی / اختلال یادگیری

 

 

در این پژوهش که ۵ سال به طول انجامید در حدود ۷۲۰ ژن از ۸۰۰ ژن حاضر

در کروموزم ایکس ۲۰۸ خانواده‌ای که در آنها مشکلات یادگیری تشخیص داده شده بود نقشه برداری شد.

 

نتایج چشمگیر این تحقیقات نشان می‌دهد که در حدود یک درصد از ژن‌های کروموزم ایکس زمانی

که خاموش هستند نقش خود را در خصوص توانایی فرد در فعالیت‌های روزانه در حد متوسط

انجام نمی‌دهند و ۹ ژن نقش مستقیمی در اختلال یادگیری دارند.

 

انواع اختلال یادگیری

 

سه نوع اختلال یادگیری داریم که مهم‌ترین آن اختلال در خواندن یا خوانش پریشی و نارساخوانی است،

دوم اختلال در نوشتن است که بیشتر با نوشتن دیکته مشخص می شود و به آن نارسانویسی می‌گویند

و سوم اختلال یادگیری ریاضی است.

اختلالات یادگیری در واقع گروهی از اختلالات شناختی هستند که علت آنها اختلال

در عملکرد مغزی است و با روش‌های توانبخشی شناختی قابل درمان هستند.

این اختلالات عبارتند از اختلال در یکی یا بیشتر از فرایندهای شناختی پایه که در

فرایند درک و کاربرد زبان شفاهی یا شنیداری و یا در محاسبات ریاضی نقش دارند؛

افرادی که اختلال یادگیری دارند، در گوش دادن، فکر کردن، صحبت کردن، خواندن،

نوشتن، هجی کردن یا محاسبات دچار مشکل هستند.

 

در میان این اختلالات سه مورد فراوانی و اهمیت بیشتری دارد که شامل نارساخوانی،

اختلال در نوشتن و در نهایت اختلال در محاسبات ریاضی است.

 

علائم و روش تشخیص نارساخوانی

 

کودکانی که اختلالات یادگیری گفتاری و نوشتاری دارای این ویژگی‌ها هستند:

معمولاً در کلاس مشکلات رفتاری دارند،

تمایلی به خواندن ندارند،

دامنه توجهشان کوتاه است،

در تمرکز مشکل داشته،

اغلب مشکلات هیجانی دارند،

احساس ناامیدی، بی‌لیاقتی و کم جرأتی می‌کنند

گاهی با خواندن کلمه به کلمه، صدای کشیده و لحن یکنواخت روخوانی می‌کنند.

به نقطه‌گذاری و معنی لغات توجهی ندارند،

معمولاً آهسته و با لب‌هایشان می‌خوانند و در ذهن خود لغات را می‌خوانند،

آنها معمولاً کلمات را جابجا و تکرار می‌کنند

حافظه دیداری و شنیداری‌شان ضعیف است،

عدم سازگاری شخصی در مدرسه دارند ،

رشد اجتماعی به اندازه کافی شکل نگرفته است.

 

کودکان دارای اختلال یادگیری هوش طبیعی دارند

 

البته زمانی می‌توان مساله اختلال یادگیری را مطرح کرد که کودک وارد دوره دبستان شده باشد

و دانش آموز از ناتوانی های حرکتی، بینایی، شنوایی و کم توانی ذهنی یا مشکلات مانند

مشکلات هیجانی، فقر فرهنگی فقر اقتصادی و مادی در رنج نباشد.

دانش آموز باید از ضریب هوشی ۸۵ به بالا برخوردار باشد و همچنین

با توجه به سن و سطح کلاس خود در مهارت‌های تحصیلی، گوش دادن و مهارت‌های ساده

خواندن، حل مساله و محاسبات ریاضی مشکل داشته باشد.

بنابراین در مورد کودکی که از لحاظ سطح هوشی متناسب با سایر هم‌کلاسی‌های خود باشد

و اختلالات خاص و همچنین مشکل بینایی، شنوایی و حرکتی نداشته باشد

اما در تحصیل عقب تر از همکلاسی های خود باشد، می‌توان تشخیص اختلال یادگیری داد.

این کودکان با وجود اینکه بهره هوشی طبیعی دارند، به خوبی قادر به ادامه تحصیل نیستند؛

برخی از اینها در یک درس خاص مثلا در خواندن یا ریاضی دچار مشکل هستند

ولی برخی از آنها ممکن است که در چند درس دچار مشکل باشند. هرچه سن بالاتر می رود و

دانش آموزان به مقاطع بالاتر تحصیلی می‌روند، این اختلال خود را بیشتر نشان می‌دهد.

نارساخوانی / اختلال یادگیری

اختلالات یادگیری یکی از اختلالات عصبی تکاملی و از شایع‌ترین اختلالات در بین کودکان هستند

که شیوع مختلفی برای آنها مطرح شده به گونه‌ای که یک تا ۳۰ درصد جمعیت جوامع را شامل می شود که شیوع نسبتا بالایی دارد.

میزان شیوع این اختلال در ایران حدود ۲۰ درصد در شروع مدرسه است یعنی ۲۰ درصد کودکان دچار اختلال یادگیری هستند.

با وجود آمار بالای شیوع این اختلال، هنوز به قدر کافی به این مساله توجه نشده است

و کودک با انگ و برچسب هایی مانند تنبلی، بی ‌سوادی، خنگی و بازیگوشی از بقیه کودکان جدا می شود.

دانش‌آموزانی که این اختلال در آنها تشخیص داده می شود باید به گفتار درمانی، کاردرمانی و روانشناسی

ارجاع داده شوند تا تست‌های مربوطه مانند تست توانایی ریاضی و تست هوش روی آنها انجام شود.

 

 نارساخوانی چگونه درمان می‌شود؟

 

این اختلال درمان دارویی ندارد، مگر اینکه در مواردی اختلالات یادگیری با اختلالات دیگری

مانند بیش فعالی و نقص توجه همراه باشد که برای رفع بیش فعالی و نقص توجه او دارو تجویز می شود.

اما اگر کودک فقط اختلالات یادگیری داشته باشد، مربوط به حوزه توانبخشی شناختی

و توانمندسازی شناختی می شود که با کمک تمرینات گفتار درمانی و کاردرمانی و برخی

روش‌های آموزشی می‌توان افرادی که دارای اختلال یادگیری و نارساخوانی هستند را درمان کرد.

برای حل مشکل دانش آموزانی که اختلال ریاضی دارند نیز اعداد با روش‌های

جذاب‌تری آموزش داده می‌شود و حجم آموزش در هر بار کمتر و شیوه های آموزشی متنوع‌تر می‌شود.

 

نارساخوانی فراوان‌ترین اختلال یادگیری

 

آمارها نشان می‌دهند که تقریبا ۸۰ درصد دانش آموزانی که مشکل فراگیری دارند،

در واقع در خواندن مشکل دارند؛ بنابراین اختلال خواندن شایع‌ترین اختلال یادگیری است

و طبعا بیشترین حجم خدمات آموزشی و برنامه‌های مداخله ای تخصصی را نیز باید به خود اختصاص دهد.

اختلال خواندن پیامدهای زیادی می‌تواند برای افراد، خانواده‌ها و جامعه داشته باشد،

از این رو توجه به رفع این مشکل اهمیت زیادی دارد.

اختلال در یادگیری، نوشتن یا ریاضی، کم آسیب ترین نوع اختلال است و مشکل چندانی برای فرد

ایجاد نمی‌کند اما فردی که در خواندن مشکل دارد در تمام دروس با مشکل مواجه می‌شود

زیرا خواندن پایه تحصیل دانش است و به تبع آن در تمام مراحل زندگی خود نیز دچار مشکلاتی خواهد شد.

همچنین مساله دیگری که برای این افراد پیش می آید، این است که از سوی هم‌کلاسی‌های خود

ممکن است مسخره شود یا اینکه معلم او را تنبیه یا سرزنش کند؛ این مساله باعث می شود

که علاوه بر مشکل شناختی که دارد، مشکل هیجانی نیز برای او ایجاد شود و علاقه و انگیزه

خود را برای مدرسه رفتن و اعتماد به نفس خود را از دست بدهد و تصور کند که استعداد و توان یادگیری ندارد.

 

توصیه به خانواده ها

 

از برچسب زدن به کودکان خود که دچار این مشکل هستند، پرهیز کنند و

نسبت به تشخیص به موقع این اختلال اقدام کنند.

خانواده ها نباید کودکان خود را تحت فشار قرار دهند و در مقابل باید به آنها کمک کنند

تا بر مشکل خود فایق آیند؛ مهمترین عامل حمایت عاطفی و ایجاد بستری مناسب برای آموزش و ادامه تحصیل آنها است.

مطالعات نشان داده اند که این کودکان اگر در بستر مناسبی تحت درمان قرار گیرند، نه تنها می‌توانند

به خوبی آموزش بگیرند بلکه حتی می توانند از همکلاسی های خود جلوتر باشند.

پسران ۴ برابر دختران به اختلال یادگیری خواندن مبتلا می‌شوند، این دسته معمولاً در کلاس مشکلات رفتاری دارند،

تمایلی به خواندن ندارند، دامنه توجهشان کوتاه است، در تمرکز مشکل دارند و اغلب مشکلات هیجانی دارند.

 

نارسانویسی و علائم آن

 

نوشتن فرآیندی عصبی است که نیاز به هماهنگی مکانیسم‌های چندگانه مغز دارد.

برخی از کودکان پیش از ورود به مدرسه با اختلال نوشتن مواجه هستند و همین موضوع نیز سبب می‌شود

زمانی که وارد مدرسه می‌شوند نیز با دشواری بتوانند بنویسند.

کودکانی که با اختلال نوشتن مواجه هستند به دشواری مشق نوشته و برای در دست گرفتن مداد با مشکل مواجه هستند.

 

کودکانی که دچار مشکل اختلال در نوشتن هستند ماهیچه‌های دست بسیار ضعیفی داشته و لازم است

والدین در ماه‌های نخست ورود فرزندان خود به مدرسه همکاری زیادی با آن‌ها داشته باشند.

یکی از بهترین راهکار‌ها برای کاهش اختلال در نوشتن، تقویت ماهیچه‌های کودکان

از طریق بازی است و در این بین بازی با خمیر و گل رس توصیه می‌شود.

کودکانی که مبتلا به اختلال نوشتن هستند، دست خطی بدی دارند، در بسیاری از مواقع از گذاشتن

سرکش‌ها در نوشتن خودداری کرده، املای آن‌ها دارای غلط‌های بسیاری است

و در گذاشتن علائم نگارشی هیچ دقتی نمی‌کنند.

بدون شک با آموزش‌های لازم به کودکان دارای اختلال نوشتن و تقویت روحیه آن‌ها به دلیل

عقب بودن از کودکان دیگر می‌توان تا حدودی این اختلالات را کاهش داد.

 

Our Score
Our Reader Score
[Total: 0 Average: 0]
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *