بازی درمانی ترس کودکان |درمان ترس با بازی درمانی|مرکز بازی درمانی|

بازی درمانی ترس کودکان

بازی درمانی ترس کودکان

بازی درمانی ترس کودکان در واقع روشی برای درمان ترس کودکان

 

عنوان مهارت : غلبه بر ترس و مدیریت آن

 

اهداف آموزش مهارت در بازی درمانی کودکان ترسو

 

۱٫یاری کردن کودک در میان مجموعه بزرگی از نگرانی ها و هراس ها

 

۲٫جلوگیری از تبدیل شدن ترس ها به فوبیک ها

 

مقدمه ای بر ترس

 

وقتی که در محل ناشناخته ای هستیم یا هنگامی که در موقعیتی قرار گرفته‌ایم

 

که قبلاً اتفاق ناگواری در آن روی داده واکنش آنی ما احساس وحشت است.

 

تنها بعد از آنکه در موقعیت یاد شده جا افتاده ایم و به مرور زمان فهمیدیم که

 

هیچ اتفاق بدی پیش نمی‌آید آسوده خاطر می‌شویم.

 

شمار اندکی از مردم یافت می‌شوند که بدون هراس هایی که باید برطرف شوند بزرگ می‌شوند

 

و حتی کودکان سازگاری که والدین مهربان و اعتماد به نفس دهنده دارند

 

ممکن است دستخوش ترس های منحصر به فردی بشوند.

 

مواردی که کودکان را دچار ترس می‌کند تقریبا بی شمارند

 

اما شایع‌ترین ترس‌های مشهود دوران کودکی عبارتند از:

 

ترس از تاریکی و تنها خوابیدن ،ترس از حیوانات، ترس از دکتر و بیمارستان .

 

نوع و میزان ترس کودک از پدیده های مختلف به عواملی چون

 

سن جنس تجارب گذشته میزان رشد ذهنی ارزش های اجتماعی فرهنگی که کودک از والدین و همسالان خود آموخته

 

و بلاخره درجه امنیتی که کودک از آن برخوردار است بستگی دارد

 

میزان و شدت ترس نیز چون حسادت در سه سالگی و یازده سالگی به اوج خود می‌رسد

 

در سه سالگی ترس جنبه موقعیتی دارد یعنی افراد اشیاء و حیوانات موجود در محیط کودک

 

و ترس از تاریکی موارد ترس را تشکیل می دهند

 

در حالی که در سال های پیش از نوجوانی، ترس بیشتر جنبه تعمیمی دارد

 

یعنی کودک زمانی از چیزی ترسیده است و از آن به بعد آن را تعمیم می‌دهد

 

این نوع ترس غالباً با اضطراب و نگرانی هماهنگ است.

 

کودکان بعضی از ترس های خود را از زمان نوزادی دارند

 

و با بزرگتر شدن پاره‌ای از ترس‌های آنها مبنای تخیلی پیدا می کند

 

تحقیقات نشان می دهد که یک کاهش معین و هماهنگ

 

در میزان و شدت ترس در حدود سن رفتن به مدرسه به وجود می‌آید

 

پس از ورود به مدرسه ترس ها متمرکز بر تخیلات ماوراطبیعه مخلوقات تصوری همراه با

 

تاریکی مرگ و مجروح شدن رعد و برق و طوفان و یا شخصیت‌های تلویزیونی داستانی و سینمایی خواهد بود

 

به طور کلی تعداد عمده ترس ها و اضطراب های کودکان در سنین مختلف ناشی از یادگیری است

 

کودک می‌آموزد که از اشیا و اشخاص و فرصت های ترسناک در زمینه‌های مختلف بترسد

 

در واقع بسیاری از ترس ها بر اساس شرطی شدن عامل به وجود می آید.

 

بدین معنی که اگر کودک تجارب ترسناک و ناموفقی از

 

شی یا مکان و یا شخصی داشته باشد، در آینده نیز از آنها خواهد ترسید

 

مثلاً کودکی که دارای ترس غیرمنطقی از سگ است ممکن است

 

زمانی سگ به طرف او حمله برده  و یا در موقعیتی مورد تهدید سگ واقع شده باشد

 

کودکی که از معلمان مدرسه می ترسد احتمالاً مورد تحقیر یک معلم در یک زمان قرار گرفته

 

و از آن به بعد حالت ترس را در خود نسبت به همه معلمان تعمیم میدهند

 

باید به کودک کمک کرد تا مهارت و شایستگی لازم را کسب کند

 

و در موقعیت های ترسناک شیوه های عملی مناسب بیابد و آنگاه به تجربه فعال دست بزنند.

 

"<yoastmark

 

 

تعریف ترس :

 

قبل از پرداختن به بازی درمانی ترس کودکان به سراغ تعاریف ترس میرویم.

 

تعریف ترس :

 

یک احساس غریزی و ناخوشایند است که در مواقعی که انسان احساس خطر می کند فعال می شود

 

ترس یک احساس طبیعی است که در زمان هایی که احساس خطر یا تهدید می کنید ظاهر می‌شود

 

و به شکل‌های مختلف جسمانی مانند:

 

تپش قلب ،سرخ شدن صورت، گرفتگی صدا، عرق شدید و… خودش را نشان می دهد.

 

ترس یکی از احساساتی است که معمولا در ذهن پرورش پیدا می کند و در اکثر موارد هم رخ نمی‌دهد

 

اما می‌تواند تمام زندگی ما را تحت تاثیر خودش قرار دهد

 

ترس از ۳ چیز ناشی میشود

 

  • ترس هایی که مستقیما از تجربه ناشی می شوند

 

  • ترس هایی که مبتنی بر تجربه دیگران است

 

  • ترس از وضعیت های جدید

 

 

قوانین رفتاری برای درمان ترس  کودکان

 

۱.رفتارهای جسورانه را تقویت کنید

 

کلید کمک به کودکان برای از بین بردن ترس آنها تحسین و تشویق در انجام رفتارهای جسورانه است

 

وقتی فرزندتان از کنارتان بر می خیزد تا با یک حیوان یا یک موقعیت جدید روبرو شود او را تحسین کنید

 

اظهار نظر کنید این روش باعث می شود تا بار دیگر چنین اقدامی را انجام بدهد

 

۲. برای کودکتان الگو باشید

 

در حالی که کودک تان کمی دور کرد ایستاده به حیوان نزدیک شوید و با صدای بلند رفتار خود را برای کودک توضیح دهید

 

۳.کودک را تحسین کنید

 

کودک را برای پیشرفت در رویارویی با حشرات تحسین کنید

 

به او بگویید که همیشه کشتن آنها ضروری نیست ولی برای موارد لازم روش کار را به او بیاموزید

 

۴.از پاداش های طبیعی استفاده کنید

 

او را به پیک نیک ببرید

 

۵.با صداقت به سوالات کودکان پاسخ دهید

 

شاید راحت تر باشد که نیمی از پاسخ های شما واقعی باشد و نیمی دیگر محافظ کارانه اما بهتر است

 

تا آنجا که می توانید واقعیت را بگویید. از پرداختن به داستان های دروغین خودداری کنید

 

۶. پندارهای نادرست را تغییر دهید

 

حتی با توضیحات مختصر نگرانی کودکان را کاهش دهید

 

۷. اجازه دهید کودک احساسش را بیان کند

 

او ممکن است احساس ترسی و ناراحتی داشته باشد. بگذارید در این باره گفت و گو کند

 

و به جای انکار احساسش از او حمایت کنید و به او اطمینان دهید

 

۸. بکوشید علت ترس کودک را تشخیص دهید

 

او را در مقاطع گوناگون زیر نظر بگیرید

 

۹. از ترس جلوگیری کنید:

 

وقتی کودک ترس اش را آشکار می کند

 

برای جلوگیری از دائمی شدن آن واکنش شدید نشان ندهید و او را تحت فشار نگذارید بلکه از او حمایت کنید

 

۱۰. مهارتهای غلبه بر ترس را به کودکان بیاموزید

 

مانند روش های صحیح تنفس

 

"<yoastmark

 

تکنیک های رفتاردرمانی و بازی درمانی ترس کودکان

 

۱) ترس کودک را ارزیابی کنید مثلا ببینید که از همه سگها می ترسد یا فقط از سگ های سیاه می ترسد

 

از او بخواهید میزان ترسش را مشخص کند و از ۰ تا ۱۰ به ترس خود امتیاز دهد تا شدت آن مشخص شود.

 

ترس ها را بر اساس درجه آنها فهرست کنید

 

به این معنی که در آخر فهرست ترس های خفیف تر و در بالای آن موارد جدی‌تر را قرار دهید.

 

۲) به کارگیری روش‌های آرام سازی، نفس عمیق و تکرار واژه می‌تواند به او آرامش دهد

 

زیرا از نظر بدنی غیر ممکن است که یک شخص در یک زمان هم آرام باشد و هم هراسان باشد

 

۳) در مورد ترس از حشرات می توانید ابتدا حشره ای را که کودک از آن می ترسد دقیقاً مشخص کنید

 

بعد از اینکه در مورد آن بحث کردید و فهرستی از حشراتی که کودک از آن می ترسد را تهیه کردید ،

 

می توانید یک حشره را بگیرید و داخل یک ظرف شیشه‌ای بیندازید.

 

سپس شیشه را دو تا سه متر دورتر بگذارید و همراه با کودکتان به آن نزدیک شوید.

 

از کودک بخواهید که در حال نزدیک شدن به حشره میزان اضطراب خود را با یکی از اعداد یک تا ده بیان کند

 

در صورت مضطرب نبودن کودک کم کم به شیشه نزدیک شوید و به او بگویید :

 

(کرم تو شیشه زندانی شده و نمیتونه بیرون بیاد من با شیشه میتونم بلندش کنم)

 

و او هم این حرفها را تکرار کند این گونه بر تجربه های کودک با آن حشره بیفزایید و تشویقش کنید شیشه را در دست بگیرد

 

حتی می تواند چوبی را داخل شیشه فرو ببرد و با حشره بازی کند.

 

۴) در مورد ترس بچه ها از طوفان یا رعد و برق شما می توانید عامل ترس را مشخص کنید سپس پندارهای نادرست را اصلاح کنید.

 

مثلاً بعضی کودکان می ترسند که (باد آنها را از زمین بلند کند).

 

اطلاعات کودک را در مورد آب و هوا افزایش دهید از جملات مثبت استفاده کنید

 

مثلاً تا به حال گردباد به این شهر نیامده یا رعد و برق فقط یک صداست و نمیتواند به من آسیب بزند .

 

می‌توانید ترس را بازسازی کنید مثلاً از طوفان فیلم برداری کنید یا صدای طوفان را ضبط کنید.

 

به او بگویید چشمانش را ببندد و آمدن یک طوفان را تصور کند

 

.شما صدای طوفان را برای او پخش می کنید و از او می خواهید طوفانی را مجسم کند.

 

شروع می‌کنید به تعریف کردن داستانی در مورد طوفان ولی در آخر داستان به او می گوید که باد ها کم کم آهسته و آهسته تر می شود

 

و خورشید از پشت ابرها بیرون می آید و به این گونه انتهای داستان را مثبت تمام می کنید .

 

 

"<yoastmark

 

 

 

۵) در مورد ترس از تاریکی :

 

مجموعه ای از بازی ها می توانند کودک را به تاریکی عادت دهند

 

مثل دنبال بازی و بشمار بازی شما می توانید این بازی ها را در مکانی تاریک انجام دهید

 

مثلا در تاریکی گرگم به هوا بازی کنیم در این بازی حسابی سر و صدا کنید و به نوبت هرکس گرگ شود .

 

در ترس کودک شریک شوید در اتاق تاریک بنشینید و سایر بازی کنید به صداهایی که او را می ترساند گوش دهید

 

در صورت لزوم چراغ را روشن کنید و به او منشا صدا و سایه های عجیب و غریب را نشان دهید.

 

به او توضیح دهید که خودش صداهای عجیب و غریب در بیاورد و شما را بترساند و شما هم مانند یک آدم ترسو رفتار کنید

 

و نقش بازی کنید تا او احساس کند در این بازی موفق شده.

 

به او کمک کنید خودش سایه های عجیب ایجاد کند. شی ای خاص را در مکانی تاریک مخفی کنید.

 

یا در تاریکی قایم باشک بازی کنید و در صورت برنده شدن به او هدیه کوچک بدهید.

 

شما ابتدا باید به او اطمینان بدهید که درتاریکی خطری او را تهدید نمی کند.

 

به او نشان بدهید که تمام در و پنجره ها قفل دارند و او تحت محافظت شماست .

 

شما می توانید سیستم های دزدگیر را به او نشان دهید تا از امنیت خود و شما اطمینان حاصل کند .

 

همراه با کودکتان در حالی که یک چراغ قوه به دست دارید به اتاق تاریک وارد شوید و نقش جاسوس‌ها را بازی کنید.

 

به او کمک کنید از جمله (من نمی ترسم هیچ چیز نمی تواند به من صدمه بزند) استفاده کند و آن را بارها تکرار کند

 

۶) برای جلوگیری از ترس از ارتفاع می‌توانید با حمایت خود او را به مکان مرتفعی برده

 

و دستش را بگیرید و بگذارید او انگشتان شما را بگیرد.

 

بگذارید سرسره بازی کردن دیگران را تماشا کند و شما لبخند رضایت بزنید.

 

حتی اگر فقط تا نیمی از نردبان را بالا رفت بازم او را تحسین کنید و بگویید که دفعه بعد به پله بالاتری می روی.

 

شما نباید به کودکتان بگویید (بچه بازی در نیار. یالا برو). به او تلقین های منفی نکنید.

 

حتی اشاره های غیر زبانی هم ممکن است ترس کودکان را تشدید کند. اگر خودتان از ارتفاع می ترسید هیچگاه آن را بروز ندهید.

 

کودکان را برای ترس شان مسخره نکنید. بالا رفتن از سرسره را شجاعت تلقی کنید و جنبه تفریحی این عمل را به کودک گوشزد کنید .

 

می توانید از روش نردبان استفاده کنید به کودک بگویید در پله اول نردبان بایستد.

 

سپس اگر نمیترسد یک پله بالاتر برود و این کار را تا جایی ادامه دهد که می ترسد بالاتر از آن برود.

 

به او بگویید هر بار پله ای موجب ترس شد می تواند به پله پایین بیاید.

 

شما باید در کودک اعتماد ایجاد کنید در طول این مدت دستش را بگیرید.

 

بکوشید زمان ایستادن روی پله ها را طولانی تر کنید تا زمانی که حتی بدون گرفتن دست شما بتواند روی پله به ایستد.

 

۷) در مورد ترس از آمپول ، خون و دکتر :

 

از عکس ها کمک بگیرید.

 

می توانید از کتاب های پزشکی استفاده کنید از عکس پرستار ها در حال پر کردن آمپول می توانید از او بپرسید

 

که با او با دیدن این عکس می ترسد یا نه؟

 

وسایل پزشکی را به او نشان دهید.

 

کودک را از نزدیک با تزریقات آشنا کنید.

 

احساس خوشایندی در مورد پزشک و بیمارستان به کودک القا کنید.

 

کودک را نزد دکتر ببرید و مخفیانه هدیه به پزشک دهید تا آن را به عنوان پاداش به کودک بدهند

 

چون تشویق از جانب پزشکی برای کودکان بسیار موثر است.

 

وقتی کودک سالم است گاهی اوقات او را به بیمارستان نزدیک منزلتان ببرید

 

تا قبل از روزی که در آنجا بستری شود با بیمارستان آشنا شود.

 

می توانید به عیادت دوستان بروید و علت بستری شدن را برای کودکتان توضیح دهید

 

 

بازی درمانی ترس کودکان

بازی درمانی ترس کودکان

توصیه های رفتاردرمانی برای درمان ترس کودکان

 

به ترس های کودک بیش از حد واکنش نشان ندهید

 

از کودک حمایت کنید .

 

اگر کودک از وجود یک هیولا در زیر تخت خوابش می‌ترسد

 

لازم نیست با یک نطق طولانی در مورد خیالی بودن هیولا ها او را راضی کنید.

 

تشویقش کنید تا در حضور شما زیر تختخواب را نگاه کند

 

آنچه را که کودک از آن می ترسد را مشخص کنید

 

عکس هایی از حیوانات به کودک نشان دهید و یا داستان هایی در مورد آنها برایش بخوانید.

 

یا برای او فیلم و کارتن هایی تهیه کنید ، حیوانات را از دور تماشا کنید یا با هم به آنها نزدیک شوید

 

اوقات بیشتری را با حیوانات بگذرانید و زمان بیشتری با حیوانات بازی کنید

 

اگر حیوان اهلی است کودک را تشویق کنید و او را نوازش کند

 

به حشرات واکنش شدید نشان ندهید . اگر کودکتان به راحتی حشرات را در دستش گرفت هراسان نشوید.

 

اما در یک فرصت مناسب به او توضیح دهید که نباید به برخی از آنها دست بزند

 

به کودکتان یاد دهید که چطور می تواند از شر حشرات مزاحم خلاص شود.

 

مثلاً کشتن مگس با مگس کش یا بیرون کردن هزار پا با یک تکه کاغذ.

 

به او بگویید که با دیدن یک زنبور باید بی حرکت بایستد

 

آگاهی کودک را افزایش دهید

مثلا به او بگویید مورچه ها برای پیدا کردن غذا آمده اند یا در مورد حشرات برایش کتاب بخوانید

 

در مورد ترس بحث کنید و هیچگاه روی آن سرپوش نگذارید بلکه به آن اعتراف کنید.

 

به کودک اطمینان دهید که هیچ چیزی برای ترسیدن وجود ندارد

 

اما احساسات او را مسخره نکنید و احساسات او را احمقانه یا بچه گانه نپندارید

 

از تقویت کننده ها استفاده کنید و هرگاه کودک بر ترس غلبه کرد موفقیت او را تحسین کنید

 

در مورد ترس از ارتفاع از تجربیات حقیقی استفاده کنید دستش را بگیرید تا هنگامی که ترس از بین رفته از ارتفاع بالا نروید.

 

با سرسره های کوچک شروع کنید وقتی او را بغل گرفته اید با هم سر بخورید.

 

آنقدر این کار را انجام دهید تا به تنهایی جرئت سرخوردن را پیدا کند

 

احساس کودک را دریابید .احساساتش را از خودش جویا شوید ، از قول او حرف نزنید و احساس خاصی را به او القا نکنید.

 

به او توضیح دهید که عرق کردن، گیج شدن، هراس و خیس شدن از عرق نشانه های ترس هستند و هیچ مشکل بدنی در او وجود ندارد

 

 

بازی درمانی ترس کودکان

بازی درمانی ترس کودکان

 

 

مثال هایی از بازی های روش بازی درمانی ترس کودکان

 

سایه بازی:

 

بازی درمانی ترس کودکان

بازی درمانی ترس کودکان

 

 

میتوان به کودک کمک کرد با انگشتانش و یا با تکنیک غلط گیر

 

به این ترتیب که با لاک غلط گیر روی طلق نقاشی میکشیم و بعد از تاریک کردن اتاق، نور چراغ قوه را پشت نقاشی خود میگیریم

 

تا سایه اش روی دیوار بیوفتد(نور از غلط گیر رد نمیشود) سایه بازی به غلبه بر ترس کمک می کند

 

 

بازی درمانی ترس کودکان

بازی درمانی ترس کودکان

 

 

و یا با تکنیک لوله ی دستمال کاغذی به این ترتیب که نقاشی یک حیوان را در ابعاد کوچک میکشیم

 

و با چسب نواری به کف استوانه ی لوله ی دستمال کاغذی می چسبانیم

 

و بعد از تاریک کردن اتاق نور چراغ قوه را پشتش میگیریم تا سایه اش روی دیوار بیوفتد.

 

سایه ای را ایجاد کند. در هر سه تکنیک سعی میکنیم با کمک کودک داستانی تعریف کنیم

 

به این ترتیب کودکان در فعالیت مشارکت آگاهانه پیدا میکنند و با ترس خود از آن حیوان رو به رو می شوند

 

 

بازی درمانی ترس کودکان

بازی درمانی ترس کودکان

 

 

 

گرگم به هوا :

این بازی گروهی است. یکی از بچه ها نقش گرگ را بازی میکند و دیگران باید از او فرار کنند.

 

در ابتدا در محیط روشن این کار را انجام میدهیم و بعد چراغ را خاموش میکنیم.این کار به کودک کمک میکند تا با ترسش از تاریکی رو به رو شود.

 

بازی درمانی ترس کودکان

بازی درمانی ترس کودکان

 

 

نقاشی کشیدن:

 

یکی از شیوه های بازی درمانی ترس کودکان ، نقاشی کشیدن است

 

از کودک می خواهیم نقاشی حیوانی که از آن میترسد را بکشد . سپس از او میخواهیم آن را تزئین کند تا خنده دار شود .

 

 

بازی درمانی ترس کودکان

بازی درمانی ترس کودکان

 

 

امتحان اوپن بوک (این بازی برای غلبه بر ترس از امتحان است) :

 

می توان برای بازی درمانی ترس کودکان از امتحان این بازی را ازائه داد

 

بسیاری از دانش آموزان از امتحان می ترسند

 

و وقتی قرار است با امتحان روبه رو شوند دچار اضطراب می شوند .

 

امتحان گروهی (به این نحو که همه با هم به سوال ها جواب بدهند)

 

یا اوپن بوک (به این نحو که کودک بتواند از کتاب کمک بگیرد و جواب سوال هارا پیدا کند)

 

به او کمک میکند تا با ترسش از امتحان این بار با حالت آسان تری رو به رو شود.

 

این کار شبیه بازی هایی است که در آن هیچ کس برنده نمیشود

 

فقط همه کنار هم لذت میبرند (در اینجا یاد میگیرند)

 

بازی با عروسک:

 

یکی از شیو های مهم، بازی درمانی ترس کودکان ، بازی با عروسک هستش

 

بعضی کودکان از یک حیوان خاص میترسند .

 

در بعضی موارد میتوان عروسک حیوان مورد نظر را تهیه کرد یا حتی به کمک خود کودک ساخت .

 

بازی با آن و قصه گویی و خلق نمایش عروسکی میتواند در روبه رو شدن کودک با ترسش موثر باشد

حیوانات وحشی مودب(بازی گروهی):

 

همه ی بچه ها همانند حیوانات وحشی به دور اتاق میچرخند .

 

وقتی که با هم رو به رو شدند با هم با خشونت رفتار میکنند

 

ولی حق ندارند یکدیگر را لمس کنند و بهم آسیبی بزنند و همچنین نباید در گوش هم فریاد بکشند.

 

بعد از انجام بازی با کودکان در مورد موارد زیر صحبت میکنیم:

 

-آیا همه چیز برات ترسناک بود؟

 

-چه چیز هایی بیشتر تورا میترساند؟

 

-توی زندگی واقعی از چه حیوان خاصی میترسی؟

 

-برای از بین بردن ترست چکار کردی؟

 

و…

 

در مثال های بالا ما فقط نگاه مختصری به چند روش بازی درمانی ترس کودکان

 

داشتیم و برای بازی درمانی ترس کودکان باید حتما به مرکز بازی درمانی مراجعه کنید.

 

گردآورندگان:

 

خانم فاطمه کارگر

 

خانم بهاره سلیمی

 

جهت رزرو نوبت برای درمانی ترس کودکان از طریق بازی درمانی ترس کودکان با ما تماس بگیرید.

 

 

Our Score
Our Reader Score
[Total: 0 Average: 0]
0 پاسخ

دیدگاه خود را ثبت کنید

Want to join the discussion?
Feel free to contribute!

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *